نويسنده: ميترا شهبازي
درحالي ایران به عنوان بزرگترین تولید کننده زعفران جهان شناخته ميشود و سابقه کاشت اين محصول در ايران به بیش از 3هزار سال پیش بازمیگردد، اما اهمالکاري مسئولان دولتي طي سنوات گذشته منجر به صادرات پياز زعفران و گسترش توليد اين محصول در سطح جهاني شده است. به طوري که اکنون کشورهاي افغانستان، چين و هلند به عنوان جديترين رقباي توليد اين محصول شناخته ميشوند. علاوه بر اين بيتوجهي مسئولان نسبت به ضرورت صنايع بستهبندي و فقدان برندسازي، منجر به اين شده است که اسپانيا به عنوان بزرگترين مقصد صادرات زعفران ايراني، از اين شرايط سو استفاده کند و محصول ايراني را با برند خود به دنيا معرفي کند.
حالا با اين شرايط که رقباي جديدي در عرصه توليد زعفران پيدا شده است، مسئولان به تازگي به اين نتيجه رسيدهاند که دست از صادرات فلهاي زعفران بردارند و با برند سازي حرفي براي گفتن در عرصه توليد زعفران داشته باشند. اين شرايط نيز در حالي رخ داده است که تا همين چند سال گذشته، ايران تنها توليدکننده زعفران جهان محسوب ميشد و بزرگترين مزارع زعفران دنيا در استانهاي خراسان قرار داشت. حالا فقدان چند ساله صنايع بستهبندي منجر به اين شده است که معيشت مردم استانهاي شمال شرقي به خطر بيوفتد. در اين راستا وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی با بیان اینکه اکنون زعفران ایران به نام کشور اسپانیا صادر می شود ، ميگويد:« در تلاشیم محصول زعفران با نام تجاری خود ایران بسته بندی و به کشورهای مختلف صادر شود.» علی ربیعی، ميافزايد:« این کار اکنون در خراسان رضوی و جنوبی آغاز شده است.»
هنوز براي شناساندن زعفران ايراني دير نشده
در راستاي ورود بيواسطه ايران به بازار جهاني صادرات زعفران، قرار است از کارشناسان بین المللی برای مشخص شدن نوع بسته بندی از استفاده شود. در اين باره ربیعی با اظهار تاسف از اینکه تجار سنتی ایران در زمینه زعفران نتوانستند به بازارهای جدید دنیا ورود کنند و بیشتر به همان روش فله ای عمل می کردند، ميگويد:« یکی از برنامه توسعه اشتغال در استان خراسان در زمینه زعفران است.»
وی با بیان اینکه آمادگی داریم در زمینه های بسته بندی و قبل از کشت تسهیلات مورد نیاز را تامین کنیم، ادامه ميدهد:« قرار است در سالهای 1396 و 1397 تسهیلات ارزان قیمتي را به مناطق روستایی و شهرهای زیر 10 هزار نفر تا ۲۰۰ میلیون تومان اختصاص دهيم.» از اين رو هم اشتغالزايي روستاييان رقم ميخورد و هم زعفران ايراني برند سازي ميشود. موضوع مهمي که ميتوانست چند سال گذشته شروع شود و همچنان توليد اين محصول را در انحصار ايران باقي بگذارد. با اين حال اگر از همين امروز هم مسئولان اين هدف مهم را دنبال کنند و اين برنامه نيز همچون مابقي پروژههاي مسئولان با اهمالکاري و تاخير مواجه نشود، ميتواند با همين شرايط هم زعفران ايراني را در صدر نگه دارد.
بر اساس گفته کارشناسان در سال 94 ميزان توليد زعفران ايران به بيش از 350 تن رسيده است و 95 درصد توليد بازار زعفران جهان متعلق به ايران است، با اين حا تنها 5 درصد از سهم تجارت آن به ايران ميرسد. معضلي که در فقدان صنايع بسته بندي و عدم برندسازي ايجاد شده است.