محمدرضا سوري
سال جديد بود كه مقام معظم رهبري درپيام نوروزي خود امسال را به نام اقتصاد مقاومتي، توليد، اشتغال تمام مسئولان خواستند تا قدم هاي جدي دراين
زمينه برداشته ونياز كشور به واردات را به حداقل ممكن برسانند.
دراين ميان يكي از انواع توليداتي كه مي تواند
كشور را به مرز خود كفايي رسانده وحتي زمينه صادراتي را نيز فراهم آورد بحث مهم
كشاورزي وتوليد انواع مواد غذايي است چرا كه بنا به گفته كارشناسان داخلي وخارجي
ايران مي تواند با توجه به شرايطي كه دارد به يكي از مهمترين توليد كنندگان محصولات
كشاورزي تبديل شود ، با تمامي اين مزايا برخي بي توجهي ها به اين موضوع سبب شده تا
دربرخي موارد نه تنها بتوانيم بهره اي ازاين موضوع ببريم بلكه براثر برخي حوادث طبيعي ضرر هاي بسياري را متحمل شويم كه به
عنوان نمونه بارز وملموس مي توان به
سرمازدگي باغات پرتقال هاي شمال كشور اشاره
كه موجب شده خسارت ميلياردي به باغات واردشده وعلاوه بر آن شرايط را براي
واردات اين محصول از كشورهايي همچون مصر وتركيه
هموار كرده وعملا سود نهايي به جيب واسطه ها و وارد كنندگان سرازير شود.
خسارت درصدي 70سرمازدگي به باغات زنجان
فرودين ماه دوسال قبل بود كه كاهش ناگهاني
دماي هوا و بروز سرمازدگي در زنجان موجب شد تا بيش از70 درصد باغات زرد آلو و
بادام دراستان از بين رفته وخسارت بسياري
به باغداران وارد شود.
آن زمان مدير باغباني وقت جهاد كشاورزي زنجان در
مورد ميزان خسارت سرمازدگي اعلام كرد:«اين موضوع موجب شد تا به بالای 70 درصد از باغات زرد آلو و بادام باغات شهرستان زنجان، خدابنده
و ماهنشان.خسارت وارد آمده که از لحاظ مالي اين زيانها به میزان 105 میلیارد تومان مي رسد.»
به گفته سعید ادیب از آنجا كه بیشتر باغات زردآلو و بادام استان زنجان بیمه نشده
بودند لذا بيمه هيچ خسارتي را به آنها پرداخت نمي كند.» اين موضوع درحالي بود كه بررسي ها نشان مي دهد، دراين منطقه بالای 6 هزار هکتار باغ وجود دارد که حدود 30 درصد از
اراضیهای استان زنجان را در بر میگیرد.
سرمازدگي ولزوم
تمهيدات براي مقابله با آن
تغييرات ناگهاني دماي هوا در سالهاي اخير از
جمله بروز پديده سرماي شديد وناگهاني از جمله عواملي است كه بيشترين خسارت را به
توليدات كشاورزي وارد مي كند.
مدير باغباني جهاد كشاورزي زنجان دراين
خصوص به "جوان "مي گويد:« تغيرات هوايي درچند سال اخير موجب شده تا
محصولات باغي استان دچار خسارت ميلياردي شوند كه جاي دارد دراين زمينه برنامه ريزي
اساسي صورت بگيرد.»
بهنام اجاقلو با اشاره به سرمازدگي
باغات زردآلو وبادام استان در دوسال قبل مي افزايد:« از آنجا كه هر ساله امکان
وقوع دو نوع سرمازدگی انتقالی (جبههای) و سرمازدگی تشعشعی در مزارع و باغات وجود
دارد لذا بايد دراين خصوص تمهيدات ويژه اي انديشيده شود.»
اين كارشناس كشاورزي ادامه مي دهد:« به منظور پیشگیری و مقابله با سرمازدگی باید زمان دقیق وقوع آن توسط
كارشناسان سازمان هواشناسي وبا كمك پيشرفته ترين
وبروز ترين تجهيزات تخمین زده شود تا بتوان با به کارگیری تمهیدات مختلف،
خسارات ناشی از آن را به حداقل ممكن رساند،
كه دراين ميان ، شناخت نوع سرما نیزدرمقابله با سرمازدگی از اهمیت بسياري برخورداراست.»
به گفته مدیر امور باغبانی
سازمان جهادکشاورزی زنجان از آنجا كه سرمازدگی انتقالی دربيشتر مواقع درزمان خواب
زمستانی درختان روي مي دهد لذا معملا هيج
خسارت جدي به بار نمي آورد، اما در سرمازدگی انتقالی كه بر اثر عبور جبهه هوای سرد
از یک منطقه اتفاق میافتد سبب شده تا دما به طور ناگهانی کاهش یافته وحتي تا چند
درجه زیر صفر هم برسد كه دراين مرحله گیاه
به شدت دچارسرمازدگي و خسارت میشود.
اين درحالي است كه زمان گلدهی نیز در
وقوع سرمازدگی در درختان بسیار حائز اهمیت است به طوری که همه ساله درختانی همچون
زردآلو، هلو و شلیل در استان زنجان در معرض خسارت سرمازدگی قرار دارند و در عین
حال دانهدارها در استان دیرترگل داده و کمتر در معرض خسارت ناشی از سرمازدگی
هستند و از سرمای دیررس بهاره در امان میمانند.
همچنين از آنجا كه درختان گردو همه
ساله در مناطق مختلف استان زنجان در اواخر اسفند و اوایل بهار تحریک به رشد شده و
در اثر سرمای دیررس بهاره دچار خسارت میشوند،لذا باغداران با استفاده از تجربيات
كارشناسان كشاورزي میتوانند با اعمال مدیریت مطلوب در باغ و انجام به موقع برخی
اقدامات کنترلی خسارتهای ناشی از سرمازدگی را به حداقل برسانند.
