
نويسنده: مهدی پورصفا
ساختمان وزارت كشور در ميدان فاطمي را ميتوان قلب تپنده سيستم انتخاباتي در نظام جمهوري اسلامي ايران ذكر كرد؛ جايي كه تجميع آرا و هدايت دهها هزار صندوق انتخاباتي در سرتاسر ايران از آن صورت ميگيرد و در نهايت همين آراست كه سرنوشت نهايي انتخابات را تعيين ميكند.
با اين حال آنچه در وزارت كشور ميگذرد، هميشه جلوي چشمان مردم نيست. رفت و آمدها در اين ساختمان در ايام انتخابات فوقالعاده چشمگير و صدالبته تمامي آن مقابل چشمان مردم نيست؛ رفت و آمدهايي كه گاه براي فشار بر آراي مردم است؛ نكتهاي كه رهبر معظم انقلاب اسلامي در سخنراني خود در حرم مطهر امام رضا(ع) به آن اشاره كردند. حضرت آيت الله خامنهاي با اشاره به تلاش برخي براي شكستن نتيجه رأي مردم در انتخابات سالهاي 88، 84، 76 و92 افزودند: بهجز سال 88 كه برخي با اردوكشي در خيابانها تلاش خود را براي برهم زدن نتيجه انتخابات علني كردند، در سالهاي ديگر هم بعضي درصدد شكستن آراي ملت بودند اما اينجانب ايستادم و تأكيد كردم نتيجه انتخابات هر چه باشد، بايد محقق شود.
اين سخنان رهبري را ميتوان تأكيدي مجدد دانست، بر آنچه سالها پس از فتنه سال 88 مرتب بر آن تأكيد كردهاند، ولي ذكر سالهاي 76، 84 و 92 را در چه پازلي ميتوان تحليل كرد.
وقتي رهبري در مقابل ابطال انتخابات سال 76 ايستادند
سال 76 به عنوان نقطه عطفي در تاريخ سياسي ايران شناخته ميشود؛ زماني كه دولت اصلاحات با شعار توسعه آزادي سياسي توانست فرمان دولت را در دست بگيرد. پيروزي اصلاحطلبان در انتخابات سال 76 آنچنان براي رقيب سنگين بود كه از همان ابتدا برخي شك و شبههها در خصوص انتخابات آغاز شد. شايد خاطرات عليمحمد بشارتي وزير كشور وقت و مسئول برگزاري انتخابات را بتوان نشانهاي از همين شوك زدگي دانست. وي در گفت و گويي با اشاره به برخي تلاشها براي ابطال انتخابات و ارائه پيشنهاداتي به مقام معظم رهبري ميگويد: من در آن روزها شنيدم كه يكي از آقايان، ساعتي قبل از اينكه تقريباً بر همه روشن شود كه چه كسي پيروز انتخابات است، وقت ميگيرد و خدمت آقا ميرسد؛ با اينكه هيچ مسئوليت رسمي هم در زمينه برگزاري انتخابات نداشته است. در آن جلسه به ايشان گزارشي از نتيجه انتخابات ميدهد و خواستار ابطال انتخابات ميشود. آقا در پاسخ برخورد خيلي شديدي با وي ميكند كه ظاهراً سابقه نداشته است، با اين مضمون كه چگونه به خودت اجازه ميدهي اينطور درباره نظام فكر كني و تصميم بگيري؟
در نهايت در سال 76 پيروزي اصلاحطلبان با رأي بسيار بالا اعلام ميشود. به رغم اينكه حضور اصلاحطلبان در چهار سال اول مصائب فراواني را به نظام جمهوري اسلامي ايران تحميل كرد و اتفاقات فراواني همچون كوي دانشگاه يا قتلهاي زنجيرهاي در اين دوره اتفاق افتاد، با اين حال رهبري با تمام قدرت از رأي مردم دفاع كردند. تا پايان دوره اصلاحات و در كوران برخي اتفاقات پيشنهاداتي براي مقابله جدي با دولت نيز مطرح شد كه در تمامي آنها تأكيد رهبري بر همكاري كامل با دولت براي خدمت رساني به مردم بود.
خواب 2 ساعته
انتخابات سال 84 پس از انتخابات سال 76 نيز يكي از نامتعارفترين انتخاباتهاي كشور در طول چند سال گذشته محسوب ميشود. نامتعارف از اين جهت كه پيروز انتخابات يك چهره كم سابقه از لحاظ سياسي و اجرايي در طول تاريخ محسوب ميشد و كمتر تحليلگري تصور ميكرد كه محمود احمدينژاد بتواند بر چهرههايي همچون هاشمي رفسنجاني يا مهدي كروبي با سوابقي همچون رياست مجلس و رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام پيروز شود. در همان زمان بود كه برخي چهرههاي سياسي شك و شبهههايي متوجه انتخابات و نحوه رأيگيري در آن را مطرح كردند. شايد مهمترين آن كه به شدت در افكار عمومي نيز مشهور شد، خواب دو ساعته يكي از كانديداها بود كه وي با تعجب در پايان آن بود كه در انتخابات بازنده شده است.
از همين رو و پس از پايان انتخابات بود كه يكي از كانديداها ضمن رد كردن نتايج انتخابات طي مصاحبهاي با القاي ترديد درباره نتيجه انتخابات و دستكاري آراي مردم به ايجاد تشكيك در جامعه دامن زد و با صدور بيانيهاي تفرقهانگيز، انتخاباتي كه همفكران وي برگزار كرده بودند را زير سؤال برد.
با اين حال در همان زمان رئيس دولت اصلاحات طي بازديدي از وزارت كشور بر صحت انتخابات تأكيد كرد. نكته جالب اينجا بود كه بنا بر خاطرات فرمانده پيشين نيروي انتظامي، يكي از كانديداها از دهها مقام انتظامي به دليل دخالت در انتخابات شكايت كرد كه در نهايت هيچ كدام از آنها نيز به نتيجه نرسيد. در نهايت آراي انتخاباتي سال 84 از سوي شوراي نگهبان تأييد شد تا محمود احمدينژاد طي هشت سال بعد سكان رياست جمهوري را به دست بگيرد.
سال 92 اوضاع چگونه بود
سال 92 نيز يكي از مقاطعي بود كه در سخنان رهبري مورد اشاره ايشان قرار گرفت و بر آن نيز تأكيد كردند. شايد يكي از مقاطعي كه ذكر آن توجه بسياري را به خود معطوف كرد، انتخابات رياست جمهوي سال 92 بود. در سال 92 حسن روحاني به سمت رئيسجمهوري اسلامي ايران برگزيده شد اما رقابت نزديك با ساير كانديداها منجر به اين شد كه رقابتها بسيار ميليمتري شود.
در نهايت حسن روحاني با اختلاف زير يك درصد توانست پيروز انتخابات شود و همين اختلاف يك درصدي سبب مطرح شدن درخواست براي بازشماري آراي انتخاباتي شد. در همان زمان برخي رسانهها به خصوص طرفداران يك كانديداي خاص از ضرورت بازشماري آرا در رسانهها خبر ميدادند، با اين حال وزارت كشور دولت احمدينژاد در ساعت پاياني روز پس از انتخابات به صورت رسمي از حضور 74 درصدي مردم در انتخابات و پيروزي حسن روحاني در انتخابات خبر داد. بعدها برخي اطلاعات مطرح شده حاكي از اين بود كه رهبر معظم انقلاب از ضرورت اعلام صريح نتيجه انتخابات بدون هيچ اما و اگري خبر دادند. در اين ميان باز هم آنچه بيش از همه مصون ماند آراي مردم بود كه رهبري در كلام خود از آن به عنوان حقالناس نام بردند.
حقالناس خط قرمز است
حالا و در آستانه انتخابات سال 96 رياست جمهوري و شوراها صيانت از آراي مردم جايگاه ويژهاي در فرهنگ سياسي نظام جمهوري اسلامي ايران پيدا كرده است. پس از سال 88 و پايداري رهبر معظم انقلاب اسلامي بر حفاظت از آراي مردم با وجود فتنه هشت ماهه اين نكته را براي همه مسلم كرده است كه هيچ گاه نميتوان آراي مردم را در اين نظام تحقير كرد. حالا حقالناس يك خط قرمز براي تمام افراد و گروهها شناخته ميشود و نه چپ و نه راست و نه هيچ گروه ديگري كه قصد حضور در انتخابات رياست جمهوري را دارند، به سمت چنين مسيري حركت نميكنند. در اين ميان فرقي بين آراي مردم بالاي شهر و پايين شهر نيست و همه به يك ميزان محترم است.
تمام اينها در شرايطي است كه امروز عملاً مردمسالاري در ساير كشورهاي منطقه به يك جوك تبديل شده است و هيچ خبري از يك مردمسالاري ديني نيست. شايد حسن ختام اين نوشتار را بتوان سخني از مقام معظم رهبري دانست كه در سخنراني عيد فرمودند:به توفيق الهي انتخابات ارديبهشت، پرشور و فراگير خواهد بود و انشاءالله نتيجه هر دو انتخابات، رضايت پروردگار را جلب خواهد كرد. ملت ايران با برگزاري انتخاباتي خوب بار ديگر سرافراز ميشود و به پيش ميرود و دشمنان ملت همچون گذشته هيچ غلطي نميتوانند بكنند.