
نويسنده: مريم احمدي
در حالي كه بارها اعلام شده دولت يازدهم توسعه ريلي كشور و جذب سرمايهگذاري خارجي در اين خصوص را در اولويت برنامههاي خود قرار داده و اخبار جديد از ورود سرمايهگذاريهاي ايتاليايي و ژاپني به صنعت ريلي ايران، احداث خط راهآهن سريعالسير بين قم و اراك و عقد قرارداد قطار سريعالسير بين اصفهان و تهران حكايت ميكند اما ظاهراً پروژه قديمي و عظيم راهآهن اردبيل به رغم وعدههاي بسيار همچنان از توجه دولتيها محروم مانده است. موضوعي كه طي روزهاي گذشته آيتالله سيدحسن عاملي امام جمعه اردبيل بار ديگر به آن اشاره كرد و با بيان اينكه دولت پروژه راهآهن اردبيل را فراموش كرده است، از تعلل چندين ساله در بهرهبرداري از اين طرح و وعدههاي بيعمل مسئولان در اين خصوص انتقاد كرد.
اين در حالي است كه ماه گذشته معاون وزير راه و شهرسازي آخرين زمان بهرهبرداري از راهآهن اردبيل را سه سال آينده اعلام كرده و با اشاره به صرف يك هزار ميليارد تومان هزينه، آن را سختترين و دشوارترين پروژه حوزه ريلي كشور خواند. اظهاراتي كه ميتواند بر نگراني ازتعلل بيشتر در اتمام اين خطآهن بيفزايد.
خادمي با بيان اينكه تاكنون براي اجراي اين پروژه هزارميليارد تومان سرمايهگذاري شده است، افزود: پيشبيني ميشود اين خط آهن با هزينه معادل اين رقم و با مبلغ 2 هزار ميليارد تومان طي سه سال آينده به بهرهبرداري برسد.
معاون وزير راه با تأكيد بر اينكه راهآهن اردبيل- ميانه به عنوان طولانيترين و سختترين پروژه ريلي كشور در حال اجراست، اظهار اميدواري كرد: با به كاريگيري پيمانكاران تراز اول كشور و با رفع مشكل نقدينگي و برخي معايب، ظرف سه سال آينده اين پروژه را تجهيز و راهاندازي كرد.
مشكلات پابرجاست، وعده افتتاح ادامه دارد!
اين در حالي است پيش از اين وعده داده شده بود اين خط آهن تا پايان دولت دهم به ايستگاه پاياني خواهد رسيد! با اين وجود طبق گزارشات، تا پايان دولت مذكور پيشرفت فيزيكي پروژه به كمتر از 50 درصد رسيده بود! با اين حال وعدهها همچنان به قوت خود باقي بود. ضمن اينكه سال گذشته بسياري از كارشناسان با انتقاد از حركت شتابزده مسئولان در اعلام زمان افتتاح تا پايان دولت دهم، در خصوص جانمايي غيركارشناسي ايستگاهها هشدار داده و خواستار بازبيني طرح شدند. طبق نظر آنها ايستگاه قطار اردبيل در منطقهاي بادخيز و برفگير با زمستانهاي سخت در نظر گرفته شده كه با كوچكترين تغييرات هوايي به خصوص در فصل زمستان طولاني منطقه ميتواند دسترسي شهروندان به ايستگاه راهآهن را غيرممكن كرده و مخاطرات جاني و مالي براي آنها به همراه داشته باشد.
همچنين كارشناسان اعلام كردند با تداوم روند ساخت اين پروژه به شيوه فعلي تا30 سال بعدي نميتوانيم از اين راهآهن استفاده كنيم. همان زمان اظهارات استاندار اردبيل مبني بر اينكه عملياتي شدن ايستگاه در فضاي نامناسب داغ دل اردبيليها را تازه ميكند بر زمانبر شدن پروژه با توجه به مشكلات موجود مهر تأييد زد. استاندار با بيان اينكه راهآهن اردبيل 22 كيلومتر تونل و پنج كيلومتر پل دارد كه بخش عمدهاي از كار هنوز بر جاي مانده است، افزود: با اعتبار محدود دولتي پيشبيني ميكنيم تا 20 سال آينده اين پروژه در گير و دار اعتبارات باشد. با اين تفاسير شايد نميتوان خيلي به وعدههاي جديد براي بهرهبرداري از اين خطآهن تا چند سال آينده دلگرم بود.
خط آهن ميانه- اردبيل شايد 40 سال ديگر!
پروژه ساخت خط ريلي ميانه – اردبيل در سال۱۳۸۴ شروع و در مدت ۱۰سال تا سال۱۳۹۴ طبق اطلاعات به دست آمده در حدود ۳۰۰ميليارد تومان هزينه برداشته است. پروژهاي كه طبق وعده رئيس دولت قرار بود تا سال 95 به بهرهبرداري برسد اما برخي كارشناسان معتقدند با شرايط فعلي تا چهار دهه ديگر نيز نميتوان به افتتاح آن اميدوار بود چراكه بنا به بررسيها براي اين پروژه به صورت ميانگين سالانه حدود ۳۰ميليارد تومان اعتبار منظور شده كه در صورت ادامه اين روند با احتساب مبالغ كلان مورد نياز در حدود ۱۵۰۰ ميليارد تومان لازم است كه در شرايط اقتصادي و مالي موجود دولت، اتمام آن بيش از ۴۰ سال به طول خواهد انجاميد.
شرايطي كه اظهارات معاون رئيسجمهور راهآهن نيز آن را تأييد ميكند. نوبخت با اشاره به محدود بودن منابع مالي كشور اعلام كرد: در كشور در حدود ۶۹هزارميليارد تومان بودجه سالانه پيشبيني كرديم كه با اين وضعيت درآمدي بخش عظيمي از اين منابع تأمين شده است، اما به نسبت سالهاي قبل كه درآمد كشور بيش از ۱۱۹هزار ميليارد تومان بوده است با توجه به كاهش قيمت نفت كه در چند سال اخير از ۱۰۸ دلار به كمتر از ۵۲ دلار رسيده است ما با كاهش درآمدها روبهرو هستيم.
نوبخت با برشمردن اولويتهاي برنامه ششم توسعه و توجه جدي به توسعه شبكه حملونقل ريلي افزود: ما براي اولين بار بودجه سال ۹۶ را بر اساس رويكردهاي برنامه ششم تنظيم كرديم و قرار شده است بيش از ۱۰ هزار ميليارد تومان در چهار حوزه آب، فاضلاب، محيطزيست و توسعه حملونقل ريلي سرمايهگذاري شود.