«شبهايمان با ترس ميگذرد، روزهايمان در اضطراب.» اين وصف حال ساكنان چند ساختمان در خيابان 17 شهريور، حوالي پل آهنگ تهران است. ميگويند دليل اين نگرانيها، شكاف برداشتن ساختمانها به علت حفر تونل خط 6 مترو است، اما مجري طرح ميگويد هنوز نظر نهايي كارشناسي در اين باره اعلام نشده و با اين حال اطمينان ميدهد كه خطري ساكنان را تهديد نميكند و تلاشهاي بيامان او و مديران شهري براي آرامش ساكنان در جريان است.
از خيابان 17 شهريور، وارد كوچه سبزواري كه ميشوي، شكافهاي روي ساختمانهاي سمت چپ نياز به جستوجو ندارد. از ورودي ساختمان تا پشتبام، رد همه تركها را ميشود به خوبي ديد. اينكه تكليف خانههاي خسارتديده چه ميشود، براي ساكنان مبهم مانده اما مجري طرح براي پاسخگويي منتظر نظر كارشناسي نهايي است.
نگرانيهاي مادرانهزني جوان در حال خارج شدن از يكي از ساختمانها وقتي مقابلم قرار ميگيرد، درباره شرايط زندگياش در خانه سؤال ميكنم. با دلشورهاي كه در صدايش داد ميزند، ميگويد: «ساكن طبقه سوم هستم. يك روز صبح با صداي لرزش ساختمان از خواب پريدم. فكر كردم كه زلزله آمده است. در قسمت اتاق پذيراييمان انگار كه سنگ و ماسه در حال ريزش بود. شوهرم را بيدار كردم. تا ساعتها در فكر زلزله بوديم. همسايهها هم همين وضعيت را داشتند. تا چند روز علت را نميدانستيم. بعد از پرسوجو اول گفتند كه لرزشها به خاطر حفر كانالهاي فاضلاب است، اما بعداً گفتند كه مربوط به حفر تونل مترو است.» زن جوان ادامه ميدهد:«چند روز قبل در متروي قيام يك آتشنشان و يك كارگر ميان آوار كشته شدند. خبر حادثه كه پخش شد، ترس ما هم بيشتر شد. خودتان را جاي ما بگذاريد و به ما حق بدهيد. در خانهاي زندگي ميكنم كه ديوارش ترك برداشته. شبها ترس دارم. بچهام را در آغوشم میگیرم تا براي او حادثهاي اتفاق نيفتد.»
سرگرداني براي يافتن علت حادثهمرد همسايه كه سيدجوادي نام دارد، از راه ميرسد و ميگويد«خانهام دست مستأجر است و از او خواستهام تخليه كند. اگر حادثهاي رخ دهد نميتوانم زير دين كسي بمانم. از 40 روز قبل بود كه متوجه تركخوردگي ديوارهاي ساختمان شديم. شب تاسوعا بود كه ساكنان چند ساختمان به داخل كوچه ريختند. آن شب پليس 110، شهرداري و آتشنشاني را هم از ماجرا با خبر كرديم. نماينده ناحيه 5 شهرداري هم به محل آمد و بعد از اولين بررسی گفت كه حادثه به علت حفر كانالهاي فاضلاب است. آتش نشانان بعد از بررسي كارشناسي هشدار دادند كه چند ساختمان براي زندگي ناامن است و بايد تخليه شود.» سيدجوادي ادامه ميدهد: «وقتي به دفتر مهندس محسن رضايي، شهردار ناحيه رفتيم، از ما استقبال كرد و بعد از بررسي، تأييد كرد كه ماجرا احتمالاً مربوط به حفر تونل مترو است.»
شوراي حل اختلافسيدجوادي ميگويد:«تا روزي كه كارشناس بيمه نيامده بود، هيچكس زير بار مسئوليت نميرفت و هر جا ميرفتيم تقصير را گردن حفر فاضلاب ميانداختند. چهارشنبه12 آبان، همراه عدهاي از شاكيان راهي شوراي حل اختلاف شديم و از پيمانكار مترو شكايت كرديم. مسئولان مترو قبل از مطرح شدن شكايت از ما خواستند كه ساختمانها را ايمنسازي كنيم كه قبول نكرديم، چراكه اگر قبول ميكرديم ديگر دستمان به جايي بند نبود.»
يك مسئول يك شب بيايد اينجا بخوابداسلامي، يكي ديگر از ساكنان ميگويد:«هر شب كه سرمان را زمين ميگذاشتيم، صداي مهيبي به گوشمان ميرسيد. نميدانم علت حادثه چيست، اما به هر حال يك علتي دارد. كدام مسئول يا مدير كه باعث حادثه شده حاضر است يك شب را در خانه ما بخوابد؟ هيچكس هم كه جوابگويمان نيست»
فقط هشدار ميدهندآقاي بياباني هم ساكن يكي از همين ساختمانهاست كه از يك ماه قبل اضطراب به جان خود و خانوادهاش افتاده است. ميگويد «روزي كه در محل كارم هستم نگران همسر و كودك خردسالم هستم. دستور تخليه ساختمان را دادهاند. به ما حق بدهيد. خانهمان امن نيست. از كسي توقع نداريم، اما برخورد خوبي هم با ما نميشود.»
ديوارهاي ترك خوردهساكنان ساختماني در كوچه صدر غلامشاهي هم وضعيت مشابهي دارند. شكري، يكي از ساكنان ساختمان چهار طبقه ميگويد:«دو هفته قبل در محل كارم بودم كه همسرم خبر داد ساختمان در حال لرزيدن است. فكر كرده بود زلزله آمده است. خودم را به سرعت رساندم و بعد از كلي تحقيق، همسايهها گفتند كه حادثه متعلق به حفر تونل مترو است. در و ديوارهاي خانه ترك برداشته و پنجرههاي ساختمان را به سختي ميتوان باز و بسته كرد. از ورودي ساختمان در كوچه، تا پشتبام شكافهاي بزرگ و كوچك ايجاد شده است.
زن همسايه كه ساكن طبقه سوم است هم تركهاي روي سقف خانهاش را نشان ميدهد و ميگويد:«در و ديوار خانهمان شروع به لرزيدن ميكرد. آيا حق نداريم ناراحت باشيم؟»
هشدار آتشنشانيرحمان شكري، رئيس ايستگاه آتشنشاني محل هم به خبرنگار ما ميگويد: «بعد از درخواست ساكنان محل، كارشناسان ما در محل حاضر شدند و هشدارهاي لازم را به آنها اعلام كردند. از نظر ما، زندگي در ساختمانهايي كه پيغام هشدار دريافت كردهاند، خطرناك و ناايمن است و گزارشهاي آن را به شهرداري هم ارسال كردهايم، بنابراين ما وظيفه ذاتي خودمان را انجام دادهايم.» وي ادامه ميدهد: «كار ما در پيشگيري از حوادث، فقط هشدار دادن است. درباره فعاليتهايي عمراني بايد فرهنگسازي شود به صورتي كه مديران مسئول بايد قبل از اقدام به فعاليت پيشبينيهاي لازم را انجام دهند تا زندگي مردم با خطر مواجه نشود.»
مهندس نصر، ناظر هم مترو درباره وقوع حادثه و نگراني ساكنان میگوید: «وظيفه پاسخگويي به اين موضوع متوجه روابط عمومي مترو است. هر چند از نگراني آنها اطلاع داريم و در اين باره به درخواست شهرداري منطقه جلسهاي با مالكان برگزار شده است، اما مالكان در اين باره همكاري نميكنند.»
مجري طرح: نگراني اهالي برايمان دغدغه استبا همكاري ابراهيمي، مدير روابط عمومي ساخت مترو، درباره گلايه ساكنان از مهندس اميني، مجري طرح خط شش توضيح خواستم. او ميگويد: «همسايهها مقداري كملطفي ميكنند؛ چراكه بعد از اعلام گزارش، همراه تيم كارشناسي در محل حاضر شدم شايد گلايه همسايهها به خاطر تأخير در حضور تيم بيمهاي ما باشد كه مطابق رويه كارشناسان بيمه بايد بعد از اعلام گزارشهاي اوليه حضور پيدا كنند و اين طور هم شده است.»
او درباره علت وقوع شكافها در ساختمانهاي مسكوني ميافزايد: «تيم كارشناسي هنوز نتيجه نهايي را اعلام نكرده هر چند به دنبال مقصر هم نيستيم، اما در بررسيهاي اوليه مشخص شده كه وسط كوچه چاهي براي فاضلاب حفر شده كه ايمنسازي لازم روي آن صورت نگرفته و دچار ريزش شده است. ما براي انجام فعاليتهاي عمراني پيشبيني و پيشگيريهاي لازم را صورت ميدهيم، اما اين موضوع نادر است؛ چراكه از وجود اين چاه با خبر نبوديم. حالا هم از شهرداري خواستهايم مساعدت كند تا مشكل فاضلاب ساكنان با ارتباط آن به سيستم اگو رفع شود و آنها هم در حال همكاري هستند. قصد توجيه نداريم و ممكن است كار ما در بروز خسارت به ساختمانها تأثير داشته باشد. در حال حاضر هم جلسه تيمهاي كارشناسي در حال انجام است تا علت اصلي مشخص شود و همزمان بيمه هم در حال تعيين خسارت است. نميخواهيم با جان كسي بازي كنيم و مطمئن باشيد كه نگراني اهالي برايمان دغدغه است.»
مهندس اميني درباره مسير عبور تونل هم میگوید: «تونل خط شش مدتهاست كه عبور كرده است. تونل مترو اصلاً از زير ساختمانهاي مسكوني عبور نكرده است. همه ميدانند كه بافت اين منطقه بسيار قديمي است. با اين حال ممكن است كه فعاليت عمراني ما در اين كار تأثير داشته باشد كه براي اعلام قطعي آن بايد منتظر نظر نهايي كارشناسان باشيم. ما مطابق وظيفه انساني و قانوني به نياز شهروندان پاسخ ميدهيم و همه خدمات لازم را به آنها ارائه خواهيم كرد؛ چراكه در رويه كاري ما اين موضوع پيشبيني شده و ملزم به اجراي آن هستيم.» وي درباره احتمال بروز خطر براي ساكنان به زعم دريافت كردن هشدار تخليه ميگويد: «هيچ خطري ساكنان را تهديد نميكند؛ چراكه حساسيت خودمان هم بالاست. اين موضوع نياز به كارشناسي بيشتري دارد، چون به صورت سازه نگاه نميشود و نگاه ظاهري است. در حالي كه كار ما مهندسي است. در صورتي كه نياز به تحكيم، بازسازي يا تعمير داشته باشد بعد از اعلام نظر نهايي كارشناسي انجام خواهد شد.»
