با اينکه طعم و عطر
خوش برنج ايراني از گذشته تاکنون شهره عام و خاص بوده است، اکنون مسئولان موضوع
به صرفه نبودن کشت اين محصول را در کشور پيش کشيدهاند. متوليان با اين بهانه که
کشت برنج علاوه بر به هدر دادن منابع آبي کشور، به لحاظ اقتصادي هم مقرون به صرفه
نيست، واردات برنج خارجي را گزينه مناسبي ميدانند. در همين راستا نيز در چند ماه
اخير با دعوت هيئتهاي تجاري از کشورهاي مختلف بر حجم واردات اين محصول افزودهاند.
گواه اين ادعا نيز هم همين بس است که چندي پيش در جشن ملي هند در ايران، سفير هند
از تصميمشان در خصوص صادرات برنج به ايران سخت گفت. علاوه بر اين طبق اخبار منتشر
شده در رسانهها، تايلند نيز مدتي قبل قراردادي براي فروش ۵۰ تا۱۰۰ هزار تن برنج سفید
به ایران منعقد کرده است.
در همين راستا علی اکبری،
عضوکمیسیون کشاورزی ،آب و منابع طبیعی مجلس نيز از ضرورت ممنوعیت کشت برنج دربرخی مناطق کشور به عنوان راهکاری
برای صرفه جویی درمنابع آبی ميگويد.
وي با اشاره به اينکه براي کنترل منابع
آبي و کاهش کشت برنج بايد تعرفه واردات برنج را کاهش داد، ميافزايد:« دولت برای مدیریت
بازار کشاورزی باید با ابزارهايی همچون واردات، بازار را تنظیم کند.» اکبری با
اشاره به اينکه اکنون در حدود700 الی 800 هزار تن درسال تا خودکفایی برنج فاصله داریم،
ادامه ميدهد:« با توجه به شرايط اقليمي کشور، باید با محورهای کارشناسی شده ميزان
کشتهای پرمحصول از جمله برنج را در کشور کاهش داد.»
تغيير کابري اراضي قطب توليد کننده برنج
در اين شرايط که اغلب مسئولان روي مقرون
به صرفه نبودن توليد برنج اتفاق نظر دارند، برخي از متوليان عدم توازن قيمت توليد
و فروش برنج را از دلايل اصلي براي محدود کردن کشت برنج ميدانند. نماینده رشت در مجلس
شورای اسلامی ميگويد:« بسیاری از شالیزارهای برنج هم اکنون به علت عدم صرفه اقتصادی
رها شده اند و اگر عِرق مردم این مناطق به کشت برنج نبود کشاورزان کشت نمی کردند.»
محمدصادق حسنی جوریابی ادامه ميدهد:« خریدبرنج کیلویی ۱۰ الی ۱۱ هزار تومان از کشاورز
تنها پاسخگوی هزینه های تولید محصول را می دهد و این درحالی است که هزینه تولید برنج
با شرایط کنونی برای کشاورز صرفه اقتصادی ندارد.»
البته در اين راستا بايد به اين نکته نيز
اشاره کرد که دولت براي کاهش هزينههاي توليد برنج هيچ اقدامي نميکند و با محروم
کردن کشاورزان از تسهيلات دولتي، شرايط توليد را براي آنها سختتر کرده است.
عزیزالله شهیدی فر، معاون بهبود تولیدات گیاهی
سازمان جهاد کشاورزی مازندران نيز با اشاره به اينکه ضروريست کشت برنج به جز
مازندران در ساير استانها محدود شود، ميگويد:« مازندران با داشتن ۲۱۰ هکتار اراضی
شالیزاری و تولید ۱۱۰۰ تن شلتوک رتبه ۴۴ درصد تولید کشور را به خود اختصاص داده و
به عنوان قطب توليد برنج در کشور شناخته ميشود.»
دلاور حيدرپور رئیس سازمان جهاد کشاورزی مازندران
نيز با تاييد گفتههاي شهيدي فر، از تغییر کاربری گسترده زمین های شالیزاری به خونه
باغ ها خبر ميدهد و ميافزايد:« کمبود آب کشاورزی، فرسودگی شالیکوبی ها و بالا بودن
ضایعات کشت و کار سنتی از چالش های جدی برنجکاری در مازندران است.»
توزيع برنج خارجي فاسد و سرطانزا
حالا در اين شرايط که مسئولان به رفع
مشکلات شاليکاران توجهي ندارند و نميخواهند در راستاي آن اقدامي کنند، تصميم
دارند با افزايش واردات، صورت مسئله مشکلات شاليکاران را به طور کلي پاک کنند.
کاري که شايد در چند سال آينده اگر به طور کامل عملياتي شود، از عطر و طعم خوش
برنج ايراني فقط خاطرهاي کمرنگ در ذهن مردم بر جاي بگذارد.
البته در اين شرايط که متوليان بر افزايش
واردات برنج تاکيد دارند، صحبتهاي، بازرس علی البدل اتحادیه شالکوبی داران بابل نيز
جالب توجه است که ميگويد:« روزی بيش از 150 تا 200 تن برنج خارجي در شهر بابل وارد می شود
که اغلب اين برنجها تاریخ مصرف گذشته هستند. این موضوع را هم به راحتی می توان از
بوی نامطبوع آن تشخیص داد. بنابراين همین تاریخ مصرف گذشته بودن برنج ها موجب شده است
تا برنج های خارجی با قیمت ارزان تری نسبت به قبل به فروش بروند و برنج ايراني را
با رکود شديد مواجه کند.»
سید مجید مهدوی با اشاره به اينکه به نظر می
رسد برنجهای قاچاق به جای انهدام در بازار داخلی توزیع میشوند، ميافزايد: «جالب
است زمانی که بازرس اتحادیه، کسی را با محصول قاچاق به تعزیرات معرفی می کند تعزیرات
جریمهاي تعیین می کند و فرد اگر جریمه را بپردازد می تواند بار قاچاق خود را تحویل
بگیرد. متاسفانه این موضوع سلامتی مردم را هدف قرار ميدهد.»
حالا با اين تفاسير مسئولان در شرايطي بر
افزايش واردات برنج تاکيد دارند که گويي نميتوانند سالم يا ناسالم بودن برنجها
را تضمين کنند. آن هم در شرايطي که کارشناسان در خصوص سرطانزا بودن برخي از برنجهاي
خارجي موجود در بازار بارها هشدار داده اند.
