در پی شکایت خانوادههای مسلمان ساکن ایالت هاوایی یک قاضی دادگاه فدرال با صدور حکمی سومین فرمان مهاجرتی دونالد ترامپ رئیسجمهور امریکا را موقتاً متوقف کرد؛ تصمیمی که دولت امریکا گفته به آن اعتراض خواهد کرد.
قاضی دریک واتسون در حکم روز سهشنبه خود نوشت که «فرمان تازه ترامپ دقیقاً مبتلا به همان نقایص و ایرادهای نمونههای قبلی این دستور است» چون به گفته او «فاقد یافتههای کافی است که نشان دهد ورود بیش از ۱۵۰ میلیون نفر از شهروندان این کشورها برای منافع ایالات متحده زیانبار است.» واتسون افزوده است: این دستور آشکارا براساس ملیت (علیه افراد) تبعیض قائل میشود که مغایر اصول بنیادی است که امریکا بر آنها استوار است.» این حکم در پاسخ به شکایت دادستان کل هاوایی، جمعیت مسلمانان هاوایی و سه شخص دیگر به دادگاه فدرال صادر میشود. براساس این دستور، بیشتر شهروندان ایران، لیبی، سوریه، یمن، سومالی، چاد و کرهشمالی به مدت نامعلوم از ورود به امریکا منع میشدند. در دستور جدید بعضی از مقامهای دولت ونزوئلا هم از ورود به امریکا منع شده بودند. با این حال حکم قاضی شامل حال کرهشمالی و ونزوئلا نمیشود. چند دادگاه فدرال در امریکا قبلاً دو دستور مهاجرتی قبلی ترامپ را که در ماههای ژانویه و مارس صادر شده بود، متوقف کرده بودند. فرمان دوم برای ۹۰ روز اعتبار داشت و ۲۴ سپتامبر منقضی شد. ترامپ بلافاصله دستور مهاجرتی جدید را جایگزین آن کرد که آن هم با حکم قاضی واتسون متوقف شد. دو فرمان مشابه قبلی دولت ترامپ از سوی دادگاههای فدرال مسدود شد چون گفتند از اختیارات رئیسجمهور فراتر میرود یا مشخصاً مسلمانان را هدف میگیرد و ناقض قانون اساسی امریکاست که تبعیض بر اساس مذهب را منع میکند. با این حال دیوان عالی در ماه ژوئن اعلام کرد فرمان دوم تا زمان بررسی کامل استدلال دو طرف دعوی میتواند اجرا شود، هرچند استثنای مهمی بر آن قائل شد که افراد دارای پیوند اصیل با جامعه امریکا را معاف میکرد. دیوان عالی قرار بود بررسی آن پرونده را همین روزها شروع کند که با صدور فرمان تازه ترامپ عملاً این کار را معلق کرد. کاخ سفید با صدور بیانیهای به حکم قاضی فدرال اعتراض کرده است. در بیانیه کاخ سفید نوشته شده که وزارت دادگستری امریکا، به جد از فرمان ترامپ دفاع خواهد کرد. تصمیم قاضی در این بیانیه «به طرز خطرناکی معیوب» توصیف شده است. این بیانیه میگوید که تصمیم رئیسجمهوری امریکا بعد از بررسیهای دقیق امنیت جهانی و مشورت با وزرای خارجه، امنیت داخلی، دفاع و دادگستری صادر شده بود. کاخ سفید بار دیگر استدلال پیشین خود را مطرح کرده که این محدودیتها مربوط به کشورهایی است که نتوانستهاند به امریکا کمک کنند پیشینه افراد متقاضی روادید (ویزا) را به دست آورد. همچنین محدودیت شامل کشورهایی میشود که ظن عملیات «تروریستی» به آنها میرود.
تشبیه ترامپ به موسولینی
جو بایدن معاون رئیسجمهوری سابق امریکا سهشنبه در مراسمی در دانشگاه دلاور ایالت اوهایو از «اقدامات عجیب و غریب» ترامپ ابراز تأسف کرد و با بیان اینکه ۱۴ تن از سران کشورها دست به دامان او شدهاند تا بلکه وی بتواند در تشریح اقدامات ترامپ و درک دولت کنونی امریکا به آنها کمک کند گفت که یکی از نخستوزیرها در اروپا در سخنانش دونالد ترامپ، رئیسجمهوری کنونی امریکا را به «ایل دوچه» (پیشوا) شبیه دانسته است. ایل دوچه لقب بنیتو موسولینی، روزنامهنگار، سیاستمدار و رهبر ایتالیای فاشیست طی دوران جنگ جهانی دوم بود. بایدن گفت این اظهارنظر پس از آن مطرح شد که ترامپ ماه مه در جریان نشست ناتو در بروکسل با آرنج خود دوشکو مارکوویچ، نخستوزیر مونتهنگرو را کنار زد تا راه خودش را باز کند. این معاون رئیسجمهوری سابق در تشریح یکی از دیدارهایش با یک رئیس دولت اروپایی گفت، این رهبر که نامی از او نبرد تعریف میکرد که چگونه «ترامپ به رئیس دولت مونتهنگرو ضربه زد و او را به کنار راند و تنها فکری که میتوانستم داشته باشم این بود که او ایل دوچه است. » این سخنان بایدن موجب شد حضار که عمدتاً دانشجو بودند بخندند اما او گفت: «این جوک نبود، اصلاً جوک نبود. این فکری است که مردم دارند.» بایدن همچنین ابراز نگرانی کرد که مقامهای ارشد کابینه احتمال دارد از دولت ترامپ خارج شوند. او گفت: نمیخواهم شاهد رفتن رئیس دفتر باشم، نمیخواهم شاهد کنارهگیری وزیر خارجه و یا وزیر دفاع باشم.
