رئيس نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در امور دانشجويان ايراني خارج از كشور به تشريح مشكلات دانشجويان ايراني خارج از كشور براي بازگشت پرداخته و آن را بر دو محور مبتني بر عدم فراهم بودن زمينه شغلي و نامعتبري برخي مدارك از سوي وزارت علوم و بهداشت تقسيمبندي كرده است.
حجتالاسلام سيد محمد مرتضوي تصريح كرده است: يك سري از دانشگاههاي خارج از كشور هستند كه وزارتخانههاي علوم و بهداشت آنها را معتبر نميدانند و اين مسئله براي دانشجوياني كه در اين دانشگاهها تحصيل ميكنند، مشكل ايجاد كرده است.
وي همچنين معضل ديگر براي بازگشت اين دانشجويان را مبتني بر زمينههاي شغلي دانسته و گفته است: بايد اين مشكل دانشجويان كه بيشتر به مداركشان بازميگردد رفع شود، همچنين مشكل ديگر دانشجويان خارج از كشور براي بازگشت ايجاد زمينه شغلي است.
مرتضوي با بيان اينكه در حال حاضر حدود ۸۰ تا ۱۰۰ هزار دانشجوي ايراني در خارج از كشور تحصيل ميكنند، در ادامه گفته است: دانشجويان ايراني كه در كشورهاي اروپايي تحصيل ميكنند معمولاً بازميگردند ولي دانشجوياني كه در امريكا و كانادا تحصيل ميكنند نسبت به بقيه دانشجويان كمتر بازگشت دارند.
جالب است بدانيد، پيشتر از اين نيز طي يك نظرسنجي «موانع و انگيزههاي بازگشت تحصيلكردگان ايراني خارج از كشور» مورد بررسي قرار گرفته و نتيجه بر آن شده بود كه مشكل مسكن، عدم اطمينان از امكان يافتن شغل متناسب با تخصص، فقدان تناسب ميان دانش و تجربه فرد با امكانات داخل كشور، نبود شبكه ارتباطي ميان دانشآموختگان و بازار اشتغال، ثبات نداشتن مقررات بازار كسب و كار، ضعف امكانات پژوهشي، مشكلات موجود در فرآيند جذب دانشگاهها، دشواري در ارتباط با محافل علمي خارج از كشور و مسئله نظام وظيفه به عنوان مهمترين موانع بازگشت اين افراد دستهبندي شده است.
هرچند كه بايد گفت تحصيل در كشوري خارج از ايران داراي مزايايي است كه از جمله ميتوان به آشنايي دانشجوبان ايراني با دانش روز دنيا از طريق تماس مستقيم با جوامع علمي موجود، آشنايي با شيوههاي نوين تدريس در دانشگاهها، يادگيري كار تيمي و روحيه تحقيق، تعامل و ارتباط برقراركردن با اساتيد و دانشجويان سايركشورها، آشنايي با فرهنگها و مذاهب ديگر كشورها يا امكان فراگيري زبانهاي خارجي و... اشاره كرد اما اين مهم در شرايطي مزيت محسوب ميشود كه در صورت استفاده و فراهم بودن شرايط استفاده از آن، موجبات رشد علمي و فرهنگي كشور را در آينده فراهم سازد. پديده تحصيل دانشجويان ايراني در خارج از كشور موضوع مهمي است كه نياز به توجه ويژه از سوي مسئولان دارد تا از طريق پر كردن خلأهاي منطقي موجود در زمينه عدم انگيزه براي بازگشت آنها به كشور، استفاده بهينه از اين فرصت براي پيشبرد اهداف كشور را داشته باشيم.
