این در حالی است که در خراسان رضوی به عنوان استان همجوار و یکی
از قطب های تولید زعفران ماجرا برعکس بود و مسئولان این استان با پی بردن به اهمیت
برگزاری چنین جشنواره ای تا توانستند با برپایی جشنواره های مختلف سعی کردند از
این ظرفیت برای نمایش توانمندی های منطقه شان استفاده کنند و نام خراسان رضوی و
تربت حیدریه را بيش از گذشته مطرح کنند.
***
خراسان جنوبی هر چند از نظر توجه مسئولان
کشوری از محرومیت رنج می برد و دولت های مختلف به این استان توجه ای در خور و
ظرفیت های استان نداشته اند اما نمی توان از ظرفیت ها و پتانسیل هایی که استان
دارد، غافل شد، ظرفیت هایی که خراسان جنوبی را به رغم محرومیتی که از نظر بودجه ای
و امکانات دارد، استان را ثروتمند نشان می دهد، ثروتی که متاسفانه از آن در جهت
پیشرفت و توسعه استان بهره برداری نشده است. علاوه بر قابلیت هایی مانند وجود
معادن غنی، آثار کهن و تاریخی و طبیعت بکر مانند کویر، ظرفیت های کشاورزی و
محصولات استراتژیک استان یکی دیگر از برگ برنده های خراسان جنوبی است که پتانسیل
بالای استان را در این زمینه نشان می دهد. محصولات استراتژیکی مانند زرشک، زعفران
و عناب با اسم خراسان جنوبی شناخته می شوند، به خصوص که بیش از 90 درصد زرشک و
عناب ایران در قاین و بیرجند تولید می شود و زعفران قاین از بالاترین کیفیت در سطح
کشور برخوردار است. با وجود چنین ظرفیتی اما در استان تاکنون برنامه ای برای
استفاده از چنین پتانسیل بزرگی کمتر وجود داشته است. هر چند خشکسالی 18 ساله در
استان، ضربات زیادی به کشاورزی استان زده اما همچنان این محصولات کشاورزی یکی از
بزرگترین فرصت های توسعه به شمار می رود که توجه و برنامه ریزی جهت استفاده از این
قابلیت ها ضروری است.
علاوه بر فراهم کردن زمینه مناسب برای
کشاورزان و حمایت از آنها و ارائه بسته های تشویقی و حمایتی، یکی دیگر از مواردی
که نقش بسزایی در استفاده از این ظرفیت بزرگ داشته باشد، برگزاری جشنواره های
مختلف فرهنگی، هنری و علمی در راستای معرفی محصولات استراتژیک استان در سطح کشور
است.در دهه 80 با برگزاری جشنواره ملی زعفران این قدم برداشته شد و برگزاری چندین
دوره آن توانست نام قاین و استان را سر زبان ها بیندازد و توجه ها را به سمت
بزرگترین مرکز زعفران با کیفیت دنیا جلب کند. البته برپایی چند دوره جشنواره ملی
زعفران در قاین در اوایل دهه 80 علاوه بر جنبه تبلیغاتی که برای استان داشت،
توانست از نظر اقتصادی هم قدم بزرگی در جهت کمک به قشر زحمت کش کشاورزان بود که
علاوه بر آن اقتصاد استان را هم تکان داد و زمینه ای را برای سرمایه گذاری های
مختلف مهیا کرد. به هر حال بدیهی است که هر چند جشنواره ملی زعفران برگزار می شد
اما به بهانه این جشنواره قابلیت ها و فرصت های تاریخی، معدنی و کشاورزی هم در
معرض دید قرار می گرفت و سبب می شد تا سرمایه گذاران در عرصه های مختلف گردشگری،
کشاورزی و معدنی هم با فرصت هایی که در استانمان وجود دارد، آشنا شوند و نسبت به
سرمایه گذاری در این بخش ها ترغیب شوند. در همین زمینه جشنواره ملی یاقوت سرخ هم
در استان برگزار شد که البته تنها یک جرقه بود و ادامه پیدا نکرد.
فرصتي که ستانده شد!
در یک دهه گذشته برگزاری جشنواره ملی
زعفران که سهم زیادی در معرفی استان داشت زیر سایه اختلافات سیاسی و منطقه ای قرار
گرفت. مسئولان مرکز استان با دید بسته و متمرکزگرایشان که تنها مرکز را می دید با
منتقل کردن دفتر دبیرخانه جشنواره ملی زعفران از قاین به بیرجند، عملا جشنواره را
تعطیل و این فرصت را از قاین سلب کردند. این در حالی بود که در زمان تصمیم گیری
برای این مسئله، خیلی از دلسوزان نسبت به سیاسی بودن این تصمیم هشدار دادند و آن
را در راستای مرکزگرایی برخی مسئولان استان که می خواهند همه چیز در مرکز خراسان
جنوبی خلاصه شود و شهرهای دیگر نباید سهمی در استفاده از قابلیت هایشان داشته
باشد، عنوان کردند. دید بسته این مسئولان و همچنین بی توجهی نماینده دوره گذشته
قاین در مجلس که اعتقادی به برگزاری چنین جشنواره هایی نداشت، سبب شد تا جشنواره
ملی زعفران عملا بعد از برگزاری تنها چند دوره تعطیل شود. دود آن هم در نهایت در
چشم مردم قاین و استان رفت و سبب شد تا این فرصت از دست برود و مسئولان استان و
قاین با بایگانی کردن پرونده آن، چشم بر منافعی که این چنین جشنواره ای می تواند
برای استان داشته باشد، ببندند، طوری که می شود گفت جشنواره ملی زعفران قربانی
اختلافات شد، اختلافاتی که خراسان جنوبی تاکنون به واسطه آن ضربات زیادی خورده است
اما همچنان با ادامه این روند، استان از فرصت های بزرگی که می تواند برای توسعه
داشته باشد، محروم می ماند. این در حالی است که در سایر استان ها با کوچکترین
بهانه از هر ظرفیتی که وجود دارد، مسئولان آن برای بهره برداری تبلیغاتی و معرفی
منطقه شان، نهایت بهره را با برپایی جشنواره های مختلف می برند اما در خراسان
جنوبی اهمیت برد تبلیغاتی چنین جشنواره هایی تاکنون برای مسئولان و مدیران آن به
خصوص در دهه اخیر جا نیفتاده و کمتر نهاد و ارگانی بوده که در این زمینه وارد شود
و بخواهد با استفاده از این فرصت، نام استان را در کشور مطرح کند.
