نويسنده: مريم احمدي
////
با شروع فصل تعطيلات و آغاز موج سفرهاي فصلي به ويژه درايام تابستان، جاده هاي استان هاي شمالي کشوربه عنوان مقصد اصلي مسافران از جمله پايتخت نشينان، بار ترافيکي سنگيني را متحمل مي شوند.افزايش تردد در جاده هاي مواصلاتي استان هاي شمالي در ايام تعطيلات از جمله اواخر هفته سبب شده با ايجاد ترافيک سنگين در جاده هاي هزار، فيروزکوه ، چالوس و اتوبان قزوين رشت به عنوان 4 مسير اصلي اتصال به نواحي شمالي کشور تردد در اين مسيرها عملا ناممکن شود . گذراندن بيش از 12 ساعت زمان در جاده اي که درحالت معمول حدود 5 ساعت طول مي کشد گاه مسئولان راهداري را به انجام اقداماتي چون اعمال محدوديت تردد و يک طرفه کردن جاده هاي خروجي از اين استانها مجبور مي کند. راهکاري که سبب ايجاد مشکلاتي در رفت و آمد و انجام زندگي روزمره روستاييان و ساکنان نواحي حاشيه اي اين مناطق مي شود و مسافرت هاي مناسبتي را براي شمالي ها بهویژه مازندرانیها و اهالی چالوس و مرزنآباد به کابوسي هميشگي تبديل کرده است.
////
در ايامي که جاده هاي خطه شمالي کشور به بستري براي هجوم خودروهاي مسافران تبديل مي شود علاوه براهالي کلاردشت، چالوس، مرزن اباد، کجور و ...بسياري از روستاييان ساکن در حد فاصل اين شهرها به دليل محدوديت در تردد در خانه هايشان حبس شده و به دليل عدم امکان عبور و مرور به مناطق همجواربعضا براي دريافت خدمات ضروري از جمله دستيابي به مراکز درماني با موانع جدي روبرو مي شوند. متاسفانه اين شرايط تنها به زمان مسافرت هاي فصلي و چند روزه محدود نمي شود و به دليل تمايل زياد پايتخت نشنيان به گذران تعطيلات دو روزه اخر هفته ها در نواحي سرسبز شمال، اين مشکل به معضل هميشگي و دائمي روستاييان و ساکنان نواحي حاشيه اي شهرهاي شمالي تبديل شده است.با اين حال و به رغم اهميت موضوع تاکنون اقدام موثري در اين خصوص انجام نشده است. به عنوان نمونه ازاد راه تهران شمال از جمله پروژه هايي است که از سال 1353 به منظور تامين ارتباط سريع و ارزان بين منطقه شمالي مرکزي کشو سهولت ارنباط با کشورهاي همسايه شمالي کليد خورد اما به رغم اهميت تسريع تکميل ان پس از گذشت بيش از 4 دهه هنوز به بهره برداري نرسيده است. پروژه اي که قطعا مي تواند حلال مشکل چندين ساله ترافيک در جاده هاي شمالي کشور و نجات بخش روستاييان اين منطقه باشد. علاوه بر اين طي سالهاي اخير ايجاد پروژه هاي کنارگذر شهرهاي ساحلي نيز از جمله ديگر اقداماتي بود که در دستور کار مسئولان دولتي قرار گرفت اما بنا به دلايل نامعلومي برخي نقاط پرتردد استان مازندران از جمله مرزن آباد به عنوان نقطه ورودی و دروازه مازندران از اين امتياز محروم ماندند!
تعلل 40 ساله در ساخت بزرگترين پروژه ارتباطي!
احداث آزادراه تهران – شمال به طول ۱۲۱ کیلومتراز جمله مهمترين و بزرگترين پروژه هاي راهسازی در کشور است که قرار است با اتصال پايتخت به شهرهای غربی استان مازندران به معضل ترافيک هاي پيچيده و دردسرساز مسيرهاي شمالي پايان دهد. پروژه اي که به رغم تمام اهميتش همچنان پشت ده ها مانع کوچک و بزرگ گير کرده است!
قرار بود اين آزاد راه در چهار قطعه، تقاطع بزرگراه آزادگان و بزرگراه شهید همت به سهراهی شهرستانک، حدفاصل دو آب شهرستانک - پل زنگوله، حدفاصل پل زنگوله - سهراهی دشت نظیر و مرزنآباد و راهی دشت نظیر مرزنآباد – چالوس نهايتا تا پايان سال 90 به بهره برداري برسد. اما دليلي از جمله کمبود اعتبار و نبود سرمايه گذار سبب شد اين زمان تا پايان دهه 90 تمديد شود. سال گذشته مدیرعامل شرکت آزاد راه تهران - شمال با اعلام پیشرفت 60 درصدی قطعه یک آزادراه تهران- شمال اعلام کرد :امیدواریم بتوانیم این آزاد راه را به طور کلی در سال 99 به بهره برداری کامل برسانیم! اين در حالي است که شواهد موجود نشان مي دهد با توجه به ميزان پيشرفت فيزکي قطعات مختلف اين ازاد راه در صورت تداوم روند کنوني اين وعده نيز محقق نخواهد شد .
چندي پيش معاون اول رئیس جمهور وعده داد ساخت قطعه یک آزادراه تهران- شمال تا پایان امسال به پایان میرسد؛ ناگفته نماند وزیر راه و شهرسازی پیشتر اعلام کرده بود که زمان اتمام این پروژه، بهار ۹۶ است! وزير راه وشهرسازي نيز وعده گذر موقت مسافران نوروزي از اين قطعه را داده بود که عملي نشد!
طبق اظهارات اخير خیرالله خادمی معاون وزیر راه و شهرسازی در این مسیر در مجموعه رفت و برگشت ۳۲ کیلومتر تونل وجود دارد و از دو سال پیش که پیمانکاران چینی پاي کار امده اند توانسته اند ميزان پيشرفت فيزيکي اين قطعه را به 85 درصد برسانند. با اين تفاسيرشايد بتوان اميدوار بود تا پايان نيمه دوم سال جاري 15درصد باقي مانده طرح به اتمام برسد!
حمل و نقل ريلي راهکاري فراموش شده
در کنار بهبود وضعيت زيرساخت هاي مسيرهاي اصلي منتهي به جاده هاي شمالي، توجه به توسعه حمل و نقل ريلي از جمله ديگر راهکارهاي پيشنهادي کارشناسان براي رفع معضل ترافيک هاي گاه به گاه جاده هاي خطه شمالي کشور است.
در حالي که مدیرکل راه آهن شمال با تاکید بر ارتقا شاخصهای حمل و نقلی در شمال کشور، مدعي شده زیرساختهای توسعه حمل و نقل ریلی در مازندران فراهم است اما برخي کارشناسان معتقدند تاکنون اقدامات اساسي براي افزایش سهم راه آهن شمال وتکميل زیرساختهای مورد نیاز در استان انجام نشده است. باقري با بيان اينکه راه آهن پرسرعت و افزایش حمل و نقل ریلی تنها راه کاهش این بار ترافیکی است به لزوم اتصال ریلی استانهای مازندران و گیلان برای جابجایی مسافران کناره و ساحل تاکید کرد . حالا بايد منتظر ماند و ديد در کنار تلاش براي تکميل ازاد راه تهران شمال و ارتقاي زيرساخت هاي جاده هاي اصلي منتهي به استان هاي شمالي کشور براي توسعه حمل و نقل ريلي اين مناطق چه اقداماتي انجام مي شود!