کبری فرشچی
قوانين براي اثربخش بودن و داشتن كارايي به جز ضمانت اجرايي نيازمند به روزرساني هم هستند. به بيان ديگر بديهي است با تغيير شرايط جامعه نيازها و چالشهاي تازهاي هم شكل ميگيرد كه نميتوان با قوانين قديمي و كهنه با آنها مواجه شد، اما بيتوجهي به امر بهروزرساني قوانين موجب ميشود تا به تناسب نيازها و چالشهاي تازه آسيبهاي نوپديدي نيز شكل بگيرد.
طبق قوانين موجود براي ثبت عقد ازدواج زوجين تعدادي از آزمايشات ضروري است؛ آزمايش عدم اعتياد، آزمايش تالاسمي، آزمايش سفليس، تزريق واكسن كزاز براي خانمها و در نهايت گذراندن كلاس مشاوره از جمله ضرورتهاي قانوني است كه از سالها پيش تعیين شده و همچنان نيز انجام ميشود. با تغيير الكوي مصرف موادمخدر از سنتي به صنعتي بديهي است انجام آزمايش براي سنجش اعتياد زوجين به مادهمخدر ترياك چندان كارايي ندارد. همچنانكه اگر روزگاري بيماري سفليس به عنوان يكي از مهمترين بيماريهاي عفوني مطرح بود هماكنون سالهاست جامعه ما هم با بيماري ايدز دست به گريبان شده و يكي از راههاي اصلي انتقال اين بيماري هم روابط جنسي است.
اين در حالي است كه سالهاست در مراحل اول بيماري ايدز تستهاي خانگي امكانپذير شده است، اما سؤال اصلي اينجاست كه چرا نبايد درباره اين بيماري پيشگيريهاي مؤثري انجام شود؟
فاكتورهاي اجتماعي، سنت و رفتارهاي جوانان، فعاليتها و آموزشهاي اجتماعي و در دسترس بودن امكانات جزو عواملي است كه مانع از اجباري شدن آزمايش ايدز به عنوان يكي از آزمايشهاي ضروري پیش از ازدواج شده است. متخصصان عفوني درباره ميزان حساسيت تستهاي غربالگري ايدز معتقدند از نظر علمي اين تستها دقت بالايي دارند و در مدت 20 تا 30 دقيقه ميتوانند بالاي 98 درصد از موارد ابتلا را شناسايي كنند. در صورت مثبت بودن اين تستها فرد بيمار براي انجام آزمايشهاي دقيقتر ارجاع داده ميشود. اين مهم در حوزه آزمايش اعتياد نيز بايد در نظر گرفته شود و با عنايت به آمار قابل تأمل جناياتي كه توسط مصرفكنندگان موادمخدر صنعتي از جمله شيشه صورت ميگيرد، ضروري است تا گستره آزمايشات اعتياد براي زوجيني كه قصد ازدواج دارند از محدوده ترياك خارج شود و موادمخدر صنعتي را هم دربر بگيرد. ضرورت اين بهروزرساني وقتي بيش از پيش روشن ميشود كه دريابيم بيش از 50 درصد جداييها به دليل اعتياد رخ ميدهد و در عمل با بهروزرساني قوانين مرتبط با آزمايشهاي پيش از ازدواج ميتوان از جدايي 50 درصد زوجين جلوگيري كرد. درباره بيماري ايدز نيز به عنوان يكي بيماري بدون درمان قطعي و خطر ابتلاي همسر و فرزندان فرد مبتلا به اين بيماري ميتوان دريافت چقدر اضافه شدن اين آزمايش به آزمايشهاي پيش از ازدواج ضروري است. در نهايت اينكه وقتي ميتوان با هزينهاي كمتر پيشگيري كرد چرا بايد به سمتوسويي حركت كنيم كه شايد هيچگاه قابل جبران نباشد.