وزير نفت براي بزرگترين ميدان نفتي ايران تا به امروز دو تصميم مهم گرفته است كه هر دو به ضرر كشور تمام شده است.
وزيرنفت در حالي از عدم تمايل ژاپنيها براي راهبري كنسرسيوم آزادگان گفته است كه مشخص نيست با اين وجود چرا اين ميدان را هشت سال معطل شركت اينپكس كرده است؟
به گزارش عصرنفت، بيژن نامدار زنگنه هفته گذشته در گفتوگو با روزنامه ايران در پاسخ به اين سؤال كه نقش ايرانيها در كنسرسيومي كه قرار است آزادگان را توسعه دهد چيست؟ گفت:«شركتهاي ايراني ميتوانند با شريكان خارجي صاحب صلاحيت مشتركاً شركت كنند اما نه به تنهايي. الان حتي ژاپنيها هم حاضر نيستند كه رهبر طرح توسعه آزادگان شوند.»
اين اظهارات زنگنه از دو حالت خارج نيست يا شركت اينپكس واقعا چنين نظري دارد يا امتيازي كه در سال 2001 از ايران كسب كرده حاصل يك بده بستان سياسي بوده است. در هر دو صورت حضور ژاپنيها در ايران يك خسارت وحشتناك بوده و مقصر اين خسارت يا شركت ملي نفت است يا اين شركت كه عملا هيچ راهي را براي برداشت از آزادگان انجام نداد.
شركت اينپكس سالها به بهانههاي مختلف از توسعه ميدان آزادگان جنوبي سر باز زد و دست آخر تصميم گرفت 10 درصد از سهام پروژه را نگه دارد و از ايران خارج شود. اينپكس قرارداد رسمي توسعه اين ميدان را در سال 2004 امضا كرد ولي در سال 2008 يا همان سال 1387 تصميم به كنار رفتن گرفت.
وقتكشي چهار ساله ژاپنيها در توسعه آزادگان از روز امضاي قرارداد يا به عبارتي وقت كشي هفت ساله اينپكس از سال 2001 تا 2008 را نميتوان با هيچ منطقي قبول كرد و در اين ميان نخستين كسي كه بايد پاسخگو باشد وزير نفت است كه بايد توضيح دهد دليل واگذاري اين ميدان به ژاپنيها در دوران نخست وزارتش چه بوده است؟!
بدون ترديد اينپكس سال 2017 با اينپكس سال 2001 تفاوتهاي بسياري پيدا كرده و اين شركت بايد به حدي از بلوغ رسيده باشد كه بتواند رهبري كنسرسيوم را بر عهده بگيرد ولي به اعتقاد وزير نفت، اين شركت توانمندي اين مهم را پس از 16 سال از امضاي تفاهمنامه آزادگان با شركت ملي نفت ندارد. اگر اينطور است پس چگونه به اين شركت در سال 2001 و سپس 2004 اعتماد شد كه آزادگان را توسعه دهد؟
امروز هم وزارت نفت با ارائه آمارهايي از ميزان توليد از آزادگان جنوبي و تكيه بر ضريب بازيافت بر اين باور است كه با واگذاري اين ميدان به شركتهاي خارجي به ويژه شركتهاي شل و توتال ميتوان به آينده اميدوار بود. شبيه همان استدلالهايي كه در دوره نخست وزارت زنگنه درباره اينپكس مطرح شد. اعتراف وزيرنفت به عدم توانمندي اينپكس در راستاي ضعف شركتهاي داخلي براي توسعه آزادگان، بيش از آنكه توجيه مناسبي براي واگذاري اين ميدان به شركتهاي خارجي باشد، بيانگر توجه نكردن كافي به منافع ملي در تصميمگيريهاي مهم صنعت نفت است كه چطور به شركتي كه در بالادست شناخته شده نبود، اعتماد شد و بزرگترين ميدان نفتي كشور در اختيارش قرار گرفت؟
برنامه وزارت نفت براي توسعه آزادگان مشخص است و اين ميدان امسال به مناقصه خواهد رفت ولي گويا كسي نبايد بابت وقتكشيهاي شركت ژاپني و تصميم «بدي» كه در زمان وزارت نخست وزير نفت اخذ شد، پرسشي مطرح كند كه آقاي وزير، چرا منافع ملي را اسير اينپكس كرديد؟
آن تصميم يا به دليل سياسي كاري در سطح كلان دولت بوده است يا محصول يك تصميم اشتباه كه در هر دو صورت وزيرنفت بايد پاسخگوي آن باشد، چراكه تاريخ نشان داده است كه هرگاه وزيرنفت ميلش با يك تصميم نباشد بدون وقفه صاحبان ايده را متقاعد ميكند كه ايده خودش را پياده كند.
آخرين وضعيت آزادگان
هماكنون اسناد مناقصه براي واگذاري توسعه اين ميدان به شركتهاي متقاضي آماده شده است و اگر اتفاق خاصي رخ ندهد، آزادگان تا پايان سال جاري به قرارداد خواهد رسيد اما مسئله اصلي در اين ميدان، سهم 10 درصدي اينپكس است كه از دوران اصلاحات به يادگار مانده و نقش سرجهيزيه براي اين ميدان را ايفا ميكند. جز اينپكس شركت سي ان پي سي چين هم به دليل فسخ يكطرفه قرارداد از سوي وزارت نفت ديگر سهيم اين ميدان است. آزادگان با همه حواشي خود و دو تصميم مسئلهساز توسط يك وزير در طول 12 سال وزارتش ميخواهد تصميم سوم را نيز تجربه كند. تصميم سوم از اهميت بسزايي براي صنعت نفت برخوردار است ولي چنانچه اين تصميم هم مانند دو تصميم ديگر بخواهد چالش ساز شود، وضعيت بدي را براي كشور رقم خواهد زد.
