با تکمیل چرخه فولاد در شهرستان بیجار، اين شهرستان به يکي از مهمترين قطب هاي توليد کشور تبديل مي شود

چهارمین معدن اهن کشور، در انتظار نيم نگاه مسئولان

بخش کراني از توابع شهرستان بیجار بزرگ‌ترین شهرستان کردستان، منابع عظیمي از سنگ‌آهن را در خود جای داده است. بطوريکه تاکنون چندین محدوده معدنی سنگ آهن در منطقه به ثبت رسیده که به صورت آنومالی‌هایی با فواصل يك تا دو کیلومتر از هم واقع شده است و در مجموع بیش از ٦٠میلیون تن سنگ‌آهن تا به امروز در اين منطقه به ثبت رسیده است.

ظرفيت هايي که اگر مورد توجه مسئولان قرار بگيرد مي تواند بيجار را به يکي از قطب هاي مهم توليد فولاد در کشور تبديل کند. در اين ميان، تحقق طرح ايجاد کارخانجات احیای مستقیم (آهن اسفنجی)، در نزدیکی معادن منطقه از جمله  اقدامات موثري به شمار مي آيد که نيازمند نگاه ويژه مسئولان امر است تا با راه اندازي آن در بيجار، اين منطقه بتواند نقش خود را در تحقق سياست هاي کلان کشور تا سال 1404 (توليد سالانه 55 ميليون تن فولاد)  ايفا کند.

///

طبق شواهد ژئوفیزیک و مطالعات زمین‌شناسی و حفاری‌های مقدماتی، میزان سنگ‌آهن منطقه بيجار بیش از صد میلیون تن است و براساس همین اکتشافات ابتدایی نیز، اين شهرستان بیش از ٧٠درصد منابع سنگ‌آهن استان را در اختیار دارد و در رتبه چهارم کشور قرار دارد.

براساس سیاست‌های کلان کشور که قرار است تا سال ١٤٠٤به تولید سالانه ٥٥میلیون تن فولاد برسد منابع آهن منطقه بیجار می‌تواند تکیه‌گاهی قابل‌اعتماد برای تحقق این مهم باشد.

معادن منطقه بیجار به لحاظ کیفیت، در سطح بالایی قرار دارند، چراکه نکته درخور ‌توجه در مسير فراوري این است که با شرایط حال‌حاضر اقتصادی، تکنولوژی و قیمت‌های جهانی، پروسه مذکور نیازمند خوراکی با شرایط عیاری و کانی‌شناسی تعریف‌شده‌ای است و کارشناسان شرکت‌های منطقه برای باقی سنگ‌آهنی که قابلیت ورود به این چرخه را ندارد، به کارخانجات احیای مستقیم (آهن اسفنجی)، البته در نزدیکی معادن منطقه با حداقل هزینه‌های حمل، امید بسته‌اند. البته توجیه‌پذیری این بررسی‌ها رابطه‌ای مستقیم با تکنولوژی کارخانه‌ها دارد که شرکت‌های منطقه پیشنهادات خود را دراین‌باره ارائه کرده‌اند.

لزوم تکميل چرخه فولاد در بيجار

شهرستان بیجار در جلوگیری از خام‌فروشی و فراوری سنگ‌آهن در غرب کشور پیشتاز بوده و در سال ٩٢ اولین کارخانه کنسانتره سنگ‌آهن استان در این شهرستان با ظرفیت تولید سالانه ٣٢٥هزار تن آغاز به کار کرد. تاکنون نیز دو واحد کنسانتره با ظرفیت‌های ٦٧٥هزار تن و نیز٣٠٠ هزار تن در داخل معادن منطقه و یک واحد فراوری سنگ‌آهن با ظرفیت سالانه ٢٠٠ هزار تن در دست ساخت است که درمجموع تا اوایل سال ١٣٩٦ ظرفیت تولید کنسانتره این شهرستان به سالانه یک‌ونیم میلیون تن خواهد رسید و از این جنبه در غرب کشور پیشتاز خواهد بود.

همه این عوامل در کنار سایر زیرساخت‌هایی که در شهرستان وجود دارد، لزوم تکمیل چرخه فولاد در شهرستان بیجار را بیش‌ازپیش ضروری می‌کند. این شهرستان که بخش عمده منابع سنگ آهن استان را در اختیار دارد و در فرآوری مواد معدنی و جلوگیری از خام‌فروشی، در غرب کشور پیشتاز است، آینده توسعه اقتصادی شهرستان را در توسعه صنعت فولاد می‌بیند و کارشناسان حوزه‌های مختلف شهرستان بر این باورند بیجار امکانات و زیرساخت‌های لازم را برای پذیرابودن این صنعت مهم داراست. در جهت تأمین زیرساخت‌های مورد نیاز، حقابه سالانه ٤٥ میلیون مترمکعبی از سد تلوار، ظرفیت تصفیه‌خانه فاضلاب شهری ، ظرفیت سد‌های در دست مطالعه باباخان و شیخ بشارت، پست‌های برق دوخطه و دومداره ٢٣٠ و ٦٣ کیلوولتی و نیز خط لوله گازی ٣٠ اینچی و ٤٨ اینچی از زیرساخت‌های مهم موجود شهرستان است. به لحاظ ارتباطی بیجار مرکز ثقل چهار استان است. بزرگراه در دست احداث زنجان - بیجار - دیواندره، از یک طرف بیجار را به بزرگراه تبریز- تهران و از طرفی به کریدور شمالغرب- جنوب غرب متصل می‌کند، جاده بیجار-تکاب، بیجار را به محور تکاب- میاندوآب- تبریز متصل می‌کند. جاده بیجار - قروه و بیجار - همدان، بیجار را به بزرگراه سنندج- تهران و کرمانشاه-‌تهران متصل می‌کند و خط ریلی در دست مطالعه زنجان- بیجار- سنندج، بیجار را به مرکز ثقل خط ریلی غرب کشور تبدیل می‌کند و شهرستان را به خط تهران- تبریز- بازرگان و خط تهران- همدان- سنندج متصل می‌کند.

وجود این راه‌های ارتباطی وسیع، دسترسی به بازارهای مختلف را برای زنجیره فولاد امکان‌پذیر خواهد کرد.

تمام زيرساخت ها دربيجار مهياست

 اگر به همه این توانمندی‌ها دسترسی به نیروی کار زیاد، دسترسی به زمین‌های موردنیاز و سایر فاکتورها را هم اضافه کنیم جای شک و تردیدی باقی نمی‌ماند که این شهرستان قطعا توانایی ساخت و اداره این زنجیره را داراست. نکته حائز اهمیت در این بحث توجه به اصل مهم تمرکز اجرائی کار است، چراکه بخش‌بخش‌کردن و جزیره‌ای‌کردن این پروسه به بهانه توسعه متوازن می‌تواند توجیه اقتصادی کل مجموعه را با خطراتی جدی مواجه كند. این زنجیره هرچه که باشد، وسیله اشتغال‌زایی، وسیله توسعه اجتماعی یا هر وسیله دیگری، پیش از هر چیز یک بنگاه اقتصادی است و همه فاکتورهای اقتصادی دخیل بايد مورد توجه قرار گیرد. در صورت تقسیم‌کردن این زنجیره بین شهرهای مختلف، اولا حمل‌ونقل مواد خام هزینه‌های عظیم و بی‌رحمانه‌ای را بر دوش معادن خواهد گذاشت که توانایی تولید را از آنها خواهد گرفت و از طرفی محصول نهایی قیمت تمام‌شده بالایی خواهد داشت که توانایی رقابت با رقبای داخلی و خارجی را از دست خواهد داد. تردد‌های مکرر کامیون‌های مواد خام هزینه‌هایی جدی بر دوش سایر ارگان‌ها، از جمله متولیان راه و جاده و خدمات‌رسانان جاده‌ای خواهد گذاشت. اما در صورت تکمیل‌شدن این زنجیره و فروش محصول نهایی، مقدار حمل‌ونقل به کمتر از ٥٠ درصد حمل مواد خام تبدیل خواهد شد که با درنظرگرفتن عبور سالانه بیش از يك میلیون نفر توریست از ایران مرکزی به مقصد بانه از مسیر جاده زنجان - بیجار، اهمیت ترافیکی موضوع مشخص خواهد شد. بیجار به دلیل اینکه ‌حد واسط شهرهای قروه و از طرفی دیواندره و سقز قرار گرفته است توانایی دسترسی معادن این سه شهر به کارخانجات را به یک اندازه فراهم کرده و از این لحاظ می‌توان از شهرهای سقز و دیواندره که معادن محدودی از سنگ‌آهن دارند، پشتیبانی کرد.