ارز آوري 350 ميليون دلاري گياهان دارويي در سال گذشته

گنچ گياهان دارويي سيستان و بلوچستان روي خاک مانده است

درحالي سال گذشته صادرات گياهان دارويي به خارج از کشور، 350 ميليون دلار ارزآوري داشته است و مي‌توان توسعه کشت اين گياهان را به عنوان فرصتي بزرگ در راستاي اشتغال‌زايي در نظر گرفت که هنوز مسئولان نسبت به اين مهم بي‌توجه هستند. از اين رو برخي از مناطق کشور چون سيستان و بلوچستان به رغم برخورداري از ظرفيت‌هاي فراوان در راستاي توليد گياهان دارويي، هنوز با معضل ناشناخته باقي ماندن بخش زيادي از گونه‌هاي ارزشمند مواجه هستند. مسئله‌اي که اگر مسئولان توجهي کمي به آن داشته باشند، مي‌تواند زمينه خوبي براي تحقق اقتصاد مقاومتي، توليد و اشتغال برای مناطق روستایی باشد.

نويسنده: ميترا شهبازي

سيستان و بلوچستان با حدود ۱۸۰٬۷۲۶ کیلومتر مربع وسعت، بیش از ۱۱ درصد وسعت ایران را دربرمی‌گیرد که از ظرفيت‌هاي فراواني براي اشتغال زايي برخوردار است. فرصت‌هايي چون وجود سواحل بکر و دست نخورده، بيابان‌هاي وسيع با ظرفيت توليد انرژي‌هاي پاک، آثار باستاني فروان، گونه‌هاي گياهان دارويي متعدد و غيره که همگي تاکنون از ديد مسئولان دور مانده است. از اين رو نرخ بيکاري در اين استان به گفته حسینعلی شهریاری، نماینده مردم زاهدان در مجلس شورای اسلامی اکنون به بالای ۵۰ درصد رسيده است.

رتبه 60 ايران در توليد گياهان دارويي

درحال حاضر به رغم ظرفيت مناسب سيستان و بلوچستان براي توليد و برداشت گياهان دارويي، همچنان به گفته مجتبی شجاعی، نماينده مردم خاش در مجلس شوراي اسلامي، اکثر گونه‌هاي گياهان دارويي اين استان ناشناخته باقي مانده است. اين در حالي است که سال گذشته صادرات گياهان دارويي 350 ميليون دلار براي کل کشور ارز آوري داشته است. با اينکه چند سالي مي‌شود که کل دنيا به سمت استفاده از گياهان دارويي و طب سنتي رفته است، اما با اين حال ايران به رغم برخورداري از آب و هواي مناسب و رشد گونه‌هاي متعدد گياهان دارويي به جاي صعود در رتبه توليد، در حال نزول است.

گواه اين ادعا هم همين بس است که بر اساس اعلام انجمن گياهان دارويي کشور، ايران به رغم اينکه در گذشته یکه‌تاز بازار گیاهان دارویی جهان بوده، در حال حاضر به رده ٦٠ جهان سقوط کرده است. این موضوع نيز در حالی رخ داده است که یازده اقلیم از ١٣ اقلیم جهان را در مشت ايران است و از ١٠‌هزار گونه دارویی موجود در کشور، یک‌ هزار و ٧٢٨ گونه تنها منحصر به ایران است.

کشت گياهان بايد صنعتي شود

حالا با اين شرايط باز هم مسئولان سيستان و بلوچستان نسبت به توليد و برداشت گياهان دارويي بي‌توجه هستند. نماينده مردم خاش در مجلس در اين باره مي‌گويد:« پرورش گیاهان دارویی از جمله بومادران، موره، رازیانه، شیرین بیان، گل گاوزبان، آویشن، پونه، درمنه سیاه و سفید، گلدر، ریواس و دهها گیاه دارویی در کنار رشد انواع قارچ‌ها و سبزی‌های کوهی تنها گوشه‌ای از قابلیت‌های فراوان سيستان و بلوچستان در زمینه تولید گیاهان دارویی محسوب می‌شود که توجه نکردن به آن از طریق روش‌های صنعتی سبب می‌شود از این ظرفیت بسیار مهم و اساسی محروم شويم.»

شجاعی با اشاره به اينکه کشت گياهان دارويي مي‌تواند فرصت خوبي را براي اشتغال‌زايي روستاييان فراهم کند، ادامه مي‌دهد:« استفاده از گیاهان دارویی موجود در طبیعت مقرون به صرفه بوده و مي‌تواند معضل بيکاري را از سيستان و بلوچستان کنار بزند، اما بهره برداری غیراصولی این گونه گیاهان را در معرض انقراض قرار می‌دهد، به همین دلیل باید روش‌های صحیح بهره برداری را به بهره برداران آموزش داد.»

در حال حاضر حدود 1200 گونه گیاهی در سيستان و بلوچستان وجود دارد که در صورت توجه مسئولان به توسعه کشت صنعتي اين گياهان، زمينه خوبي در راستاي اشتغال‌زايي، ارزآوري و به طور کلي شکوفايي اقتصادي منطقه فراهم مي‌شود.