
دنيا حيدري
تيم ملي واليبال ايران دو روز ديگر بايد پنجمين حضور خود در رقابتهاي ليگ جهاني را تجربه كند. رقابتهايي كه اولين حضور تيم ملي واليبال ايران در آن به سال 2013 با ولاسكو برميگردد. مليپوشان ايران در چهار دوره گذشته اين رقابتها با خوليو ولاسکو (2013)، اسلوبودان کواچ (2014 و 2015) و رائول لوزانو (2016) به ميدان رفتند و امسال (2017) با کولاکوويچ به مصاف حريفان خود ميروند؛ رقابتهايي كه البته اين بار با تغييراتي عمده همراه است. با اين وجود اما بهروز عطايي، سرمربي تيم واليبال جوانان ايران معتقد است كه بهرغم سختيهاي كار و تغييرات حاصله، تيم ملي واليبال ايران براي كسب موفقيتي ديگر در ليگ جهاني بدون شانس نيست، اما با اين حال نبايد انتظار غيرمنطقي از شاگردان كولاكوويچ داشت.
رقابتهاي ليگ جهاني از دو روز ديگر آغاز ميشود. شرايط تيم ملي واليبال ايران را در آستانه اين مسابقات چطور ميبينيد؟تيم ملي شرايط خوبي دارد. تمرينات، اردوها و حتي بازيهاي تداركاتي خوبي را پشت سرگذاشته است، اما يكي از نگرانيهايم در خصوص تيم ملي در بازيهاي ليگ جهاني، تغييراتي است كه روي نيمكت ايجاد شده است. با توجه به اينكه سرمربي تيم ملي عوض شده، طبيعي است كه شناخت كافي از بازيكنان نداشته باشد و اين مسئله ميتواند روي تصميمگيريهاي او تأثير گذاشته و تيم را با چالش مواجه كند. البته كادر ايراني خوبي در كنار كولاكوويچ قرار دارد كه ميتواند كمكحال سرمربي باشد، اما واقعيت اين است كه سرمربي بايد خودش به آگاهي و شناخت كاملي از بازيكنان خود برسد تا بتواند در جريان بازيها، تصميمات خاص و مورد نياز را اتخاذ كند كه از اين لحاظ و به دليل عدم شناخت كافي، ممكن است در اين رقابتها با مشكل مواجه شويم. چون زمان حضور مربي خارجي در ايران كم بود و اين احتمال وجود دارد كه كولا به دليل عدم شناخت كافي از شاگردانش،نتواند آنطور كه بايد و شايد تصميمگيري كند و گاهي بر اساس شناخت محدودي كه دارد، دچار اشتباه شود.
اما اردوي بلندمدتي را سپري كرده و با چند بازي تداركاتي. آيا پنج بازي تداركاتي فرصت خوبي براي رسيدن كولاكوويچ به شناخت كافي از شاگردانش نبوده؟اردوي تداركاتي و بازيهاي دوستانهاي كه تيم ملي طي اين مدت با تيمهاي مونتهنگرو، اسلوني، لهستان و استراليا داشته از اهميت بالايي برخوردار بودند. نه فقط چون بازيكنان توانستند با بازيكنان قدرتمند بازي كنند و محكي جدي بخورند كه اين اثر خود را در كار نشان ميدهد، بلكه بيش از هر چيز از اين جهت حائز اهميت است كه كولاكوويچ به شناخت بهتر و بيشتري به شاگردانش نسبت به قبل از اين مسابقات دست يافت و حالا بهتر ميداند كه چه بازيكني به درد چه پستي ميخورد يا چه زماني ميتواند به او كمك كند، اما نميتوانيم بگوييم اين شناخت كافي است. شناخت كولا از مليپوشان تنها به چند بازي تداركاتي منتهي ميشود و بيشترين اطلاعات او آن چيزي است كه از سوي كادر خود دريافت ميكند نه از شناخت شخصياش از بازيكنان. نگاهي كه كولا به سيستم دارد با آن نگاهي كه كادرش دارد متفاوت است، اما اكنون او با استفاده از تفكرات كادر خود است كه پيش ميرود. با آن چيزي كه دستيارانش با توجه به شناخت بيشتري كه دارند به او منتقل ميكنند، كمك كادر كولا خيلي مهم است، اما زماني كه شناخت او از تيم كامل شود، تصميمگيريهايش نيز متفاوتتر خواهد بود.
تيم ملي اما كمترين تغييرات را داشته، يعني حضور بازيكنان باتجربه در ليگ جهاني نميتواند پوئن مثبتي براي سرمربي تازهوارد تيم ملي جهت كسب موفقيت باشد؟تجربه بازيكنان و انسجام تيمي ميتواند در ليگ جهاني كمك شاياني براي تيم ملي باشد. تيم ملي واليبال ايران بازيكنان باكيفيتي دارد كه باتجربه و پخته هستند و در آمادگي كامل به سر ميبرند و ميتوانند برگ برنده سرمربي تازهوارد باشند، اما اين به تنهايي نميتواند ضامن موفقيت باشد. كولا بازيكنان خوبي را در اختيار دارد، اما اين شناخت او نسبت به آنها اهميت زيادي دارد كه نبايد و نميتوان ناديده گرفت. اما آنچه ميتواند شرايط را براي تيم ايران مهياتر كند، اين است كه معمولاً سالهاي بعد از المپيك، قالب كشورها به سمت جوانگرايي ميروند و به همين دليل مسابقاتي كه بعد از المپيك برگزار ميشود، بسيار متفاوت است و با توجه به اينكه تيم ملي واليبال ايران تغييرات محسوسي نداشته، فكر ميكنم اين دوره از مسابقات فرصت مناسبي براي نتيجه گرفتن در رقابتهاي ليگ جهاني است.
برزيل، ايتاليا، لهستان، صربستان، آرژانتين، بلژيک، امريکا و روسيه حريفان ايران در بازيهاي ليگ جهاني هستند. فكر ميكنيد كدام يك از اين حريفان سرسختتر هستند و ميتوانند شاگردان كولاكوويچ را با چالشي جدي مواجه كنند؟قبل از هر چيز بايد بگويم كه ما تيم راحت در اين مسابقات نداريم. همه تيمها سخت هستند، مخصوصاً وقتي ميزبان باشند. برزيل،لهستان، ايتاليا و روسيه از تيمهاي قدرتمند و در جه يك دنيا هستند. من فكر نميكنم بتوان تقسيمبندي كرد و گفت كدام تيم سخت است و كدام راحت، چون همه حريفان سرسختي هستند كه به راحتي به تيمهايي مانند ايران راه نميدهند، اما بازي كردن برابر اين تيمها وقتي ميزبان هستيم، با حمايتي كه از سوي هوادارانمان ميشويم ميتواند اندكي راحتتر باشد.
اما ايران بعد از اولين دورهاي كه با ولاسكو در ليگ جهاني حضور يافت، روند رو به رشدي را در پيش گرفت و به عنوانهاي چهارمي ليگ جهاني و ششمي جهان هم دست يافته و تيمهايي چون روسيه و ايتاليا را هم از سد راه برداشته و انتظارات زيادي از اين تيم وجود دارد.من نميگويم ما شانسي نداريم، اما بايد واقعبينانه به مسائل نگاه كنيم. هميشه به تيم ملي اميدوارم، اما نبايد فراموش كنيم كه مسابقات سختي را در پيش داريم و توقع غيرمتعارف فقط ميتواند فشار رواني را روي تيم بيشتر كند. بايد منطقي باشيم. اگر صعود نكرديم اتفاق خاصي نميافتد، به هر حال واليبال ايران جايگاه خود را شناخته و بر اساس يك پارامترهاي مشخصي دارد جلو ميرود، اما تفكر درستي نيست بگوييم چون يك بار روسيه را زديم بايد هميشه اين اتفاق تكرار شود، نه ما يك بار روسيه را زديم، 10 بار خورديم. يك بار برزيل را زديم، 10 بار باختيم. دو بار ايتاليا را برديم، هشت بار شكست خورديم. برابر تيمهايي كه بايد و ميتوانيم، بايد برنده باشيم، اما برابر برخي تيمها بايد قبول كنيم كه شانس كمتري داريم و نبايد غيرمنطقي روي تيم فشار وارد كنيم. ما اگر تيم هشتم جهان هم باشيم نبايد صعود كنيم چون شش تيم صعود ميكند. بله، تيم ما قابليت اين را دارد كه در بين چهار تيم دنيا قرار بگيرد، اما اين فشار مضاعف ميخواهد و شرايط خاص را ميطلبد. بايد منطقي باشيم. حقيقت امر اين است كه استخوانبندي تيمهايي چون امريكا، برزيل، روسيه و لهستان و حتي صربستان از ما قدرتمندتر است و اين تحليل اشتباهي است كه فكر كنيم اگر يك بار تيمي را برديم ديگر نبايد ببازيم.
عدم حمايت بازيكنان از سرمربي يك از اتفاقات ناخوشايند دور قبل بود. فكر ميكنيد در اين دوره نيز شاهد چنين مسئلهاي باشيم يا كولاكوويچ همان مربي مقتدري است كه ميتواند تيم را جمع كند؟اصولا تمام مربيان بزرگ و موفق دنيا مربياني هستند با سبك رفتاري ديكتاتوري. اين مدل رفتار اگر اتفاق نيفتد، مربيان با خودسري يكسري بازيكنان درجه يك مواجه ميشوند و افسار كار از دستشان درميرود. يك مربي اگر بتواند كنترل محيطي تيم را دست بگيرد، موفقيتش تضمين شده يا حركتش رو به جلوست، اما اگر بخواهد با تعامل با بازيكن و ارتباطي كه با آنها ميگيرد كار را جلو ببرد با مشكل مواجه ميشود. در خصوص كولاكوويچ اما هنوز خيلي زود است كه بخواهيم نظر بدهيم، چراكه ممكن است دچار اشتباه شويم. بايد ببينيم در جريان كار چه اتفاقي رخ ميدهد. ما هنوز نميدانيم كولاكوويچ كدام يك از اين شرايط را دارد. البته سختگيري كه در تيمهاي امريكا، ايتاليا و ديگر كشورهاي حرفهاي ميشود، لزوماً در ايران جواب نميدهند و مدل و جنس سختگيريها در تيمها متفاوت است، اما در كل اميدوارم كولاكوويچ بتواند به سيستم خود اشراف داشته باشد و موفق شود.