
شيوا نوروزي
عملكرد خوب فدراسيون واليبال در سالهاي اخير حاصل مديريتي است كه از سه دهه گذشته آغاز شد. زماني كه محمدرضا يزدانيخرم عهدهدار رياست اين فدراسيون شد و پس از آن بود كه واليبال ايران پلههاي ترقي را طي كرد. با روي كار آمدن محمدرضا داورزني برنامهريزيهاي قبلي برخلاف هميشه طبق روال اجرا شد و همين مسئله موجب شد هم تيمهاي پايه و هم تيم ملي بزرگسالان در سطح جهاني روي سكو بروند. ثبات مديريتي، برنامهريزي بلند و انتخاب رئيس جديد فدراسيون از جمله نكات مهمي است كه يزدانيخرم، رئيس پيشين فدراسيون واليبال در گفتوگو با «جوان» به آنها اشاره كرد.
به عنوان يكي از مديران موفق فدراسيونهاي ورزشي، عملكرد فدراسيون واليبال را چگونه ارزيابي ميكنيد؟بنده مدير صنعتي هستم و از آنجا كه در كارخانههاي صنعتي نظم و انضباط و رعايت را آموختهايم تأكيد زيادي بر پياده كردن نظم در ورزش داشتم. چارچوبهاي اصلي ورزش زيرساخت (خوابگاه، سالن غذاخوري، سالن بدنسازي و سالن تمرين)، انتخاب مربي و استعداديابي است. از همه مهمتر انتخاب يك مربي كاربلد روس بود؛ ايوان بوگانيكوف. مسئله استعداديابي را هم فراموش نكرديم و اين مقوله را در سراسر ايران گسترش داديم. تلاش كرديم مثل اروپاييها جوانان را با قدي بالاتر از 190 سانتيمتر انتخاب كنيم. علاوه بر اين مربيان خوب بدنساز و ژيمناستيك را به خدمت گرفتيم و همچنين به بحث فرهنگي هم توجه كرديم. پس از اين بود كه تيمهاي نوجوانان روسيه رغبت كردند به ايران بيايند و با ما بازي تداركاتي داشته باشند. بهروز كردن دانش فني، تمرينات بدنسازي و علم تغذيه از ديگر پيشرفتهاي ما بود. تلاش كرديم ما هم مثل روسها روزي سه جلسه تمرين كنيم. به اين ترتيب معدل قد مليپوشان را به 198 سانتيمتر رسانديم. در تمامي ردههاي سني اين مسائل را مدنظر قرار داديم. رسيدن به اين مراحل صبر و حوصله مربي را ميطلبد. اينها كارهاي مقدماتي بود كه توانستيم در آسيا قد علم كنيم. همين راه را ادامه داديم تا در بازيهاي آسيايي كره نايب قهرمان شديم. پس از اينكه به من گفتند بايد به فدراسيون كشتي بروم و اين تشكيلات را تحويل آقاي داورزني دادم. خوشبختانه او نيز با توجه به تجاربي كه داشت همين مسير و راه را ادامه داد تا جايي كه در سطح جهاني مطرح شدهايم. حضور ما در رقابتهاي جهاني اهميت زيادي دارد و ترقي واليبال ايران را نشان ميدهد. اميدوارم در آينده فعاليتهاي زيربنايي بيشتري انجام شود و عناوين مهمتري را در سطح دنيا كسب كنيم.
مديريت محمدرضا داورزني در فدراسيون چه تأثيري در رشد واليبال كشورمان داشته است؟مديريتها متفاوت است. خود من در جاهاي بزرگتر مديريت كرده بودم و واليبال برايم كوچك بود. با اين حال تمام سعيمان را كرديم كه واليبال را هم بزرگ كنيم و موفق هم بوديم. داورزني نيز پيش از اينكه به واليبال بيايد مديركل تربيت بدني بود و همين كه راه موفقيت را ادامه دادند از او ممنونم. متأسفانه در بسياري از فدراسيونها شاهد هستيم كه با تغيير مديريت، سيستم كل فدراسيون از اين رو به آن رو ميشود. خوشبختانه با همه مشكلات و كم و كاستيها امسال نوجوانان واليبال قهرمان جهان شدند و معلوم شد كه توجه به زيرساختها بيشتر شده است. براي تداوم موفقيتها بايد همين راه را ادامه داد.
موفقيتهاي اخير تيمهاي ملي بزرگسالان، نوجوانان و دانشجويان واليبال را ميتوان از ملاكهاي مديريت صحيح خواند؟تا حدودي بله، موفقيتها حاصل مديريت درست است چراكه تا زماني كه بودجه، برنامهريزي، پيگيري و اعمال مديريت درست نباشد قطعاً تيمها نتيجه نميگيرند. همانطور كه ديديد تيم ملي پيش از رقابتهاي قهرمانان قارهها ضعيف شده بود. رقابتهايي كه در ژاپن برگزار شد نمادي از واليبال بود. البته فراموش نكنيم كه رقابتهاي قهرمانان قارهها را ژاپنيها اختراع كردند تا واليبال در ژاپن بماند. واليبال ژاپنيها چند سالي است افت كرده و براي بازگشت به كورس بهترينهاي جهان بايد تلاش زيادي كنند.
نقش ثبات مديريتي در موفقيت رشتهها و به ويژه واليبال چيست؟متأسفانه دولت اشتباهاتي داشته و از زماني كه سازمان تربيت بدني به وزارتخانه تبديل شد محدوديتهاي بيشتري پيدا كرد. با اين حال ثأثير ثبات مديريتي در پيشرفت ورزش در تمام دنيا ثابت شده است. رؤساي فدراسيونهاي واليبال كشورهاي آسيايي و جهاني كه همدوره من بودند همچنان در سمت خود هستند. من 17 سال رئيس فدراسيون واليبال بودم و از واليبال رفتم، اما آنها هنوز به كار خود ادامه ميدهند. شخصاً معتقدم نبايد من را از فدراسيون واليبال ميبردند. داورزني نيز 11 سال رياست اين رشته را برعهده داشته و فدراسيون واليبال منتظر شناخت رئيس جديد خود است. منتها معلوم نيست رئيس جديد بتواند اين فدراسيون را با اين تشكيلات اداره كند. بعيد ميدانم در حال حاضر مديري باشد كه بتواند از پس اداره واليبال برآيد. به اين آساني نبايد مديران كاركشته و باتجربه را كنار گذاشت. هر كس از هر جناحي ميآيد سعي ميكند مديراني از جناح خودش را روي كار بياورد. در حالي كه مديران بعدي تواناييهاي مديران قبلي را ندارند و از تجربه قبليها هم استفاده نميكنند. اينگونه تصميمات لطمه جبرانناپذيري به ورزش ميزند. وزير ورزش فعلي تا بخواهد خودش را ثابت كند به زماني چهار، پنج ساله نياز دارد، ولي معلوم نيست رئيسجمهور بعدي او را ميخواهد يا نه. آن وقت هيچ تضميني هم وجود ندارد كه مدير بعدي برنامههاي او را ادامه دهد.
رؤساي فدراسيونها هم به فكر رسيدن بهپستهاي بالاتر و ترقي هستند. معتقدم معاونت فني شغلي اداري است و پست بالاتر محسوب نميشود. از طرفي داورزني اگر واليبال را دوست داشت نبايد اين رشته را رها ميكرد و بايد كارش را در فدراسيون ادامه ميداد. واليبال تازه گل كرده و شانه به شانه فوتبال بالا آمده بود. حيف است واليبال را رها كنيم. اگر آن امكانات در زمان مديريت من براي واليبال ساخته نشده بود، واليبال هم مثل خيلي از رشتهها حتي زمين تمرين هم نداشت. من هم اين فرصت را داشتم كه حتي رئيس تربيتبدني شوم، اما اين كار را نكردم و 17 سال پاي واليبال ماندم.
چه پيشبينياي از آينده واليبال داريد؟آينده بستگي به رئيس بعدي دارد. اگر مديري ميخواهد موفق باشد بايد دلسوز باشد وگرنه راه به جايي نميبرد. برنامهريزي براي استانها و كشف استعدادها بايد گسترش پيدا كند و به جاي يك تيم بايد چند تيم ملي داشته باشيم. مليپوشان باتجربه فرسوده شدهاند و جواناني كه پشتوانه ششدانگ براي آنها باشند را در اختيار نداريم. در صورتي كه وزارت ورزش و دولت شايستهسالاري را حاكم نكند موفق نميشويم. بايد منت مديري كه شايسته است را بكشيم. قطعاً مدير شايسته حاضر نيست در انتخاباتهاي فرمايشي فدراسيونها شركت كند، انتخاباتي كه از قبل برندهاش مشخص شده است! وگرنه با اين انتخاباتها ورزش ما بيش از پيش زير سؤال ميرود. متأسفانه مديران كل تربيتبدني ضعيف هستند. فقط اميدوارم دولت شايستهسالاري را در دستور كار قرار دهد.