نویسنده: گندم زماني
اول. در وانفساي ثبتنامهاي انتخابات رياست جمهوري و درست همزمان با تعطيلات پايان هفته بود كه خبر «فعال شدن امكان تماس صوتي تلگرام براي كاربران ايراني» بر صدر رسانهها نشست؛ البته ميهمان پايان هفتهاي دنياي مجازي در همان ساعتهاي ابتدايي هنوز نيامده، رفت.
اين تجربه جديد، بعد از ساعتي از دسترس خارج شد و تلاشهاي مكرر كاربران براي برقراري ارتباط بيفايده بود. چند ساعت بعد هم با انتشار خبرهايي در همان گروههاي تلگرامي كاربران متوجه شدند تماس صوتي اين نرمافزار فيلتر شده است و اين چنين پاي همه از مدير تلگرام گرفته تا وزير و اپراتورهاي ايراني به ميان آمد.
مؤسس تلگرام گفت «ما بيتقصيريم»، وزارت ارتباطات كار را گردن اپراتورها انداخت، همراه اول گفت «كار ما نيست» و ايرانسل هم بر بينقش بودن خود تأكيد كرد. در نتيجه هم اين فرضيه را عنوان كردند كه از آنجايي كه قابليت تماس صوتي تلگرام بر وضعيت اقتصادي اپراتورها تأثيرگذار خواهد بود، بنابراين ارائه اين سرويس با اما و اگرهايي همراه شده است.
بعد از همه اينها، هماكنون تقريباً تمام كاربراني كه از اينترنتي غير از تلفن همراهشان استفاده ميكنند، مشكلي در برقراري ارتباط ندارند و بعضي از كساني كه از اينترنت تلفن همراه استفاده ميكنند، هم موفق به تماس صوتي ميشوند.
دوم. به گفته رئيس پليس فتاي نيروي انتظامي۴۳ درصد از جرائم فضاي سايبري در كشورمان در فضاي تلگرام و 2درصد در اينستاگرام رخ ميدهد و اين دو بدافزار به دليل استفاده از پورتهاي نامحدود امنيتي، مخابره رمز كرده و قابل محدودسازي و فيلترگذاري بخشي و جزئي نيستند و مجرمان در بستر اين نرمافزارها بهنوعي حاشيه امن فني دارند. فاجعهبارتر وقتي است كه مسئولان اعلام ميكنند بيش از 80درصد زيرساختهاي مخابراتي كشور در قبضه و انحصار اين دو شركت صهيونيستي و امريكايي قرار دارد.
مطابق با همين آمار است كه دولت همواره در خصوص آسيبهاي وسايل ارتباطجمعي به خصوص شبكههاي اجتماعي كه در قبضه دشمن هستند، همچون تلگرام، موظف به برنامه ريزيهاي دقيق شده است؛ امري كه نهتنها با بيتوجهي رو به رو است، بلكه بعد از راهاندازي «امكان تماس صوتي تلگرام» وزير ارتباطات خود ميگويد «فعال شدن تماس صوتي رايگان تلگرام با مجوز وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات انجام شده و اگر مشكلي در اين زمينه وجود داشت، اين قابليت راهاندازي نميشد.»
سوم. اينكه وزير محترم ارتباطات چه چيز را مشكلساز ميداند، مشخص نيست، اما تراژدي غمبار وقتي است كه با وجود نرم افزار و شبكههاي داخلي كه امنيت و كنترل آن از طريق سرورهاي داخلي قابل تضمين است، به راحتي از اعطاي مجوزي سخن به ميان آورده ميشود كه در آستانه انتخابات چراغ سبزي ديگر به دشمن است.
ايرانيان با عضويت در شبكه اجتماعي تلگرام اطلاعات خود را در اختيار اين شبكه قرار ميدهند و تلگرام با دسترسي به اطلاعات ميتواند رخدادهاي مختلف را رقم بزند، همانطور كه دشمن در فتنه 88 نيروي مردمي را براي اعلام مخالفتها منسجم كرد. جالبتر وقتي است كه شخص واعظي در جايگاه وزير ارتباطات خود اقرار ميكند «استفاده از شبكههاي اجتماعي خارجي نسبت به شبكههاي داخلي دو برابر مصرف اينترنت را بالا ميبرد.» اينترنتي كه از يك سو در سايه بيتوجهي به «راهاندازي شبكه ملي اطلاعات»، همچنان جيب دشمنان را پر ميكند و از سوي ديگر در سايه افزايش روزانه كاربران تلگرام، جيب اطلاعاتي ايرانيان را خالي ميكند و هر روز كه ميگذرد انسانها را بيشتر بهمثابه ابزاري در خدمت اينترنت قرار ميدهد.
حل معضلي كه به سادگي و از طريق شكلگيري شبكه ملي اطلاعات قابل حل بوده است و از ابتداي برنامه پنجم توسعه كشور، در ماده 46 اين قانون نهفته بود و تا امروز كه از مهلت اجراي آن بسيار گذشتهايم، از اجراي آن خبري نيست. موضوعي كه در اسفند سال 1390 نيز توسط رهبري معظم انقلاب به عنوان دستور كار شوراي تازه تأسيس عالي فضاي مجازي كشور قرار گرفت، اما وقتي در سال 1396 به كارنامه اين شورا و دولت در اين زمينه نگاه ميكنيم، نميتوانيم نمره قابل قبولي در آن ببينيم.
شايد اگر در مورد شبكهها و نرمافزارهاي داخلي همچون سروش كه پيش از اين قابليت «امكان تماس صوتي» را در خود جاي داده بود، تبليغات و توجه جديتري صورت ميگرفت، امروز نياز نبود كه با فراهم كردن يك امكان جديدتر، پهنه وسيعتري را در اختيار شبكههاي بيگانه قرار دهيم و از سوي ديگر با توجه دقيق و به موقع نسبت به شبكه ملي قوي، نيازهاي مشروع در داخل پاسخ داده شده و مشكلات رفع ميشد.
