«در دفاع از جامعه علمي و نخبگان كشور، تا نفس دارم لحظهاي كوتاه نميآيم!»؛ اين گزاره را ميتوان آخرين برگ از حمايتهاي دامنهدار رهبر فرزانه انقلاب از جامعه علمي كشور دانست. ايشان طي ديدار اخير خود با نخبگان علمي جوان كشور، بار ديگر با اشاره به كاهش شتاب رشد علمي كشور در سالهاي اخير، بر توجه بيشتر مسئولان به اين معضل تأكيد كرده و فرمودند: «گزارشهايي به من ميرسد كه بعضي از طرحهاي كلان در موضوعات تحقيقاتي مهم مثل هوافضا، ماهواره و امثال اينها، دچار توقّف يا لنگي است؛ اين من را نگران ميكند، اين را ميخواهم اينجا بگويم كه مطالبه عمومي باشد، من از مسئولان امر به طور جدي درخواست ميكنم به اين مسائل بپردازند. اين طرح ها، طرحهاي بسيار مهمّي است؛ حتّي بعضي از طرحهاي تحقيقاتي مربوط به انرژي هستهاي همين طور [است]. اينها نبايستي مطلقاً توقّف پيدا كند.»
ايشان در بخش ديگري از همين ديدار با رد استدلال وزير علوم درباره روند كاهش شتاب رشد علمي، تاكيد كردند: «برخي مسئولان در مقابل كاهش سرعت پيشرفت علمي كشور ميگويند جايگاه علمي ايران پايين نيامده است، اما متوجه باشيم كه قرار بود جايگاه علمي ايران بالاتر هم برود نه اينكه صرفاً پايين نيايد!» براي رصد حمايتهاي رهبر انقلاب از جريان رشد علمي كشور اما حتماً بايد به چندين سال پيش از اين رجوع كرد. آنجا كه معظمله در سال 1379 با طرح كليدواژه «جنبش نرمافزاري» در جمع دانشجويان دانشگاه دانشگاه اميركبير و برشمردن مؤلفههاي كليدي آن، بر نقش كليدي دانشگاهها در تحول همهجانبه كشور تأكيد كردند. كليدواژه «جنبش نرمافزاري» را درواقع بايد نقطه آغاز تمامي تحولات علمي كشور طي دو دهه اخير محسوب كرد. رهبر معظم انقلاب از همان سالهاي پاياني دهه 70 با مطرح كردن اين موضوع مهم، سرآغاز رشد علمي همه جانبه كشور را كليد زدند.
اشراف و هدايت دقيق حركت علمي كشور در سطح كلان در كنار برگزاري ديدارهاي منظم با دانشجويان، اساتيد و نخبگان علمي كشور را نيز بايد بخش ديگري از نقشه راه رهبر انقلاب براي رسيدن ملت ايران به مرزهاي دانش روز دنيا دانست. در همين راستا، دميدن روحيه اميد و خودباوري در جامعه علمي- دانشگاهي كشور را بايد زيربنايي و راهبرديترين اقدام رهبر انقلاب در زمينه هدايت حركت علمي كشور دانست. معظمله براي اولين بار در سال 83 در جريان ديدار با جوانان استان همدان، بر لزوم شكستن مرزهاي دانش و عبور از آن توسط جامعه علمي كشور تأكيد كردهاند. ايشان در ديدار مذكور ميفرمايند: «ما دويست سال از علم دنيا عقب ماندهايم؛ اما معناي رسيدن به مرزهاي دانش اين نيست كه راهي را كه اروپاييها در طول دويست سال رفتهاند، ما هم همان راه را در طول دويست سال برويم؛ بعد به آنجايي كه امروز رسيدهاند، برسيم؛ نه، اين حرفها نيست؛ ما راههاي ميانبر پيدا ميكنيم!... مرزهاي دانش را بشكنيد. اينكه من ميگويم نهضت نرمافزاري، انتظار من از شما جوانها و اساتيد اين است.»
در نمايي ديگر، رهبر فرزانه انقلاب، رسيدن ايران به مرجعيت علمي در سطح جهان را از همان سالها به عنوان مهمترين هدف جنبش نرمافزاري ذكر كرده و رسيدن به آن را در يك افق 40 الي 50 ساله را كاملاً ممكن دانستهاند. امري كه پذيرفتن آن هنوز هم براي برخي افراد مشكل مينمايد! آيتالله خامنهاي اما در سالهاي پاياني دهه 70، با اشاره به استعداد ذاتي ملت ايران و خودباوري ناشي از وقوع انقلاب اسلامي، شكستن مرزهاي دانش توسط جوان ايراني را هدفي كاملاً دستيافتني معرفي ميكنند. راهاندازي جنبش نرم افزاري به فاصله كوتاهي نتايج خود را در حوزههايي چون پزشكي، سلولهاي بنيادي، نانوتكنولوژي و حوزه نظامي نشان ميدهد. با اين حال رهبر انقلاب، باز هم رسيدن به مرجعيت علمي ايران در سطح جهان را يگانه جايگاه شايسته شأن ملت ايران معرفي ميكنند.
طرح موضوع تهيه نقشه جامع علمي كشور در سال 1385 را بايد برگي ديگر از هدايتهاي مدبرانه حركت علمي توسط رهبر فرزانه انقلاب دانست. نقشهجامع علمي را بدون شك، بايد اصليترين حلقه هدايتها و نهادسازيهاي رهبري در شكلدهي جنبش نرمافزاري و تحقق مرجعيت علمي برشمرد. رهبر انقلاب اولين بار در جمع رؤساي دانشگاهها در سال ۱۳۸۵ ضرورت تدوين نقشه جامع علمي را تبيين نمودند و سپس در تكميل تعريف نقشهجامع و انتظارات از آن، تكميل نظام ملي نوآوري را به عنوان يكي از نيازهاي اساسي كشور ذكر نموده و اجرايي شدن آن را مداوماً دنبال نمودند. ايشان در ادامه، تكميل و اجراييسازي نقشهجامع علمي را به عنوان يكي از سياستهاي كلي كشور در برنامه پنج سالهپنجم نيز مورد تأكيد قرار دادند. تأكيد بر شكلگيري اقتصاد دانشبنيان و تجاريسازي پروژههاي علمي براي قطع وابستگي كشور به نفت را بايد يكي ديگر از كليدواژههاي مورد تأكيد رهبر انقلاب در طي اين مسير طولاني و خستگيناپذير دانست. معظمله طي ديدار خود با نخبگان علمي كشور در سال 87 در همين زمينه ميفرمايند: «آن روزي كه ما بتوانيم درآمد كشور را از راه دانشمان به دست بياوريم و درِ چاههاي نفت را پلمب كنيم، آن روز براي ما روز خوبي است.»
تشكيل معاونت علمي- فناوري رياست جمهوري را نيز بايد در زمره ديگر تلاشهاي خستگيناپذير رهبر فرزانه انقلاب در حمايت از حركت علمي كشور دانست. معظمله براي اولين بار در سال ۱۳۸۰ و در جريان ديدار با هيئت دولت، از دولت وقت خواستند تا در كنارهاي كارهاي معمول وزارتخانهها، به منظور ساماندادن ارتباط صنعت با دانشگاه مجموعهاي در ذيل رياستجمهوري تشكيل دهند. دولت هشتم اما قدمي در اين زمينه برنداشت تا اينكه اين نهاد نهايتاً در انتهاي سال ۱۳۸۵ با نام معاونت علمي و فناوري رياستجمهوري تشكيل شد. رهبر انقلاب سال بعد و در جريان ديدار با دانشجويان دانشگاه فردوسي مشهد، اين معاونت را از بركات دولت خواندند و تشكيل آن را مبارك دانسته، بر قابليت انجام كارهاي اساسي اين نهاد در سطح كشور تأكيد نمودند. تشكيل و حمايت همهجانبه از بنياد ملي نخبگان را بايد گام ديگر رهبر انقلاب در مسير شكوفايي علمي كشور دانست.
آيتالله خامنهاي پس از تشكيل اين نهاد مهم، به طور مرتب با نخبگان برگزيده آن ديدار داشته و ساعتهاي طولاني به مطالبات، انتقادها و نظرات برگزيدهترين فرزندان علمي ملت ايران گوش فرادادهاند. نگاه ابزاري و حاشيهاي دولت يازدهم به وزارت علوم اما متأسفانه طي سه سال گذشته، تأثيرات بسيار مخربي بر روند رشد علمي كشور داشته است. امري كه گلايه مكرر رهبر فرزانه انقلاب را در پي داشته و البته تاكنون، پاسخ مناسبي را از سوي مسئولان دولتي دريافت نكرده است! به عنوان مثال، افت رشد علمي ايران در سال 2015 مقدار منفي 5/8 درصد را به خود اختصاص داده است. بر اين اساس، اگر تغييرات سرعت رشد علمي كشور را به صورت شتاب رشد علمي تعريف كنيم، در سال 2015 كشور داراي شتابي كاملاً منفي به اندازه 5/13 درصد بوده است! دولتها ميروند و ميآيند ولي كارنامه خدمت يا خيانت آنان بر تارك تاريخ اين سرزمين باقي خواهد ماند.
