يك انديشكده امريكايي وابسته به يكي از معروفترين دانشگاههاي اين كشور با برشمردن فهرستي از توافقات بينالمللي كه امريكا آنها را لغو كرده نوشته كه خروج واشنگتن از توافقنامه هستهاي ايران بيسابقه نخواهد بود. در همين حال سران جمهوريخواه مجلس نمايندگان در نامهاي به اوباما از او خواستند در هفتههاي باقيمانده از دولتش، اقدامي در جهت كاهش تحريمهاي ايران انجام ندهد.
يك انديشكده امريكايي روز سهشنبه در گزارشي درباره آينده توافق هستهاي ايران و گروه 1+5 (برجام) در دولت آينده امريكا به بررسي توافقهايي در گذشته پرداخته كه واشنگتن آنها را لغو يا اصلاح كرده است. انديشكده «هوور»، وابسته به دانشگاه «استنفورد» نوشته است: «برنامه جامع اقدام مشترك (برجام) تنها يك برنامه اقدام است. اين توافق، معاهده نيست زيرا در اين صورت هرگز نميتوانست دوسوم آراي موافق لازم در سنا را به دست بياورد؛ برجام تنها يك «توافق اجرايي» رئيسجمهوري است، بنابراين تنها با يك اشاره از طرف رئيسجمهور آينده، «ترامپ»، قابل لغو است.» به نوشته اين انديشكده، لغو برجام در دولت ترامپ به ايجاد جنجال در ميان سياستمداران جناح چپ منجر خواهد شد و آنها تلاش خواهند كرد اين اقدام را نوعي عقبنشيني دولت جديد از تعهدات دولت قبلي و اقدامي بيسابقه معرفي كنند. با وجود اين، سوابق تاريخي نشان ميدهند لغو توافقات، قبلاً اتفاق افتاده است. طبق اين گزارش، در نمايشگاهي در «موزه ملي سرخپوستان ايالات متحده امريكا» معاهداتي به نمايش گذاشته شدهاند كه در قرنهاي هجدهم و نوزدهم به امريكا براي گسترش قلمروش كمك كردند. تعداد زيادي از اين معاهدهها بعداً اصلاح، لغو يا نقض شدند. موارد اخيرتر انصراف يكجانبه امريكا از توافقنامههاي بينالمللي، اقدام جورج دبليو بوش در سال 2002 است. وي «اساسنامه رم ديوان بينالمللي كيفري» كه بيل كلينتون سال 2000 آن را امضا كرده بود را رد كرده و آن را براي تأييد به سنا نفرستاد.
نامه جمهوريخواهان به اوباما سران حزب جمهوريخواه با ارسال نامهاي به باراك اوباما، رئيسجمهور امريكا، از وي خواستند تحريمهاي ايران را كاهش نداده و تصميمگيري در مورد اقدامات بعدي در ارتباط با توافق هستهاي را به دولت آينده واگذار كند. اين نامه كه به امضاي پل رايان، رئيس مجلس نمايندگان، كوين مك كارتي، رهبر اكثريت مجلس نمايندگان و «اد رويس» رئيس كميته امور خارجي اين مجلس رسيده، روز سهشنبه به كاخ سفيد ارسال شده است. در بخشي از اين نامه آمده است: «به شما توصيه ميكنيم كه در دوره پساانتخابات، هيچ اقدامي كه تحريمهاي ايالات متحده يا تحريمهاي چندجانبه يا ديگر تمهيدات محدوديتزا عليه ايران را تضعيف ميكند، انجام ندهيد.» در اين نامه همچنين گفته شده است كه تنها كاري كه اوباما بايد در دو ماه باقي مانده از دولتش در ارتباط با ايران انجام دهد، تمديد قانون تحريمهاي امريكا است. مجلس نمايندگان امريكا هفته گذشته طرح تمديد 10 ساله قانون تحريمهاي اين كشور عليه ايران را تصويب كرد و انتظار ميرود اين طرح در سنا كه در همين انتخابات اخير اكثريت آن به دست جمهوريخواهان افتاد، هم تصويب شود. نامه اعضاي مجلس نمايندگان تأكيد كرده است كه هرگونه اقدام اوباما براي تغيير در قوانين تحريمي عليه ايران، كار سياستگذاري در دولت آينده امريكا در قبال ايران را «پيچيده» ميكند. «دونالد ترامپ» رئيسجمهور منتخب امريكا در دوران رقابتهاي انتخاباتي گفته بود كه ممكن است توافق هستهاي با ايران را لغو كرده يا آن را مورد مذاكره مجدد قرار دهد.
سرنوشت نامعلوم هواپيماهاسخنگوي وزارت خارجه امريكا در پاسخ به سؤالي مبني بر احتمال فسخ مجوز فروش هواپيما به ايران از سوي دولت ترامپ به گفتن اين نكته بسنده كرد كه «نميتوان در مورد كارهاي دولت بعد، از حالا ايدهپردازي كرد.» به گزارش فارس، ساعتي پس از صدور مجوز فروش 106 فروند هواپيماي مسافربري ايرباس به ايران، يكي از خبرنگاران حاضر در كنفرانس خبري وزارت خارجه امريكا از قابلفسخ بودن اين مجوز پرده برداشت. جان كربي، سخنگوي وزارت خارجه در كنفرانس سهشنبه شب ابتدا با سؤالي در خصوص همزمان شدن تسريع اجراي بخشي از تعهدات برجامي امريكا با انتخاب دونالد ترامپ به عنوان رئيسجمهور بعدي امريكا مواجه شد. كربي پاسخش اينگونه بود: «ما بسيار تلاش ميكنيم كه به تعهداتمان ذيل توافق (هستهاي ايران و 1+5) پايبند باشيم و اين مجوزها نيز بخشي از همين تعهدات است.» وي ادامه داد: «اصلاً اينطور نيست كه صدور اين مجوز، تلاشي در روزهاي آخر (حكمراني دولت اوباما) باشد؛ صدور اين مجوزها، هفتهها و ماهها در وزارت خزانهداري در دست بررسي بود و اين يك روند است.»
يكي از خبرنگاران پرسيد: «آيا در اين ساختمان (وزارت خارجه) اين نگراني وجود دارد كه با روي كار آمدن مردي كه گفته برجام را پاره ميكند، اين مجوزها باطل شوند؟» جان كربي اصل توانايي ترامپ براي فسخ اين مجوزها را رد نكرد ولي با ادبياتي ديپلماتيك گفت: «من نميتوانم در خصوص آنچه دولت بعد در قبال برجام انجام ميدهد، از حالا ايدهپردازي كنم.» در همين حال خبرگزاري رويترز نوشته است كه در صورتي كه رئيسجمهور بعدي امريكا بخواهد، ميتواند مجوز فروش هواپيما به ايران را باطل كند. «ديويد مورتلوك» مقام سابق كاخ سفيد رويترز در امور تحريمها ميگويد: «در هر لحظهاي ميتوان مجوزها را باطل كرد... مگر در بازه زمانياي كه در قانون اعلام شده است، كه آن تعداد بسيار اندكي خواهد بود.»
