دكتر سيدرضا ميرطاهر
اقدام امريكا در توقف صدور رواديد براي شهروندان روسيه، تنشهاي ديپلماتيك در روابط دو كشور را تشديد كرده است. سفارت امريكا در روسيه روز دوشنبه 30 مرداد در بيانيهاي اعلام كرد، فرايند صدور رواديد غيرمهاجرتي در سراسر اين كشور از يكم شهريور (23 آگوست) به حال تعليق درخواهد آمد. در اين راستا صدور رواديد غيرمهاجرتي براي شهروندان روس به مدت هشت روز متوقف شده و از 10 شهريور نيز شمار رواديدهاي صادره را كاهش ميدهد. طبق اين بيانيه، تمام قرارهاي از پيش تعيين شده لغو خواهند شد و دستورالعملها براي چگونگي برنامهريزي مجدد در اختيار متقاضيان رواديد قرار خواهد گرفت. در اين بيانيه با اعلام محدوديتهاي رواديدي در مورد شهروندان روس تأكيد شد كه مصاحبه شهروندان روس براي دريافت رواديد سفر فقط در سفارت اين كشور در مسكو انجام خواهد گرفت. در اين بيانيه كه در سايت سفارت امريكا در مسكو منتشر شده، آمده است: صدور رواديد در سركنسولگريهاي سن پترزبورگ، يكاترينبورگ و ولادي وستوك هم براي مدت نامعلومي متوقف ميشود و اين محدوديتها تا زماني كه تحريمهاي روسيه عليه امريكا برقرار باشد، حفظ خواهد شد. همچنين مقدمات خروج ديپلماتهاي امريكايي از روسيه فراهم ميشود تا در آينده نزديك اين كشور را ترك كنند. امريكا همزمان صدور رواديد براي شهروندان بلاروسي را از سفارت خود در مسكو متوقف كرده است. بر اساس تصميم اعلام شده، اتباع بلاروس براي دريافت رواديد سفر به امريكا بايد به يكي از سفارتخانههاي اين كشور در لهستان، اوكراين يا ليتواني مراجعه كنند. سفارت امريكا در مينسك پايتخت بلاروس نيز از مدتها پيش رواديد سفر براي شهروندان اين كشور را صادر ميكند.
واكنش مسكواقدام امريكا به بهانه كاهش شمار پرسنل سفارت و كنسولگريهاي امريكا درروسيه صورت گرفته است.«سرگئي لاوروف» وزير امور خارجه روسيه در واكنش به اين مسئله اظهار داشت كه تصميم امريكا براي كاهش دامنه خدمات صدور رواديد در روسيه، در چارچوب تلاش براي ناراضي كردن مردم روسيه بوده است. لاوروف در اين باره گفت: ادعاي امريكا كه كاهش شمار كاركنان مراكز ديپلماتيك اين كشور در روسيه سبب افت توانايي اقدامات كنسولي (صدور رواديد) ميشود، بياحترامي و اهانت به توانمندي تشكيلات ديپلماتيك امريكاست. لاوروف همچنين خاطرنشان كرد: از همين منطق براي شهروندان بلاروس پيروي شده است كه بايد براي اخذ رواديد امريكا بهجاي مسكو و سنپترزبورگ به اوكراين، لهستان و ليتواني بروند. پايگاه اينترنتي وزارت امور خارجه روسيه به نقل از سخنان لاوروف نوشت: علت واقعي تصميم امريكا عامل ديگري است و در نگاه نخست چنين برداشت ميشود كه اتخاذكنندگان اين تصميم تلاش ديگري را براي ايجاد نارضايتي بين شهروندان روس از دولت روسيه سازماندهي كردند. وزير امور خارجه روسيه در عين حال اظهار داشت كه اين منطق شناخته شده افراد سازماندهنده انقلابهاي رنگي و ناشي از اقدامهاي دولت سابق امريكا به رياست باراك اوباما است. با اين حال وي اقدام تلافيجويانه روسيه را منتفي دانست و تأكيد كرد كه مسكو روند دريافت رواديد روسيه براي امريكاييها را پيچيده نخواهد كرد.
هدف واقعياقدام اخير وزارت خارجه امريكا عليه روسيه، در راستاي تشديد فشارها عليه مسكو و در چارچوب رويكرد واشنگتن براي گسترش اقدامات خصمانه و نارضايتي مردم روسيه صورت گرفته است. روسيه در 6 مرداد (28 ژوئيه) در مقابله با تحريمهاي جديد امريكا دستور كاهش تعداد ديپلماتهاي امريكا در مسكو را صادر و به توقيف بخشي از املاك ديپلماتيك آن كشور شامل مجموعه ويلايي در ناحيه سربرني بور و انبارهاي ديپلماتيك در خياباني داروژني (در مركز مسكو) اقدام كرد. بر اساس تصميم روسيه، شمار كاركنان سفارتخانه و كنسولگريهاي امريكا در روسيه بايد به 455 نفر برسد و 755 نفر از كاركنان مراكز ديپلماتيك امريكايي تا اول ماه سپتامبر اخراج خواهند شد. از نگاه مقامات كرملين، تصويب تحريمهاي جديد عليه روسيه در كنگره و امضاي آن توسط ترامپ رئيسجمهوري امريكا، به منزله تأكيدي دوباره بر رويكرد خصمانه امريكا در قبال روسيه است. «الكسي موخين، تحليلگر سياسي روسيه معتقد است كه طراحان تحريمهاي جديد ضد روسيه در امريكا اشتباه بزرگي را مرتكب شدهاند، چراكه در تدوين اين تحريمها به هيچ عنوان نگرانيهاي روسيه در نظر گرفته نشده است.» در عين حال روسها از تحريمهاي جديد امريكا به مثابه اعلام جنگ سياسي آشكار ياد كردند. هدف امريكاييها افزايش معنادار فشارها عليه روسيه با هدف تنبيه آن به دليل دخالت در روند انتخابات رياست جمهوري امريكا كه خط قرمز محسوب ميشود و نيز تغيير سياستهاي منطقهاي و بينالمللي روسيه است.
تصورات نادرستبر خلاف تصور اوليه روسها درباره بهبود محسوس روابط واشنگتن و مسكو با روي كارآمدن ترامپ، اما اكنون روند اوضاع به گونهاي كاملاً برخلاف آن پيش ميرود. در حالي كه ترامپ خواهان بهبود روابط با روسيه و حتي همكاري با آن درباره برخي مسائل بينالمللي بوده است، اما اقدام كنگره در گسترش تحريمها عليه روسيه كه با همراهي كاخ سفيد همراه شد، راه را براي هرگونه گشايشي در روابط دوجانبه بسته است. اكنون شاهد تقابل آشكار بين ساختار حاكميتي در امريكا كه تبلور آن كنگره است با دولت ترامپ در زمينه نحوه برخورد با روسيه هستيم. قانون تحريم روسيه راه را بر هر گونه بهبود روابط روسيه و امريكا بسته و باعث افزايش تنشها بين مسكو و واشنگتن در آينده نزديك خواهد شد. اين كاملاً بر خلاف انتظار روسها از روي كار آمدن ترامپ بوده است. با توجه به اعمال تحريمهاي جديد و نيز تداوم اختلافات و شكافها در مواضع مسكو و واشنگتن در قبال بسياري از مسائل بينالمللي به ويژه بحران سوريه و اوكراين و نيز تداوم رويكرد خصمانه كنگره امريكا كه آشكارا خواهان تشديد مواضع واشنگتن عليه مسكو است، اميدي به بهبود وضعيت كنوني و آغاز برههاي جديد در روابط دوجانبه روسيه و امريكا وجود ندارد. در عين تداوم اقدامات خصمانه واشنگتن عليه مسكو نشان ميدهد كه امريكاييها مصمم هستند در ابعاد مختلف روسها را به چالش بكشند. مسئلهاي كه واكنش و اقدامات متقابل مسكو را به دنبال داشته است. در اين راستا «سرگئي روگوف» استاد علوم سياسي روسي، معتقد است امروز جنگ سرد جديدي بين روسيه و امريكا در جريان است. به رغم تداوم سياست تشديد فشار از سوي امريكا عليه روسيه، با اين حال تجربه گذشته نشان ميدهد كه روسها نه فقط در مقابل اين فشارها مقاومت كردهاند، بلكه به اتخاذ اقدامات متقابل پرداختهاند. كما اينكه علاوه بر اقدامات متقابل ديپلماتيك، مسكو اعلام كرده است كه به تلاش براي كاهش وابستگي به شبكههاي پرداخت امريكا و دلار به عنوان يك ارز مرجع، سرعت خواهد بخشيد. در عين حال مسكو تلاش ميكند تا همراهي هر چه بيشتر متحدان اروپايي واشنگتن را به ويژه پس از اعلام بسته تحريمي جديد عليه روسيه به دست آورد.
خوب حالا چرا روسها اصرار دارن برن آمریکا کشور خودشون که خوبه 
