در نشست تخصصی «بررسی سند 2030»توسط كارشناسان مطرح شد

سند 2030 يكي از سلسله برجام هاي دولت يازدهم است

مسيح محمدي

آذرماه سال 95 بود که سندی با عنوان سند ملی آموزش 2030 ایران با حضور وزرای آموزش و پرورش و علوم رونمایی شد. می‌گفتند این سند وضعیت حوزه آموزش در ایران بین سال‌های 2016 تا 2030 را ترسیم می‌کند که شرایط و چگونگی تحصیل و سطح سواد در ایران و دیگر کشورهای عضو این پیمان کجا و چطور باشد.

در سپتامبر 2015 (شهریور 94)، اهداف دستور کار مبانی توسعه پایدار 2030 که 17 هدف اصلی و 169 هدف فرعی دارد جهت اقدام عملی همه کشورها برای تحقق حکومت یک‌پارچه در سازمان ملل ارائه شد. ایران نیز از کشورهای شرکت کننده در این اجلاس بود که متعهد به اجرای این سند شد و پس از آن سند ملی آموزش 2030 جمهوری اسلامی ایران با مدیریت و برنامه‌­ریزی دفتر یونسکو در ایران با تشکیل 30 کارگروه تخصصی تدوین و آماده و در تاریخ 20 آذر 95 رونمایی شد.

رهبران کشورهای عضو سازمان ملل، در سپتامبر 2015 در اجلاس عالی‌رتبه سازمان ملل تعهد کردند دستور کار جهانی توسعۀ پایدار 2030 را در سیاستگذاری‌های کلان خود در سطح ملی از اول ژانویه سال 2016 اجرایی کنند، براین‌اساس در بخش اهداف آموزشی موضوع آموزش و یادگیری مادام‌العمر باکیفیت، ‌برابر و فراگیر برای همه با محوریت یونسکو تعیین شده که ایران نیز متعهد به اجرای آن است. مؤلفه‌های کلیدی در برنامه آموزش 2030 عبارتند از: برابری و فراگیر بودن، دسترسی برابر، عادلانه و باکیفیت، برابری جنسیتی، کیفیت آموزش و یادگیری مادام العمر.

 در چارچوب عمل 2030 به واژه‌هایی همچون شهروند جهانی و برابری جنسیتی اشاره شده است که این مباحث از سوی برخی صاحب‌نظران و کارشناسان به‌ویژه در شورای عالی انقلاب فرهنگی مورد نقد است و حتی برخی معتقدند که تصویب و اجرای این سند دگرگونی‌های بسیاری را در آموزش کشور ایجاد خواهد کرد که از جمله آن می‌توان به حذف کلیشه‌های جنسی و ارائه آموزش‌های جنسی به کودکان و حذف برخی مفاهیم قرآنی و ارزشی از کتاب‌های درسی به‌بهانه ترویج صلح و نبود خشونت اشاره کرد.

رهبر معظم انقلاب امروز در دیدار با فرهنگیان کشور با اشاره به سند آموزش 2030 اشاره کردند: جمهوری اسلامی ایران تسلیم سندهایی مانند 2030 یونسکو نخواهد شد. به‌چه‌مناسبت یک مجموعه به‌اصطلاح بین‌المللی که قطعاً تحت نفوذ قدرت‌های دنیاست این حق را داشته باشد که برای ملت‌های دنیا تکلیف مشخص کند؟ اصل کار غلط است اینکه سندی را امضا کنیم و بعد بیاییم بی‌سروصدا آن را اجرا کنیم، نخیر، مطلقاً مجاز نیست.

انذارهاي نمقام معظم رهبري زمينه نقد و بررسي و اظهار نظر فعالانه و البته مسئولانه بسياري از كارشناسان و دلسوزان را در پي داشت.

حجت‌الاسلام والمسلمین نصرالله پژمان‌فر، عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی در نشست تخصصی «بررسی سند 2030» با اشاره به اینکه حرکت بر اساس گفتمان انقلاب باعث پیشرفت و ترقی این نظام بوده است، بیان داشت: هر گاه از این گفتمان فاصله گرفتیم یا زاویه پیدا کردیم، عرصه را واگذار کردیم و باختیم.

وی با بیان اینکه در عمر 38 ساله انقلاب، کشورهای مختلفی از گفتمان انقلاب اسلامی الگو گرفته‌اند،‌ افزود: کشورهایی که با مدل‌های آن‌ها بازی نکردند، به طور مثال قبل از ملحق شدن به سازمان تجارت جهانی، جایگاهی برای خود داشتند، با ورود به این سازمان آن جایگاه قبلی که گسترده‌تر و مستحکم‌تر بود را از دست دادند، چون بر اساس مدل آن‌ها جلو رفتند و دیگر نتوانستند از ظرفیت‌های خود بهره ببرند.

حجت‌الاسلام پژمان‌فر با اشاره به اینکه در آموزش‌و پرورش هم این موضوع صدق می‌کند، ابراز داشت:  آنچه یونسکو به عنوان قانون حاکم در 2030 برای کشورهای هدف مطرح می‌کند، الزماتی را ایجاد می‌کند که با گفتمان انقلاب اسلامی و دینی ما همخوانی ندارد.

وی با بیان اینکه تصویب سند آموزش 2030 همانند دیگر قراردادهای دولت مانند قضیه برجام، پیوستن به سازمان تجارت جهانی، گروه ویژه اقدام مالی(پول‌شویی FATF) است، ادامه داد: طبق متن سند 2030 اگر کودکی بخواهد رشد خوبی در مراکز آموزش داشته باشد، تا قبل از سن آموزش باید زبان مادری‌اش را یاد بگیرد، این سخن بسیار قشنگی است.

رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی اظهار داشت: اما بر این اساس آموزش قرآن را ممنوع می‌شود و به تبع آن آموزش روان‌خوانی و حفظ قرآن در مراکز پیش دبستانی و دبستان‌ها تا سال سوم ابتدایی ممنوع می‌شود که این امر یکی از جنایات سند 2030 یونسکو تلقی می‌شود.

وی با بیان اینکه اگر در همین مراکز پیش‌دبستانی زبان انگلیسی و فرانسوی تدریس شود،‌ خرده‌ای نمی‌گیرند، گفت: سند 2030 سراسر مبهم، چند پهلو و غیرشفاف در مسائل مختلف است، اینکه با قید تحفظ ادعا دارند خودشان را از این قضا مصون داشته‌اند، نتیجه قطعاً‌ قابل قبول نخواهد بود.

حجت‌الاسلام پژمان‌فر با اشاره به اینکه اجرای سند 2030 در آموزش و پرورش ابلاغ شده است، بیان داشت: رهبر انقلاب به عنوان پرچمدار نگرانی خودشان را اعلام کردند، علیرغم اینکه در کشوری اسلامی زندگی می‌کنیم؛ اما دولت این سند را پذیرفته است و حال طبق این سند ایران باید از ادبیات گفتمانی و دینی خود دست بردارد و خود را در برابر ادبیات گفتمانی غربی تسلیم کند.

 

 

 

 

همچنين زهرا آیت‌‌اللهی رئیس شورای فرهنگی اجتماعی زنان نيز در این نشست با اشاره به فرآیند سند آموزش 2030 در دولت گفت: در واقع با امضای آن‌ها، جمهوری اسلامی ایران خودش را متعهد به اجرای 2030 کرده است، این در حالی بود که مسئولان رده بالای کشور که صاحب اندیشه هم هستند، در جریان نبودند.

وی افزود: اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی هم در جریان تصویب سند 2030 نبودند، در اسفند ماه سال 95 در یک جلسه آن هم پیش از دستور این موضوع مطرح شد، این در حالی است که طبق مصوبه هیأت وزیران که سند آن هم موجود است، کارگروه‌هایی برای سند 2030 تشکیل شده است تا بتواند برنامه 2030 را اجرا کند که این کارگروه چیزی شبیه شورای عالی انقلاب فرهنگی است.

آیت‌اللهی با بیان اینکه از سال 90 تا 95 برنامه عمل تحول بنیادین آغاز دشه است، گفت: تصویب نامه هیأت وزیران به امضاء معاون اول ریاست جمهوری جناب آقای دکتر جهانگیری و به شماره 76402 /ت 52913 هـ مورخ 25/6/95 اظهار می‌دارد: در جلسه 21/6/95 برای هماهنگی و ارائه راهکارهای تحقق اهداف و تعهدات آموزش 2030 همسو با اهداف و تعهدات برنامه اهداف توسعه پایدار، کارگروه ملی 2030 با حضور بیش از 20 نفر از مسئولان دستگاه‌های اجرایی(معاونین وزرای علوم، بهداشت، آموزش و پرورش، کشور، معاون رئیس جمهور در امور زنان و خانواده، دبیر مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک از جانب وزیر دادگستری، معاون صداوسیما، رئیس بهزیستی، رئیس دانشگاه فرهنگیان و ...) تشکیل شده است.

وی  ادامه داد: در مراسم رونمایی از این سند معاون اول رئیس جمهور و دو وزیر سخنرانی می‌کنند که نشان می‌دهد چه میزان برای آن‌ها این سند مهم بوده است، اکنون سند بالادستی همسو با سند 2030 مورد توجه قرار گرفته است، بخش‌هایی که محوریت اسلام را داشته را حذف کرده‌اند، در بحث از تربیت شهروندان متعهد، مسئول، صلح‌طلب از اسناد بالادستی ملی نیز در این زمینه شاهد مثالی آورده شده است تا آن را مؤیدی بر همخوانی اسناد بالادستی و مفاد این سند در این زمینه قرار دهد.

رئیس شورای فرهنگی اجتماعی زنان  با تأکید بر اینکه در نقل عباراتی از سند تحول بنیادین، بخش‌هایی عامدانه و سازگار با فضای سکولار حاکم بر این سند حذف شده است، خاطرنشان کرد: در این سند کشورمان متعهد شده که آمارها و اطلاعات مورد نیاز یونسکو در برنامه آموزش 2030 را به صورت منظم و دوره‌ای در اختیار آن سازمان بگذارد، در حالی که تجربه ثابت کرده است، آن‌ها از این آمار برای فشار بیشتر بر جمهوری اسلامی استفاده خواهند کرد، به عبارت دیگر اعتماد و اطمینان به سازمان‌های بین‌المللی تا چه میزان است، آیا باید به راحتی دسترسی آزاد سازمان‌های بین‌المللی به آمارهای کشور را فراهم کرد.

وی افزود:‌ کشور ما بر چه اساسی باید به تغییرات آموزشی غربی تن دهد؟ چرا باید سیاست‌ها و برنامه‌های ملی در این حوزه را با سیاست‌های جهانی تطبیق دهیم و اگر همسو نبود، حذف کنیم؟ این تغییرات بر مبنای کدام معیار است؟ مگر این نیست که در باطن این تغییرات راه نفوذ فرهنگ غرب در کشور تسهیل می‌یابد.

 با توجه به مباحث مطرح شده از جانب كارشناسان و نخبه گان اهل فن به نظر مي رسد پس از برجام هسته اي ، موضوعاتي مانند پیوستن ايران به سازمان تجارت جهانی ونيز گروه ویژه اقدام مالی(پول‌شویی FATF) همان سلسله برجام هاي 2 و 3 است كه روحاني قبلا در برخي سخنراني هايش بر لزوم شكل گيري و اجراي آنها اشاره و تأكيد كرده بود.