در شرایطی كه كشورهای عربی به رهبری عربستان سعودی، قطر را برای دوری از ایران تحت فشار گذاشتهاند، اما مقامات دوحه میگویند كه به تمجید از ایران پرداختهاند. امیر قطر در سخنانی ضمن انتقاد از سیاستهای ائتلاف تحریمکننده علیه دوحه گفت، در حالی که در زمان محاصره تمامی راهها به روی قطر بسته شده است، ایران تنها راه تأمین غذا و دارو است. یك روز پیش از اظهارات امیر قطر، نخستوزیر سابق این كشور هم با اعتراف به جایگاه مهم ایران در منطقه، تأكید كرد كه اعراب باید اختلافاتشان را با تهران حل كنند.
با گذشت پنج ماه از بحران اعراب با قطر، به نظر میرسد كه بحث ایران همچنان در مركز اصلی این بحران قرار دارد. تمیم بنحمد امیر قطر روز جمعه در گفتوگو با شبکه تلویزیونی «سیبیاس» امریکا، جزئیاتی از دیدارش با دونالد ترامپ رئیسجمهور امریکا در نیویورک را اعلام کرد و گفت که دولت امریکا برای پایان دادن به محاصره چهار کشور عربی علیه قطر تلاش میکند. امیر قطر گفت که ترامپ در دیدار با وی در مقر سازمان ملل در نیویورک اظهار داشت: «هرگز با تداوم محاصره دولت قطر از سوی عربستان سعودی، امارات و بحرین و همچنین مصر موافق نیستم و اجازه نخواهم داد که این بحران به سمت درگیری پیش برود... ما اجازه نخواهیم داد که دوستانمان با یکدیگر بجنگند.» امیر قطر افزود: «رئیسجمهور امریکا به من گفت که بر ایجاد راهحلی برای این بحران متعهد است و پیشنهاد داد که به کمپدیوید بیایید. احتمال میرود دیگر کشورها بروند ولی ما تاکنون پاسخی دریافت نکردهایم.»
هرچند كشورهای عربی قطر را تحت فشار قرار دادهاند تا همكاریها را با ایران به پایینترین سطح ممكن كاهش دهد، اما امیر قطر در مخالفت با این خواستهها، در خصوص روابط قطر با ایران گفت: «ایران همسایه ماست... ما با سیاست خارجی ایران مشکل داریم... این دولتها تمامی راههای تأمین دارو و غذا را بستهاند، تنها راه برای ما ایران بوده است.» اظهارات امیر قطر درحالی است كه ایران، بلافاصله پس از تحریم قطر، آمادگی خود را برای ارسال كمك به این كشور اعلام كرد و حریم هوایی خود را به روی هواپیماهای قطری باز گذاشت. كمكهای ایران در شرایطی بود كه عربستان و متحدانش به خاطر اظهارات امیر قطر در تمجید از ایران و حزبالله لبنان، این كشور را تحریم كردند و یكی از شروط از سرگیری مذاكرات را قطع همكاریهای دوحه با تهران اعلام كردند؛ شروطی كه مقامات قطری تن به آن ندادهاند. عربستان با كمك كشورهای عربی و با پشتیبانی امریكا تلاش میكرد ائتلاف منطقهای علیه ایران ایجاد كند اما با بروز بحران در روابط این كشور با قطر، شكافها در شورای همكاری خلیج فارس تشدید شد و سعودیها نتوانستند اهداف خود را در مقابل ایران عملی كنند.
امیر قطر در ادامه مصاحبه خود اتهامها علیه کشورش مبنی بر حمایت از تروریسم را رد کرد و گفت: «آنها از تروریسم سخن میگویند، در حالیکه ما هرگز از تروریسم حمایت نمیکنیم.» وی دلیل واقعی تحریم قطر از سوی ائتلاف چهارگانه را نقض حاکمیت و استقلال قطر خواند و گفت: «استقلال قطر خط قرمز ماست. اجازه نخواهیم داد هیچ کس در امور کشورمان مداخله کند. هرگز تلویزیون الجزیره را نمیبندیم.» محور سعودی برای ازسرگیری گفتوگوهای سیاسی، شروط سیزدهگانهای را برای قطر پیشنهاد داده بود كه دوحه به خاطر اینكه این شروط مداخله در امور داخلی قطر به حساب میآید و استقلال این كشور را زیر سؤال میبرد، از پذیرش آنها خودداری كرده است.
اعتراف به حمایت از تروریستها
با تشدید تنشها بین عربستان و قطر، مقامات دوحه به سیاستهای اشتباه خود با همكاری ریاض در منطقه اعتراف میكنند. با گذشت هفت سال از بحران سوریه، حامیان گروههای تروریستی كمكهای خود را به گروههای تكفیری افشا میكنند. در همین راستا، حمد بن جاسم آل ثانی، نخستوزیر و وزیر خارجه سابق قطر روز جمعه در سخنانی فاش کرد که کشورش حمایتهایی به گروههای مسلح در سوریه از طریق ترکیه و با هماهنگی نیروهای امریکایی و طرفهای دیگر ارائه داد. نخستوزیر پیشین قطر در برنامه تلویزیونی «حقیقت» قطر گفت که عربستان مأموریت براندازی نظام بشار اسد، رئیسجمهور سوریه را به قطر محول کرده بود و سلاح و مهمات نیز با هماهنگی ترکیه و ارتش امریکا به دست گروههای مسلح در سوریه از جمله جبهه النصره میرسید. این مقام سابق قطر، در خصوص اختلافات کشورهای عربی با ایران نیز گفت که بهتر است این اختلافات رو در رو با ایرانیها حل شود و کشورهای عربی به دنبال تنش غرب با ایران نباشند که هرگاه تنش زیاد شد آنان نیز تنش را زیاد کنند و هرگاه توافقی با ایران شد، آنها پشیمان شوند. او تأکید کرد که بهتر است با ایران با صداقت برخورد شود چرا که ایران کشوری بزرگ در منطقه است و بهتر است اختلافات موجود از طریق گفتوگو حل شود. حمد گفت: «این را گفتم که بگویم، ببینید رفتار ایرانیها را، با آرامش کامل، با متانت کامل، چون جایگاه خود و قدرت خودشان را به خوبی میدانند. اصلاً نیازی نیست که ایران مقابل قطر عرض اندام کند. چون قطر قدرت ایران را میداند.»
