سعيد احمديان
موفقيتهاي تيمهاي ملي واليبال در نيمه اول سال 96 اين رشته ورزشي را به موفقترين تيمهاي ورزشي كشورمان بدل كرده است، نوجوانان و دانشجويان قهرمان جهان شدهاند و تيم ملي بزرگسالان هم براي اولين بار در تاريخ واليبال روي سكوي مسابقات جهاني رفت و مدال برنز جام قهرمانان قارهها را كسب كرد، با چنين كارنامهاي واليبال در رده ملي يكي از بهترين سالهايش را سپري ميكند، هر چند پس از ليگ جهاني و نتايج ضعيف در اين رقابتها، برخي نسبت به ادامه موفقيتهاي واليبال دچار ترديد شدند اما تابستان امسال با دو عنوان قهرماني و يك سومي واليباليستهاي كشورمان در ردههاي مختلف سني، اين ورزش را به عنوان رشتهاي كه ميتواند الگوي ساير فدراسيونها باشد، مطرح كرده است. راز موفقيت واليبال اما در دو دهه گذشته چيست؟ موفقيتهايي كه از 15 سال پيش آغاز شد و همچنان ادامه دارد و سبب شده واليبال ايران امروز با چندين مدال در رده نوجوانان، جوانان و اولين مدال باارزشش در رده بزرگسالان يكي از كشورهاي مدعي و مطرح جهان باشد. رمز افتخارات واليبال را بايد ابتدا در سيستم مديريتي حاكم بر اين فدراسيون جستوجو كرد. البته ايران يكي از كشورهاي با استعدادهاي فراوان در رشته واليبال است و توان بالقوه زيادي در اين بخش دارد كه سهم زيادي در سكوهاي واليبال در 15 سال اخير داشته است، با اين حال موضوعي كه از اهميت بالاتري برخوردار است، نقش مديريت در روند صعودي و به نوشته سايت فدراسيون جهاني واليبال صعود موشكي ايران در واليبال دنياست.
بدون ترديد ظرفيت و پتانسيل بالقوه با يك برنامهريزي آيندهنگر و رو به جلو توانسته امروز بالفعل شود و ميوه بدهد. سيستمي كه براي اين رشته ورزشي از پايينترين رده سني تا بزرگسالان برنامهريزي مدون داشته و توانسته با حركت در يك مسير درست، امروز به جايگاهي برسد كه ايران را در بين قدرتهاي واليبال جهان قرار داده است. به همين خاطر يكي از نقشهاي اصلي موفقيتهاي واليبال، مديران آن هستند كه با حاكم كردن برنامه و مديريت آن، نقش بسزايي در رسيدن واليبال به چنين روزهايي داشتهاند. جهش واليبال در بخش مديريتي زمينهاي شد تا اين رشته در زمين مسابقه هم يك جهش خارقالعاده داشته باشد و در اين مسير همچنان حركت كند. پايهريزي موفقيتهاي واليبال از دوران مديريت محمدرضا يزدانيخرم آغاز شد و در ادامه توسط محمدرضا داورزني ادامه پيدا كرد تا زنجيره مديريتي محكم و بابرنامه اين فدراسيون، واليبال را در اين سالها تبديل به يكي از پرافتخارترين رشتههاي ورزشي كند. واليبال بر خلاف برخي فدراسيونها كه با آمدن يك مدير جديد، يك مسير جديد را براي موفقيت انتخاب ميكرد، با عوض شدن مديريت آن، تغيير در نقشه راه اين رشته ورزشي براي درخشيدن در ميدانهاي بينالمللي پيش نيامد و مدير بعدي نيز همان برنامه را پيگيري كرد تا اين فدراسيون بر خلاف رشتههاي ديگر از تغييرات صدمه نخورد و حتي اين تغيير سبب شد تا مديريت جديد با كامل كردن نقشه راه واليبال براي موفقيت، مسير اين رشته را براي كسب عنوان در ميادين جهاني هموارتر كند.
علاوه بر اين، ثبات مديريت و اعمال نشدن تغييرات هيجاني در سيستم مديريتي فدراسيون واليبال از ديگر فاكتورهايي است كه واليبال را براي رسيدن به جايگاهي كه امروز در سطح دنيا دارد، كمك ميكند. به هر حال بديهي است كه تغييرات زياد هر قدر هم مديران بعدي هماهنگ باشند ميتواند به رشته واليبال ضربه بزند، باز هم ناهماهنگيهايي كه در شيوه اجرا ممكن است وجود داشته باشد، ميتواند حركت در مسير نقشه راه تعيين شده را به تعويق بيندازد و آن را مختل كند. با اين حال واليبال در سه دهه اخير تنها دو مدير بالاي سرش ديده و اين ثبات توانسته به رسيدن واليبال به جمع تيمهاي برتر دنيا و استحكام جايگاه كشورمان در واليبال دنيا كمك كند و آن را جلو بيندازد. يزدانيخرم به مدت 17 سال و داورزني به مدت يك دهه سكانداري واليبال را برعهده داشتند و موفقيتهاي اين رشته نشان داد كه ثبات مديريتي و مديريت بر مبناي برنامهاي كه آيندهنگر و همهجانبه است ميتواند يك رشته ورزشي را به اوج موفقيت در سطح جهان برساند. در همين راستا بايد گفت ورزش ايران براي موفقيت در ساير رشتههاي ورزشي ميتواند از واليبال الگو بگيرد، الگويي كه بهخصوص در 6 سال اخير توانسته به اوج يك رشته تيمي ورزشي در سطح جهان برسد و البته تداوم آن هم به ادامه اين مسير چه در بخش مديريتي و چه برنامهريزي بستگي دارد.
