نويسنده: زهرا چيذري
يك كلاهبرداري شيك و قانوني يا يك قماربازي در پوسته موجه! ماجرا از يك پيامك يا يك شماره تلفن ثابت آغاز ميشود؛ پيامكي كه براي برنده شدن شما را ترغيب ميكند تا وارد يك بازي بيپايان شويد. در اين بازي درست شبيه قمار هر مرحلهاي كه جلو ميرويد، هزينههاي بيشتري را ميپردازيد و در تلهاي گرفتار ميشويد كه به لطف همراهي شركت مخابرات و سامانههاي پيامكي با هويت مجهول به سادگي قادر به بيرون آمدن از آن نخواهيد بود. اين كلاهبرداري، اما براي بچهها به شيوه ديگري طراحي شده است؛شمارههاي تلفن ثابت كه به كمك تبليغات پر زرق و برق و شعرهاي كودكانه بچهها را براي شماره گرفتن و نشستن پاي قصههايي كه از آن سوي خط تلفن برايشان روايت ميشود، ترغيب ميكند و شمارهها را در ذهن بچهها مينشاند؛ قصههايي كه دقيقهاي 2 هزار تومان آب ميخورد. همين ماجرا هم موجب شده تا قبض تلفن ثابت و تلفن همراه گاهي وقتها نجومي شود آنهم برای مطالبی که صدها برابر آن را میتوان از یک فلش روی تبلت بچهها ریخت.
شايد همان مديراني كه بيتوجه به اصل صيانت از اطلاعات فردي شماره تلفن اشخاص را به شركتهاي خاص ميفروشند و با همراهي صدا و سيما يك كلاهبرداري شيك را براي سركيسه كردن افراد و خانوادهها طراحي ميكنند.
فروش شمارههاي مشتركان تلفن همراه به شركتهاي تبليغاتي موضوعي است كه چند سال پيش رسانهاي شد. واگذاري اطلاعات خصوصي و محرمانه مشتركان تلفن همراه به اين شركتها اما از سوي مخابرات تكذيب شد. با وجود اين، اما همه ما روزانه دهها پيامك تبليغاتي را دريافت ميكنيم كه برايمان مژده برنده شدن در قرعهكشي، برنده شدن شارژ تلفن يا شركت در قرعهكشي وسوسه برانگيز خودروهاي گرانقيمت را دارد و براي دريافت اين جوايز يا شركت در چنين قرعهكشيهايي تنها بايد يك عدد را به شماره مزبور پيامك كنيم. اين اما پايان ماجرا نيست؛ چراكه تازه قصه آغاز شده و شما وارد يك راه بيبازگشت ميشويد كه انتهايش تاواني است كه در قبض تلفن همراهتان بايد بپردازيد.
گرفتارشدن در مسير بيبازگشت !
اخبار، بازي و سرگرمي، مسابقه، محتواي مذهبي، آموزشي، اطلاعرساني، بهداشت و سلامت و تبليغات در دستهبندي خدمات مبتني بر محتوا يا ارزش افزوده پيامكي قرار ميگيرند و اپراتور تلفن همراه بايد در مورد تمامي خدمات ارزش افزوده محتوايي پيامكي، قبل از شروع ارائه خدمات، از طريق يك پيامك در مورد ارائه خدمات از مشترك سؤال و در صورت تأييد مشترك آن را فعال كند.
با وجود اين در موارد زيادي مشاهده شده كه در شبكههاي اجتماعي پيامهايي با مضامين دعوت به عضويت در سرويسها با متنهاي فريبنده و جذاب مانند شركت در قرعهكشي، شما برنده شديد و شارژ رايگان ارسال ميشود كه در آنها هيچ اشارهاي به عضويت و محاسبه هزينه نشده و در حال حاضر تعداد بسيار زيادي از مشتركين به اين صورت براي دريافت خدمات عضو شده و در نتيجه مبالغي در قبوض تلفن همراهشان درج و محاسبه ميشود كه از آنها بياطلاع هستند.
طبق اعلام رگولاتوري، در حال حاضر نحوه ارسال پيامكهاي مربوط به خدمات به گونهاي است كه هزينه و روش لغو عضويت آن در هر پيامك ارسالي درج ميشود، اما در برخي برنامههاي راديويي و تلويزيوني داخلي و خارجي، سايتهاي اينترنتي و ساير رسانهها با تبليغات كاذب و گمراهكننده مشتركين را به ارسال كد عضويت به سرشمارههاي مورد نظر تشويق ميكنند كه ممكن است از آن براي عضويت ناخواسته مشتركين استفاده شود.
به گفته مسئولان سازمان تنظيم مقررات راديويي در اجراي مصوبه ۱۴۷ كميسيون تنظيم مقررات راديويي، حوزه نظارت و اعمال مقررات رگولاتوري در مورد نحوه عضويت مشتركين تلفن همراه در سرويسهاي خدمات مبتني بر محتوا حساسيت ويژهاي دارد و در صورت مشاهده هرگونه عضويت ناخواسته مشتركين در اينگونه سرويسها پيگيريهاي لازم را انجام ميدهد. البته راهكارهايي هم براي لغو چنين پيامكهايي وجود دارد اما اين راهكارها آموزش داده نميشود و براي پي بردن به آن ناگزير هستيد تا دست به دامن موتورهاي جستوجوگر شويد.
54 ميليارد تومان سود يك تماس يك دقيقهاي
بخش ديگري از اين كلاهبرداري، اما براي كودكان و افرادي با اطلاعات سطح پايينتر طراحيشده تا با ارائه خدماتي نظير رفع مشكلات كامپيوتري يا پخش قصه و لطيفه براي بچهها دامي ديگر را براي كسب سود و كاسبي طراحي كنند. شماره تلفنهايي كه با 909 آغاز ميشوند و با شيوه تبليغاتيشان در رسانه ملي مخاطبان خود را كه اغلب از ميان كودكان و نوجوانان هستند، جذب ميكنند تا برايشان قصه بگويند و جوك تعريف كنند. دشواري شنيدن قصه يا لطيفه از پاي گوشي تلفن، اما دقيقهاي 2 هزار تومان هم آب ميخورد، آن هم در شرايطي كه با يك كليك ساده در فضاي مجازي يا يك سي دي ارزانقيمت ميتوان ساعتها قصه و لطيفه شنيد، اما كودكان با استفاده از تبليغات تلويزيوني تهييج ميشوند تا در سايه غفلت يا غيبت پدر و مادرها با گرفتن اين شماره تلفنها كه اتفاقاً رند و ساده هم هستند و براي از بر شدن بچهها بارها تكرار ميشوند، ساعتها پاي تلفن بنشينند و قصه گوش بدهند. پايان اين ماجرا اما قبضهاي نجومي تلفن است كه بخش زيادي از هزينه خانوار را كه ميتوانست در جاي بهتري صرف شود، هدر ميدهد.
در اين كلاهبرداري شيك اما وزارت ارتباطات و صدا و سيما هم شريكند و به همان اندازه مقصر؛ چراكه تبليغات تلويزيوني اين شمارهها كاملاً بر پايه تهييج و ذائقهسازي براي بچهها طراحي شده است و از آنجايي كه اغلب والدين شاغل هستند، اين تبليغات بچهها را ترغيب ميكند در غياب يا غفلت پدر و مادرها بدون هيچ اجازهاي از والدين به سراغ تلفن بروند و دقايقي طولاني پاي قصهاي كه از دستگاه پخش ميشود بنشينند. به عبارت ديگر شركتهاي مزبور با همراهي وزارت ارتباطات مترصد آن هستند كه بچهها حداقل يك تماس با اين شماره تلفنها بگيرند. بديهي است اگر تنها يك درصد از 27 ميليون خط تلفن ثابت موجود در كشور چه با انگيزه كنجكاوي باشد و بچههايي كه با غفلت والدين و دور از چشم آنها با اين شمارهها تماس بگيرند و هر كدام تنها يك دقيقه پاي اين تماس بنشينند مبلغ سرسامآوري حدود 54 ميليارد تومان سود به جيب اين شركتها و مخابرات ميريزد.
