نويسنده: رؤيا اماني
چند سالي است كه فرهنگ سياسي كشور در حوزه انتخابات به سمت ناديده گرفتن مفاهيم «رقابت سياسي» سوق پيدا كرده و كانديداها با سرعت هرچه تمامتر از خط «بايد»ها و «نبايد»هاي انتخاباتي براي پيشي گرفتن از ساير رقبا عبور ميكنند، بدون اينكه به پيامدهاي آن براي كشور و نظام توجه كنند. شيوه صحيح «رقابت سياسي» آن هم در كشمكش جريانها و احزاب گوناگون فعلي، اصلي است كه همواره بايد به آن توجه كرد.
اصولاً «سالمسازي» رقابتهاي سياسي، نيازمند فرهنگ و درك درستي از مسئله «رقابت» و «دموكراسي» است. اگر فرهنگ سياسي همسو با فرهنگ اسلامي حركت كند، ميتوان شاهد «رقابتي سالم» در حوزههاي گوناگون بود آنگاه بينش، رفتار و عمل هر كانديدا به سمت ذينفع شدن مردم سوق پيدا خواهد كرد و اعتبار، وجهه و عزت كشور در برابر قدرتهاي مستكبر كه همواره سعي در برهم زدن آرامش و امنيت ملي را دارند، حفظ ميشود. هر نامزد براي وارد شدن در صحنه رقابتهاي انتخاباتي بايد خود را ملزم به رعايت خطوط قرمز يك «جامعه انقلابي» و يك «رقابت سالم» كند. در واقع براي آنكه بتواند در چارچوب نظام اسلامي پيش برود بايد «بايد»ها و «نبايد»هايي را سرلوحه كار خود قرار دهد.
در روزهاي منتهي به انتخابات كه تنور ديدارهاي مردمي، تبليغات و مناظرات داغ است كانديداها «بايد» اخلاقمداري، انصاف و صداقت را در دستور كار خود قرار دهند و طبق رهنمودهاي حضرت امام و رهبر معظم انقلاب حركت كنند زيرا پيشرفت كشور با «توسعه درونزا» كه برآمده از گفتمان انقلاب اسلامي است، حاصل ميشود نه «توسعه وابسته و دنبالهرو». به همين علت كانديداها «بايد» نگاه به درون را جهت اعتلا و سربلندي كشور به كار بگيرند و براي حل مشكلات اقتصادي، نگاه برونمرزي نداشته باشند. اگر به توانمنديهاي جوانان ايراني ايمان داشته باشيم و در جهت تحقق شعار «ما ميتوانيم» اهتمام بورزيم، در واقع زمينه موفقيت و پيشرفت كشور را فراهم ساختهايم تا اينكه بخواهيم كاسه گدايي به سمت كشورهاي مستكبر دراز كنيم كه آنان مشكلات كشور را برطرف كنند!
نامزدها «بايد»، «مردممحوري» را جايگزين «قدرتمحوري» كنند و دغدغه رفع مشكلات و «معيشتمردم» را محور برنامهها و اهداف خود قرار دهند نه صرفاً مقصود «مالاندوزي» يا «قدرتطلبي» باشد. اينكه فقط در روزهاي نزديك به انتخابات، توجه ويژهاي به قشر محروم و ضعيف جامعه شود حاكي از نبودن دغدغه كافي و كسب رأي بيشتر است! لذا نامزدها «بايد» هر چه در توان دارند در طول چهار سال براي افراد مستضعف انجام دهند و خود را جزئي از همين مردم ببينند نه فقط اقشار مرفه و برخوردار!
كانديداهاي انتخابات «بايد» قادر باشند بدون هرگونه بياحترامي با منتقدان و مخالفان خود صحبت كنند و با روش استدلال و بحث منطقي مخاطب را اقناع سازند.«ناسزاگويي» يا «حواله كردن به جهنم»، برخورد گازانبري و... روش صحيحي در برخورد با منتقدان نيست و به كارگيري آن موجب ميشود دولت و ملت به همزباني كافي نرسند و از اعتبار و شأن يك رئيسجمهور در برابر مردمانش بكاهد.
از ديگر «بايد»هاي رقابت انتخاباتي، وجود برنامهاي «كارآمد» و «قابل اجرا» جهت پيشبرد اهداف و آرمانهاي نظام اسلامي ميباشد. نامزدها «نبايد» مردم را با وعدههاي رنگارنگ و متنوع كه اولاً: با تواناييهاي فرد نامزد همخواني ندارد و ثانياً: قابل اجرا نيستند و صرفاً براي «رأياندوزي» استفاده ميشود، سرگرم كنند. در واقع وعدههاي انتخاباتي «نبايد» آمال و آرزوهاي نامزدها براي كشور باشد، طوري كه حتي از غول چراغ جادو هم كاري بر نيايد!
در انتخابات كانديداها «بايد» ضوابط ديني، اخلاقي، اجتماعي و فرهنگي را مورد توجه قرار دهند و به گونهاي سخن بگويند كه از اختلاف و تنش ميان هواداران آنها يا ايجاد فاصله بين مردم و نظام جلوگيري شود، يعني براي رسيدن به قله موفقيت و اثبات خود، كرامت انساني را زير پا نگذارند. در واقع «نبايد» سبب تخريب يا نفي ديگر كانديداها شده يا بخواهند به چهره همديگر پنجه بكشند! امام خميني (ره) خطاب به كانديداها و طرفداران آنان ميفرمايد: «از آقايان كانديداها و دوستان آنان انتظار دارم كه اخلاق اسلامي انساني را در تبليغ براي كانديداي خود مراعات و از هرگونه انتقاد از طرف مقابل كه موجب اختلاف و هتك حرمت باشد، خودداري نمايند.»
عدم سوءاستفاده از «بيتالمال»، مقابله با «فساد» و پرهيز از «اسراف» از ديگر «بايد»هايي است كه انتظار ميرود هر نامزد در جهت اجراي آن از قاعده تا رأس هرم مجموعه خود بكوشد و ملاحظات شخصي يا قبيلهاي را كنار بگذارد. به عبارتي ديگر خود پرچمدار مبارزه با «رانتخواري» و «دزدي و اختلاس» شوند و راه را براي نفوذ موريانههاي اقتصادي- سياسي مسدود كنند تا امنيت اقتصادي- سياسي در كشور براي انجام فعاليتهاي مؤثر و سرمايهگذاري در بخشهاي مختلف فراهم شود.
