انسانها در هر مرحله از مسير زندگي، نيازمند افرادي هستند كه در رفتن و ادامه دادن مسير و همراهي كردن ياريشان كنند. طي مسير كردن و عبور از مرحله بهار عمر كه همان جواني است، نيازمند حضور يك همراه هميشگي يعني فردي به عنوان همسر و شريك زندگي است. ازدواج يعني زوج شدن، يعني از فرديت من به زوجيت ما رسيدن. هر فردي صرفنظر از شخصيتي كه دارد، يكي از معنادارترين مراحل زندگي خود را ازدواج ميداند. ازدواج نقش تعيينكنندهاي در وضعيت فردي و اجتماعي انسان ايفا و روابط افراد را در جامعه تنظيم ميكند.
همه چيز آماده است ولي... ازدواج در فرهنگهاي گوناگون معاني متفاوتي دارد و با اشكال متفاوت و با هدفهاي گوناگوني شكل ميگيرد اما در كشور ما با توجه به تغييرات و تحولات در سطح فرهنگ جامعه، ازدواج به سه شكل عمده انجام ميشود.
ازدواج ترتيب داده شده: اين نوع ازدواج معمولاً توسط والدين، خانواده درجه يك و دوستان صورت ميگيرد.
ازدواج خود انتخابي: اين نوع ازدواج معمولاً با توجه به حضور افراد در جامعه توسط خود فرد صورت ميگيرد. و بالاخره، ازدواجهايي كه به صورت تركيبي، يعني ترتيبي و انتخابي هستند.
يكي از موارد عمده و اصلي در هر ازدواج، تبعيت از سنت به شمار ميرود و معمولاً اين تبعيت كردن به منزله عهد و پيمان اوليه در زندگي مشترك محسوب ميشود.
تصور كنيد زوجي پس از گذراندن مراحل مقدماتي اكنون آماده روز عروسي ميشوند. تالار يا مكان برگزاري مراسم را انتخاب كردهاند، دعوتها را انجام دادهاند، تداركات براي پذيرايي آماده است. حلقهها خريداري، كيك و گل و تزئينات سفارش داده شده است، لباس عروس و داماد آماده شده است. ماشين گلآرايي و تزئين شده است، برنامه ماه عسل تدارك ديده شده و الان وقت فكر كردن به مراسم عروسي است.
تمام موارد فوق براي برگزاري يك مراسم عروسي لازم به نظر ميرسند. بنابراين عروس و داماد برگهاي تهيه كردهاند و خواستههايشان را روي آن نوشتهاند و آنها را آماده كردهاند تا در روز مراسم از آن استفاده كنند و اين رفتاري است كه بيشتر زوجها آن را انجام ميدهند، بدون فكر كردن و پي بردن به اهميت موضوع اصلي كه آن ادامه دادن رابطه و زندگي زناشويي است.
در چنين مراسمهايي معمولاً در مورد همه چيز تأكيد و تفكر شده است به استثناي قداست و اهميت عهد و پيمانها، بنابراين در همان مرحله اول روح و روان ازدواج از بين رفته است. اكثر زوجها به بعد از مراسم عروسي فكر نميكنند و صرفاً همه نگرانيهايشان، برگزاري خود مراسم عروسي است به گونهاي كه با پايان يافتن مراسم احساس ميكنند همه چيز تمام شده است و اشتياقشان به شدت فروكش ميكند. به همين علت بسياري بعد از پايان يافتن مراسم عروسي غمگين و صد البته دچار نااميدي ميشوند. ناگهان احساس ميكنند كه همه برنامهريزي و سازماندهي سخت و بيامان و آن همه تشريفات و همه پولي كه صرف شده و همه آن توجهات تمام شد.
بعد از آنكه از رؤياها و كارهاي رمانتيكي كه خود را در آن غرق كرده بودند، بيرون ميآيند، يك باره با واقعيت روبهرو ميشوند و به زندگي روزانه برميگردند و چون همه هيجانات فروكش كرده و تمامي آن اتفاقات شيرين گذشتهاند، درمييابند كه فقط خودشان يعني زن و شوهر ماندهاند تا يك زندگي جديد را شروع كنند، حالا احساس خستگي، افسردگي و نااميدي ميكنند. حال آنكه مراسم پايان كار نيست بلكه شروع كار است و درك هدف، مفهوم اين روز بزرگ، عهد و پيمان محور اصلي ازدواج است. هدفي كه موجب زندگي مشترك براي ادامه عمر زناشويي ميشود.
بنابراين واژهها و قول و قرارهايي كه در قبل از عروسي گفته ميشوند بايد در زندگي روزانه و براي هميشه زنده و پابرجا باشد. در واقع وظيفه هر فردي انتخاب افكار و عقايدي است كه از واقعيت نشأت ميگيرد. عهد و پيمانهاي پرمحتوايي كه براساس واقعيت و صداقت باشد، هميشه در زندگي طنينانداز خواهد بود و همچون حامي و پشتيبان از رفتن ازدواج به بيراهه جلوگيري خواهد كرد. خانواده يك نهاد اساسي است كه در چارچوب آن ملزم به رعايت انسانيت هستيم و همچنين بايد تلاش كنيم تا نقاط ضعف خود را اصلاح كنيم.
راهكارهایي براي عهد و پيمانهاي ماندگارعهد و پيمانهاي آگاهانه، حقايق را بيان ميكنند. اين عهد و پيمانها، عقايد اصلي شماست و تعهداتي كه ريشه در واقعيت و صداقت دارد. عهد و پيمانهاي آگاهانه، نشانگر پذيرش فرديت و نيازهاي خود و طرف مقابل است. قول ميدهيد يكديگر را همان گونه كه هست ببينيد و بپذيريد، با او در زندگي شريك شويد و از او حمايت كنيد. عهد و پيمانهاي آگاهانه، پيشامدها يا از هم گسيختگيهاي زندگي را قبول ميكند. قول ميدهيد كه اگر يكي در حال سقوط بود به يكديگر كمك كنيد. با احترام، متانت و همدردي، در برابر هم پاسخگو باشيد و هميشه به دنبال فرصتهايي براي اصلاح خرابيها و معضلات پيش آمده، باشيد. عهد و پيمانهاي آگاهانه، دنياي اطراف ما را با آغوش باز ميپذيرد. متعهد ميشويد كه مهر و عاطفه خود را با خانوادههايتان، دوستانتان و جامعه تقسيم كنيد. عهد و پيمانهاي آگاهانه، ارزشهاي اصلي و اساسي را در واژههاي زندگي بيان ميكنند و به آن استحكام ميبخشند. منظور از واژههاي زندگي، واژههايي است كه بتوان آن را در واقعيت تصور كرد. هر امري در ازدواج ممكن است، به شرط آنكه هر دو نفر متعهد شوند كه حضوري آگاهانه و مؤثر در زندگي داشته باشند. رستگاري زندگي مشترك در گرو صداقت و راستگويي است. ممكن است احساس كنيد كه ديگر براي تغيير شيوه زندگي و دستيابي به زندگي دلخواه، خيلي دير شده و رفتارهاي اشتباه بر اثر تكرار در طي سالها تثبيت شدهاند. نيازي نيست به گذشته برگرديد و مشكلات را دوباره از زير خاك بيرون بكشيد. درس گرفتن از گذشته به معناي غرق شدن در آن نيست بلكه به معني آگاهي از تأثيرات گذشته است كه از ابتدا تاكنون در شكلگيري شخصيت نقش داشته است. ازدواج سفري مادامالعمر است، در حقيقت ازدواج شيرينتر و بيدغدغهتر محصول مبارزهاي توأم با يك عشق عميق است. با تمرين و صرف وقت ميتوان كارهايي را كه به نظر مشكل ميرسند، انجام داد و آنها را به شكل عادت درآورد.
*روانشناس 
