نويسنده: محمدرضا سوري
ويژگي آب وهوايي وچهار فصل بودن ايران سبب
شده تا بيشتر مناطق كشور در زمينه توليدات انواع محصولات كشاورزي ودامي حرفهايي
براي گفتن داشته باشند كه در صورت محيا بودن تمامي شرايط علاوه بر برطرف كردن
نيازهاي داخلي گوشه چشمي نيز به بازار صادرات داشته باشند.يكي ازمديران شركت صادراتي محصولات كشاورزي
دراين خصوص مي گويد:« توليد 35 محصول کشاورزی
دركشورموجب شده تا ایران جزء رتبههای 1 تا 10 جدول جهانی این محصولات به شمار آيد.»
مسعود پورحمیدی مي افزايد:« سال گذشته بيش
از 4326 هزار تن محصولات کشاورزی به ارزش 4 میلیارد و 147 میلیون دلار صادرات محصولات كشاورزي ودامي داشتيم .»وي ادامه مي دهد:« بیشترین میزان صادرات
محصولات كشاورزي متعلق به بخش زراعی با 65
درصد وپس از آن باغي با 20 درصدبود.»به گفته وي ازنظر قيمت بیشترین ارزش برای
محصولات باغی با 47 درصد، دام و طیوربا 26 درصد و زراعی 27 درصد بود.
بازارداغ محصولات كشاورزي در خارج از مرزها
كيفيت بالا محصولات كشاورزي توليد در كشور در كنار قيمت پايين آن
ازجمله عواملي است كه موجب شده تا مشتريان بسياري علاقمند به اين محصولات باشند .يكي از صادركنندگان برتر كشور كه سابقه
بالايي در زمينه صادرات محصولات كشاورزي دارد دراين خصوص به "جوان " مي
گويد:«سیب، کشمش و مرکبات، هندوانه وخربزه ، سیبزمینی، گوجهفرنگی، پیاز و موسیر
و پسته با پوست، رب گوجهفرنگی، زعفران، مغز پسته تازه و خرما وانواع كلم وگياهان
دارويي ازجمله اين محصولات صادراتي به شمار مي رود.»
پورحمیدی مي افزايد:« كيفيت بالاي اين
توليدات موجب شده تامشتريان بسياري از جمله عراق، امارات، افغانستان، روسیه، ترکیه،
پاکستان، اسپانیا، چین، هنگکنگ، هند و قزاقستان به شدت متقاضي خريد اين محصولات ايراني
باشند.»وي ادامه مي دهد:«اين موضوع مي تواند نقش
مهمي درارز آوري كشور ورونق كشاورزي داشته باشد.»
به گفته اين كارشناس امور صادراتي محصولات
كشاورزي درحال حاضر بیثباتی مقررات حاکم بر صادرات بهویژه در بخش کشاورزی، کمبود
سردخانههای مرزی برای صادرات بهویژه در مناطق آزاد تجاری بستهبندی و صنایع
تبدیلی، ضعف سلامت غذایی برخی اقلام کشاورزی ظهوررقبای جدید در منطقه بهویژه از
طریق صادرات دوباره ، مشکلات حمل و نقل کانتینری، ریلی و هوایی، ضعف در برندسازی از
جمله معضلاتي است كه در آينده مي تواند مانند سدي در مقابل صادرات محصولات كشاورزي
عمل كند.
روند روبه رشد خالي شدن روستاها
با تمام مزايايي كه روستاهاي كشور در زمينه
توليدات انواع واقسام گياهي ودامي دارند، اما بي توجهي به تامين نيازهاي واقعي
روستاييان ، موجب شده تا درحال حاضر مهاجرت از روستاهاي كشورروند روبه افزايشي
داشته باشد كه به عنوان نمونه مي توان به وضعيت خالي شدن روستاها در دواستان خراسان جنوبي وسيستان
وبلوچستان كه بالاترين ميزان مهاجرت را به خود اختصاص داده اند اشاره كرد.
يكي از کارشناسان دفتر روستایی استانداری خراسان جنوبی دراين خصوص
به" جوان" مي گويد:« درحال حاضر مشكلات موجود در روستاهاي اين منطقه سبب شده تا
235 روستاي بالاي 20 خانوار به شهرها مهاجرت كنند.»
اسماعیل اسماعیلی با اشاره به وضعيت وخيم
برخي ازروستاهاي خراسان جنوبي مي
افزايد:«مشكلات موجود سبب شده تا درحال حاضر چهار شهرستان مرزی سربیشه، درمیان،
نهبندان و زیرکوه، بيشترين مهاجرت به شهررا به خود اختصاص دهند.»
وي ادامه مي دهد:«اين درحالي است كه ۷۹ روستاي بالای ۲۰ خانوار دربخش درح و مرکزی شهرستان سربیشه، 5۹ روستا، بخش گزیک و قهستان شهرستان درمیان ،و44 روستاي بالاي 20
خانوار شهرستان مرزی نهبندان همچنین
۵۳ روستای بالای ۲۰ خانوار
بخش شاسکوه و مرکزی شهرستان زیرکوه نيز بيشترين مهاجر را داشته باشند.»
البته اين موضوع تنها به اين استان ختم نشده وبررسيها نشان مي
دهد كه درحال حاضروجود برخي معضلات درروستاهاي سيستان وبلوچستان موجب شده تا 51
درصد جمعيت اين مناطق به حاشيه شهرها كوچ
اجباري كنند .
معاون توسعه روستایی و مناطق محروم ریاست
جمهوری دراين خصوص مي گويد:« درحال حاضر برخي كمبودها موجب شده تا 29 درصد از
جمعيت شش هزار و 500نفري روستاهاي
سیستان و بلوچستان خالی از سکنه شوند.»
سعیدرضا جندقیان مي افزايد:« مهاجرت از
روستاهاي مرزي علاوه برايجاد مشكلات
امنيتي سبب شده تا جمعیت مولد به شدت کاهش وبر تعداد مصرف کنندگان افزوده شود كه
دردراز مدت به ضرر كشور خواهد بود.»
افزايش مهاجرت از روستاها در سايه نبود
اشتغال پايدار
آمارها نشان مي دهد، بي توجهي به امكانات
مورد نياز آنها وبالارفتن هزينه توليد خرده مالكها ، سبب شده تا در حال حاضر
توليدات كشاورزي ودامي صرفه اقتصادي نداشته وروستاييان مجبور به ترك روستاهاي خود
شوند.
معاون امور دهیاریهای سازمان شهرداریها و
دهیاریهای کشور دراين خصوص مي گويد:«بي توجهي به نيازهاي اصلي روستاييان در
سالهاي اخير موجب شده تا سالانه 700 هزار نفر از جمعیت روستایی کاهش پیدا كرده
وآنها مجبور به مهاجرت به حاشيه شهرها شوند.»
سعیدرضا جندقیان مي افزايد:« درحالي
كه جمعيت روستايي در سال 65جمعیت حدود 24
میلیون نفر بود، این آمار بهمرور کاهش پیداکرده و در حال حاضر به20 میلیون و 800
نفر رسيده است.»
وي ادامه مي دهد :«از آنجا كه ظرفیت اشتغال
در عرصههای روستایی ایجاد نکردیم لذا
درحال حاضر اين موضوع مهم سبب خالي شدن بيشتر روستاه شده است كه بايد دراين زمينه
فكر چاره بود.»
