طي يكي – دو سال اخير تركيه اي كه رجب طيب اردوغان به عنوان رئيس جمهور، هدايت و رهبري آن را در اختيار دارد، با غرب فاصله چشم گيري گرفته و در زمان ها و دوره هاي مختلف عليه دولتمردان امريكا و اروپا موضع گرفته است. اردوغان همزمان به سمت روسيه و در مواردي متحدان مسكو گرايش پيدا كرده است. اين مسائل باعث شده تا پرسيده شود كه آيا تركيه در حال تغيير رويكردهاي كلان خود از اتحاد غربي به اتحاد شرقي است؟ آيا آنكارا در بلندمدت به اين سمت گرايش پيدا مي كند و همه تلاش هاي غرب محورانه خود طي حدود يك قرن گذشته را كنار مي گذارد يا اينكه اين رفتارها تنها به دليل نياز كنوني است و در صورت رفع اين نيازها كه البته به سادگي قابل رفع شدن نيست، دوباره به سمت غرب بازخواهد گشت؟
اردوغان در تازه ترين موضع خود گفته است كه «سایه غرب» را میتوان در پشت همه گروههای تروریستی از جمله داعش و القاعده احساس کرد. وی تاکید کرد: شما میتوانید سایه غرب را در پشت همه گروههای تروریستی از جمله داعش، القاعده و پ.ک.ک احساس کنید. همه آنها پناهگاهی در غرب پیدا میکنند به عنوان مثال سازمان تروریستی «فتو» کجا قرار دارد؟ این سازمان هم در غرب است. آنها حمایتهای مالی جدی (از غرب) دریافت میکنند.
اردوغان در مورد عملیات نظامی تحت حمایت ارتش ترکیه که از جانب شورشیان "ارتش آزاد سوریه" علیه جبهه النصره سابق در ادلب اجرا می شود، گفت: وضعیت در مرز ما با سوریه یک تهدید علیه آنکارا محسوب میشود و اگر ما اقداماتمان را اتخاذ نکنیم شاهد خواهیم بود که بمبها روی شهرهای خودمان فرود میآیند. اشاره اردوغان به توافقی است که کشورش با ایران و روسیه بر سر ایجاد مناطق کاهش تنش در سوریه حاصل کرد.
رئیس جمهور ترکیه تاکید کرد: تلاشهای ما در ادلب در همکاری با "ارتش آزاد سوریه" در حال حاضر بدون هیچ مشکلی ادامه دارد. او گفت که اقدامات آنکارا مطابق با تصمیمات گرفته شده در آخرین دور مذاکرات حل و فصل جنگ سوریه در آستانه هستند. اردوغان همچنین اظهار داشت که عملیات در ادلب در ادامه عملیاتهای سابق ترکیه در سوریه است که تحت عنوان عملیات "سپر فرات" در همکاری با شورشیان ارتش آزاد سوریه و به هدف پاکسازی شهر جرابلس در نزدیکی مرز اجرا شدند.
وي همچنين در گفته اي هشدار آميز نسبت به تجزيه منطقه اي تاكيد كرده است كه باید بدانیم که تلاشهای جدی برای ایجاد یک دولت در مرزهای شمالی سوریه وجود دارد و اگر به سکوت خود ادامه دهیم این تلاشها محقق خواهد شد. وی اضافه کرد: ارتش آزاد سوریه با حمایت ارتش ترکیه به آرامی و بر اساس برنامهریزیها در حال پیشروی است. ما چارهای جز این نداریم که کمربند تروریستی که قصد دارند از شرق سوریه تا دریای مدیترانه کشیده شود را مختل کنیم و هرگز اجازه تحقق این توطئه را نخواهیم داد چون اگر این طرح محقق شود شاهد حوادثی مشابه چیزی که در کوبانی روی داد خواهیم بود. رئیس جمهور ترکیه اضافه کرد: هرگز اجازه محاصره ترکیه در مقابله با تهدیدات بوجود آمده از عراق و سوریه را نخواهیم داد.
اين مسئله مي تواند پازلي در ادامه همه پرسي كردستان باشد. در همين رابطه وزير خارجه تركيه گفت: بارزاني با موساد همكاري مي كند. «مولود چاووش اوغلو» وزیر خارجه ترکیه، اعلام کرد که کشورش با جدیت تمام با هرگونه درخواست عراق مبنی بستن لولههای نفتی منطقه کردستان برخورد میکند. به نوشته خبرگزاری آناتولی ترکیه، چاووش اوغلو در گفتوگو با شبکه «فرانس 24»، اظهار داشت: ترکیه به درخواست دولت مرکزی عراق، راههای هوایی خود با منطقه کردستان را بست و شرکتهای هواپیمایی ترکیه، تمامی سفرها به اربیل و سلیمانیه را لغو کردند.
وی افزود: همه از دولت منطقه کردستان و «مسعود بارزانی» رئیس این منطقه خواستند تا از برگزاری همهپرسی صرفنظر کند اما وی به تمامی این درخواستها جواب رد داد. برگزاری همهپرسی یک خطای بزرگ بود و ایمان دارم که این اقدام برای برادران کردمان، حقوق اضافهای جلب نمیکند و من این مسئله را در سفر به اربیل به صراحت اعلام و تاکید کردم که این همهپرسی آینده کردها را در عراق به خطر میاندازد و پیامد آن به شدت منفی خواهد بود.
وزیر خارجه ترکیه اذعان داشت: همه کشورها خواستار لغو همهپرسی و تعلیق یا تاخیر آن شدند اما تنها اسرائیل از آن حمایت کرد. اما ما این حمایت را پس از همهپرسی مشاهده نکردیم. گزارشها و ادلهای وجود دارد که بیانگر همکاری بارزانی با جاسوسهای موساد و دستگاههای اطلاعاتی اسرائیل است. چاووش اوغلو درباره گذرگاههای مرزی مشترک گفت: این گذرگاهها بین ترکیه و منطقه کردستان نیست بلکه بین عراق و ترکیه است. ترکیه درباره مسائل مربوط به کنترل گذرگاههای مرزی با دولت عراق طرف است.
پیش از وزیر خارجه ترکیه، «رجب طیب اردوغان» رئیسجمهور این کشور در روز شنبه در اظهاراتی با اشاره به رفراندوم اخیر در کردستان عراق گفت: برخی تلاش میکنند که باعث تجزیه و تقسیم منطقه ما شوند اما ما بازی آنها را برهم خواهیم زد. ما میدانیم که برای شمال عراق چه نقشههایی در نظر گرفته شده است. در حال حاضر زمزمههایی شنیده میشود مبنی بر اسرائیل کوچک. ما عاقبت دولت اقلیم کردستان عراق را که به غیر از اسرائیل حامی دیگری پیدا نکرده است، خواهیم دید. شما نمیتوانید نتیجهای از این مساله بگیرید. تنها کاری که میتوانید انجام دهید این است که به همان نقطهای که آغاز کردید بازگردید. وی اذعان داشت: یک مقام سابق فرانسوی و یک مقام اسرائیلی در کنار مسعود بارزانی طرح نقشه تقسیم عراق را ریختند اما ما با تهران و بغداد در صدد ارائه سازوکاری سه جانبه برای تحت کنترل گرفتن تحولات مناطق مرزی هستیم.