در شرایطی كه رئیسجمهور امریكا به دنبال خروج یكجانبه از توافق هستهای ایران و 1+5 است، اما متحدان اروپایی این كشور همچنان به حفظ برجام اصرار دارند. فدریكا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا كه تندترین انتقادها را از واشنگتن كرده است، بار دیگر ضمن حمایت مجدد از توافق هستهای گفت که این توافق پیروزی برای ایران و اروپا بود و هیچ کشوری نمیتواند توافقی را که به جامعه جهانی تعلق دارد به تنهایی به پایان برساند. دونالد ترامپ با بیان اینكه توافقنامههای بینالمللی برای امریكا ویرانگر هستند، مدعی شد كه واشنگتن از توافقنامههای یکطرفه خارج میشود.
بهرغم ادعای دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریكا مبنی بر عدم پایبندی ایران به توافق هستهای، اما مقامات اروپایی نظر متفاوتی با واشنگتن دارند. فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا سهشنبه شب در جریان مراسم دریافت جایزه کایزر اوتو سال 2017 در آلمان بار دیگر از برجام حمایت کرد. موگرینی در سخنانی گفت: «حفظ توافق هستهای به نفع ما و به نفع جهان است. دو سال قبل ما اوضاع را مدیریت کردیم که به راهکاری توأم با برد- برد درباره یکی از پیچیدهترین و خطرناکترین مسائل دوران خودمان برسیم.» به گزارش یورونیوز، مسئول سیاست خارجی اروپا افزود:«ما ساختار نظارتی سازندهای ایجاد کردیم تا مطمئن شویم که برنامه هستهای ایران فقط میتواند در راستای اهداف صلحآمیز توسعه یابد. در طول این مدت هیچ موردی از نقض توافقها از جانب ایران دیده نشده است و آژانس بینالمللی انرژی اتمی هم هشت بار به وسیله صدها مورد بازرسی پایبندی کامل ایران را به توافق تأیید کرده است.» وی گفت:«این توافق را شورای امنیت سازمان ملل متحد هم تأیید کرده است به همین دلیل توافق به همه دنیا و جامعه جهانی تعلق دارد. هیچ کشوری نمیتواند آن را به تنهایی به پایان برساند چرا که هیچ کشوری به تنهایی نمیتواند قطعنامه شورای امنیت را خاتمه دهد.» در بخش دیگری از سخنان موگرینی آمده است: «من نمیتوانم یک موضوع را فراموش کنم و به نظرم هیچکدام از ما نمیتواند چنین چیزی را فراموش کند که دستاورد دیگری که داشتیم (توافق) برد - برد بود. ما توافقی را جشن گرفتیم که برای ما امنیت بیشتر به دنبال داشت» وی افزود:«با توافق هستهای هم ما پیروز شدیم و هم مردم ایران و رسیدن به چنین نتیجهای تنها از طریق دیپلماسی و میانجیگری امکانپذیر است و این کار به علت حضور ما - اتحادیه اروپا - به عنوان میانجی و رویکرد اتحادیه اروپا و دانستن اینکه معنای جنگ و صلح چیست، ممکن شد.» بوریس جانسون، وزیر خارجه انگلیس هم سهشنبه شب در مجلس عوام این کشور در خصوص عزم دولت فعلی برای زنده نگاه داشتن برجام سخن گفت. به گزارش روزنامه گاردین، جانسون گفت:«برجام زنده و دستنخورده باقی میماند.» جانسون در ادامه تلویحاً از احتمال خروج امریکا از توافق صحبت کرد و گفت: «عزم ما در این حزب و این دولت، این است که با فرانسویها، دوستان آلمانی، چین، روسیه و دیگر اعضای اتحادیه اروپا برای زنده ماندن این توافق، همکاری کنیم.»
ترامپ: از توافقهای یکطرفه خارج میشویم
رئیسجمهور امریکا سهشنبه شب در سخنان خود در بنیاد هریتیج گفت كه راهبرد ضد ایرانی خود را برای آن اعلام کرد که تضمین کند تهران به سلاح هستهای دست نمییابد! به گزارش رویترز، دونالد ترامپ در ابتدای سخنرانی خود گفت:«من همیشه نیازهای کشورمان (امریکا) را نیز در اولویت نخست قرار میدهم. به همین علت است که ما از توافقنامههای بینالمللی یکطرفه خارج میشویم مثل همکاری دو سوی اقیانوس آرام و توافقنامه تغییرات آب و هوایی پاریس! این توافقنامهها برای کشور ما ویرانگر هستند.» رئیسجمهور امریکا همچنین گفت: «دولت من به دنبال تقویت ائتلافهای قدیمی و شکل دادن دوستیهای جدید بر مبنای منافع و ارزشهای مشترک است. » وی در ادامه افزود:«ما با دولتهای خطرناک (مخالف سلطه امریکا) از کرهشمالی گرفته تا ایران مقابله میکنیم. من هفته گذشته راهبردمان را اعلام کردم تا تضمین کنم که ایران هرگز به سلاح هستهای دست نمییابد(!)» ترامپ گفت: «ما تحریمهای شدیدی را روی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعمال کردیم. من همچنین توافقنامه یک طرفه دولت قبلی (امریکا) با دولت کوبا را لغو کردم، ما این تحریمها (علیه کوبا) را برنخواهیم داشت.» ترامپ بارها با بیان اینكه برجام بدترین توافق تاریخ است مدعی شده بود كه از این توافق خارج میشود و هفته گذشته در اظهاراتی گفت كه نمیتواند پایبندی ایران را به توافق هستهای تأیید كند؛ چیزی كه با واكنش تند مقامات سایر كشورها مواجه شد.
حمایت مجدد مسكو
همزمان با مقامات اروپایی، روسیه نیز ابراز امیدواری كرد كه توافق هستهای ایران همچنان پابرجا بماند. سرگئی کیسلیاک، سفیر سابق و جنجالی روسیه در امریکا بهرغم اینکه گفته است احتمال خروج امریکا از برجام زیاد است، تأکید کرد که واشنگتن باید بداند، این توافق یک سند چندجانبه است و تأیید شورای امنیت سازمان ملل را دارد. بنا بر گزارش خبرگزاری «تاس»، سفیر سابق روسیه در امریکا روز چهارشنبه گفت: «خروج امریکا از توافق هستهای یک سناریوی واقعی است و نمیتوان آن را از اظهارات مقامات امریکا جدا کرد. سؤال اصلی که مطرح است درباره زمان و چگونگی چنین اقدام احتمالی است.» وی افزود: «با این وجود، ما همچنان امیدواریم که چنین احتمالی منجر به گامها و اقدامات واقعی و در نهایت خروج امریکا از برجام نشود. اگرچه اوضاع بسیار دشوار است بهویژه در رابطه با کنگره که شدیداً نگاه منفی به این توافق دارد.» سفیر سابق روسیه در امریکا تأکید کرد:«با تمام اینها، توافق هستهای ایران یک توافق دوجانبه نیست بلکه یک توافق و سند چندجانبه است که تأییدیه شورای امنیت سازمان ملل را دارد و از جایگاه خاصی برخوردار است.»
