چندي است چالشي جهتدار ميان متخصصان حوزه پزشكي و كارشناسان حوزههاي اجتماعي در گرفته است. موضوع يكي است «ازدواج و بارداري دختران زير18 سال»، اما نگاهها و نظرات كارشناسي موجود در اين ميان تفاوتي 180 درجه با يكديگر دارد، بهگونهاي كه مخاطبان در پذيرش و باور مدعاهاي طرفين دچار چالش ميشوند.
اصل ماجرا بر سر موضوعي است كه در ميان تمامي دغدغههاي موجود در حوزه زنان و خانواده به دغدغه اصلي برخي از سياستمداران زن كشور تبديل شده و وقت و انرژي زيادي را از اين خانمها گرفته است. ماجرا بر سر تغيير قانون و افزايش حداقل سن ازدواج از 15 سال به 18 سال است.
همين مسئله هم موجب شده تا براي اثبات معايب ازدواجهاي زير 18 سال به سراغ پزشكان و صاحب نظران اين حوزه بروند و در جريانسازي رسانهاي از ترفند برجستهنمايي برخي هشدارها و صدالبته پنهانسازي برخي ديگر از واقعيتهاي موجود بهرهبرداري كنند.
در اين ميان به جز مباحث انساني و مسائل روانشناختي و جامعهشناختي ماجرا كه به شيوه معمول علوم انساني نظريهها و نگاههاي متفاوتي را در برابر چنين ماجرايي قرار ميدهد كه هر كدام ادلهاي براي اثبات خود و رد ديگري دارند، اما در حوزه پزشكي و فيزيولوژيكي هم جريانهاي متفاوتي در برابر ماجراي ازدواج و بارداريهاي زير 18 سال وجود دارد.
در يك سمت ماجرا درست همان سمتي كه نمايندگان مجلس قرار دارند با چهرههايي همچون ناهيد خداكرمي مواجهيم؛ رئيس انجمن علمي مامايي ايران كه اتفاقاً در فهرست اميد هم توانست به شوراي شهر پنجم تهران راه يابد. خداكرمي را كه بيشتر به عنوان چهرهاي سياستمدار ميشناسيم تا يك چهره علمي به ماجراي ازدواج دختران زير 18 سال كه ميرسيد موضعش درست شبيه موضع اعضاي فراكسيون زنان مجلس است و ميگويد: در كودكان با حاملگيهاي زير ۱۸ سال سقط و عوارض زايمان بيشتر از ديگر افراد است. اين افراد تا چندين برابر در معرض سرطان دهانه رحم قرار ميگيرند.
فرشته سربازي عضو انجمن متخصصان زنان و مامايي هم معتقد است: خطر مرگ در دختران زير ۱۵ سال هنگام زايمان پنج برابر و در سنين ۱۵ تا ۱۹ سال دو برابر زناني است كه بعد از ۲۰ سالگي زايمان ميكنند.
در برابر اين ديدگاه، اما افرادي همچون دكتر لباف، متخصص زنان و زایمان قرار دارند. وي در اينباره معتقد است: در كشور ما به طور معمول دختران در سن ۹ تا ۱۱ سالگي به بلوغ ميرسند. با كامل شدن بلوغ جنسي دختران، رابطه جنسي براي آنها بلامانع است و خطر بارداريهاي زير ۱۸ سال از نظر علمي ثابت نشده است، اگرچه اين افراد بايد آگاهيهاي بيشتري نسبت به وضعيت سلامت خود داشته باشند. بيماريهاي عفوني در دوران بارداري ربطي به سن بارداري ندارد و عوامل ديگري مانند روابط آزاد از علل آن است.
دكتر نجار، متخصص زنان و زايمان هم در خصوص بارداري در سن پايين چنين نگاهي دارد: فيزيولوژي بدن انسان طوري تنظيم شده كه بعد از بلوغ بهطور خود به خود فرد آمادگي بارداري را دارد. براي ازدواج هيچگونه محدوديت سني نميتوان تعيين كرد، زيرا طبيعت آن را مشخص كرده است. در كنار اين دو ديدگاه به موضوع ازدواج و بارداريهاي زير 18 سال ماجراي سومي هم وجود دارد؛ سقطهاي غيرقانوني كه هر چند آمار درستي از آنها در دست نيست، اما طبق آخرين آمار اعلامي از سوي وزارت بهداشت به چيزي حدود 250 هزار سقط در سال ميرسند. با وجود اين، سال گذشته در نامه 120 پزشك به وزارت بهداشت آمار تازهاي از سقط جنينهاي غيرقانوني منتشر شد؛ 350 هزار سقط جنين غيرقانوني كه تا 28 برابر سقط جنينهاي قانوني است. نكته قابلتأمل اينجاست كه اغلب اين سقط جنينها در محيطهاي ناسالم و زيرزميني و توسط افراد غيرمتخصص انجام ميشود. اما تاكنون هيچ تكاپويي در مسير شناسايي علل، عوامل، پيشگيري و مقابله با چنين جرياني از سوي زنان سياستمدار و فعالان مدني انجام نشده است و سقط جنينهاي غيرقانوني بيصدا زيرپوست شهر جريان دارد،بيآنكه كسي به ريشههاي چنين ماجراهايي فكر كند و در برابر علامت سؤال بزرگي كه پيش روي سالي 350 هزار سقط جنين وجود دارد، پاسخي قانعکننده داشته باشد.
