درحالي سالانه 21 درصد از زغال سنگ کشور از معادن کرمان استخراج مي‌شود که هنوز کارگران با ابتدايي ترين تجهيزات مشغول به کار هستند

شمارش معکوس بمب ساعتي معادن کرمان با چاشني تجهيزات سنتي

حوادث متعددي که اين اواخر در معادن زغال سنگ کشور رخ داد، زنگ خطري بود براي نشان دادن شرايط اسف‌بار کارگراني که با حداقل تجهيزات سنتي در دل حفره‌هاي زمين قدم مي‌گذارند و هرلحظه جانشان تهديد مي‌شود. با اينکه هنوز زمان زيادي از حادثه معدن گلستان نگذشته و داغ خانواده‌هاي معدن‌چيان هم سرد نشده است اما گويي مسئولان فراموش کرده‌اند که بايد با برنامه‌ريزي به شرايط بحراني کارگران معادن خاتمه دهند. معادن شمال کرمان نمونه بارز اين مسئله هستند که نياز شديدي به توجه متوليان دارند. چرا که درحالي به فعاليت خود ادامه مي‌دهند که به گفته کارشناسان همانند حفره‌اي از مواد منفجره در دل زمين جاي گرفته‌اند و بيم آن مي‌رود که هرلحظه فاجعه‌اي بزرگ در آن رخ دهد. لازم به ذکر است که سالانه 21 درصد از زغال سنگ کشور از معادن کرمان استخراج مي‌شود که حداقل انتظار از مسئولان در اين رابطه تامين تجهيزات ايمني براي کارگران است.

نويسنده: ميترا شهبازي

مدتي است تامين امنيت و تجهيزات پيشرفته در معادن زغال سنگ به خواسته‌‎اي عمومي تبديل شده است تا باري ديگر حوادثي مشابه معدن گلستان در کشور تکرار نشود. با اين حال هنوز مسئولان اهميت تامين امنيت و حفظ جان کارگران را جدي نگرفته‌اند، گويي فراموش کرده‌اند چند ماه پيش چه بلايي سر معدن‌چيان و خانواده‌هايشان در استان گلستان آمده است. گواه اين ادعا نيز همين بس است که معادن شمال کرمان نيز به گفته مسئولان همچون بمب ساعتي در دل زمين با تجهيزات سنتي به فعاليت خود مي‌پردازد. اين درحاليست که سالانه بيش از 63 ميليون تن مواد معدني يعني 21 درصد از نياز کشور توسط همين معادن کرمان تامين شود که شامل مس، سنگ آهن، زغال سنگ، کرومیت و تیتانیوم و غيره مي‌شود. بنابراين با اين تفاسير تجهيز و ارتقاي سيستم ايمني معادن کرمان نبايد کار سختي باشد که مسئولان با دست روي دست گذاشتن آن را به تعويق انداخته‌اند.

معادن غيرايمن تعطيل شوند

معضل معادن قدمتي بيش از چند خبري که در رسانه‌ها منتشر شده است، دارد و پيش از اين نيز حوادث متعددي در حفره‌هاي عميق معادن رخ داده، اما شدت و همه گيري آنها کمتر بوده است. در اين خصوص نماینده زرند و کوهبنان در مجلس شوراي اسلامي مي‌گويد:« براي جلوگيري از تکرار حوادث معادن به همکاري تمام دستگاه‌ نياز است و باید جلسات توجیهی متعددي در بحث ایمنی به‌ برگزار شود.» حسین امیری با اشاره به اينکه معادن کرمان بستر حوادث متعددي هستند، ادامه مي‌دهد:« از مسئولان خواسته‌ایم در بازرسی‌هایی که از این معادن انجام می‌دهند، با معادنی که مشکل ایمنی دارند برخورد و از فعالیت آنها جلوگیری کنند.» وي همچنين ضمن گلايه از اينکه هنوز متولي معادن کرمان مشخص نيست، مي‌افزايد:« با توجه به واگذاری‌هایی که در صنعت زغال سنگ صورت گرفته است، هنوز مشخص نیست چه کسی مسئول معادن کرمان تلقي مي‌شود. وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مسئول است یا وزارت صنایع و معادن؟»

وضعيت مالي معادن خوب نيست

در حالي صنعت زغال سنگ در کرمان قدمتی به اندازه بزرگترین کارخانه های فولاد کشور را دارد که طی این سال ها معادن زغال سنگ استان به جای اینکه توسعه یابند و وضعیت بهتری پیدا کنند به مرور زمان فرسوده شده‌اند و روش‌های استخراج از آنها هم همچنان ابتدایی است. علاوه بر اين، معضل ديگر معادن کرمان نبود بازاري براي فروش است که اکنون با واردات بي‌رويه تعطيل شده است. در اين راستا نماینده مردم کرمان و راور در مجلس شورای اسلامی با اشاره به اينکه برخي از معادن تا عمق ۸۰۰ متری زمین پیش رفته‌اند و کارگران در سخت ترین شرایط کاری مشغول به کار هستند، مي‌گويد:« با اينکه انتظار مي‌رود کارگران معادن به دليل اشتغال به سخت‌ترين حرفه دنيا به لحاظ اقتصادي تامين شوند، وضعیت نا‌مناسب اقتصادی که بر معادن زغالسنگ حاکم است موجب شده تعدادی از معادن زغالسنگ استان کرمان نیمه تعطیل شوند.» اين مسئله نيز به دليل عدم حمايت مسئولان رخ مي‌دهد که زغال سنگ نتواند به ارزش واقعي آن به فروش برسد و معدن چيان علاوه بر تحمل خطرات، به لحاظ ايمني و مالي هم تامين نشوند. محمدرضا پور ابراهیمی با اشاره به اينکه حقیقی شدن نرخ زغالسنگ خریداری شده از معادن کرمان، استفاده از تکنولوژی های روز، جلوگیری از واردات زغالسنگ را ضروری مي‌داند و مي‌افزايد: «باید چاره اندیشی جدی انجام شود و در خصوص معادن خصوصي که توان ادامه فعاليت ندارند جلسات متعددی برگزار شود که هم توليد ادامه يابد و هم به کارگران خسارتي وارد نشود.»