مرمت، روياي دست نيافتني بناهاي تاريخي آذربايجان غربي

سريال تخريب و ويراني بناها و آثار تاريخي استان آذربايجان غربي امسال هم ادامه دار شد. در حالي که سال گذشته سازمان حفاظت از ميراث فرهنگي اذربايجان غربي اعلام کرد بيش از40 اثر باستاني ارزشمند اين استان در معرض تخريب قرار گرفته و بايد بلافاصله مرمت شود، امسال هم بحث نياز به مرمت اضطراري 30 اثر ديگر مطرح شده است. آثاري که ممکن است دراثر بارش باران و برف طي روزهاي آينده در يک چشم به هم زدن به تلي از خاک تبديل شود.

 

 

 

 در حال حاضر بيش از يك هزار و 200اثر تاريخي و باستاني در استان آذربايجان غربي شناسايي شده كه قدمت برخي از آنها به هزاره‌ها و سده‌هاي قبل از ميلاد مي‌رسد. با وجود اينکه 350 اثر از اين تعداد هم در فهرست آثار ملي کشور قرار گرفته اما گزارشات رسيده نشان مي دهد آنگونه که بايد در حفظ و نگه داري اين آثار ارزشمند اقدام نمي شود و وضعيت بناها تا به حد بحراني و هشدار نرسد خبري از عمليات مرمت و بازسازي نيست.

طبق گفته مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان غربی از جمله مهمترین بناها و آثار تاریخی در معرض خطر استان که نیاز به نجات بخشی و حفاظت اضطراری دارند، می توان به مسجد جامع ارومیه، پل های تاریخی استان، کاخ موزه باغچه جوق ماکو، مقبره سردار بوکان، خانه کبیری و بازار تاریخی خوی اشاره کرد.

اين اظهارات جليل جباري در شرايطي است که برخي از دوستداران ميراث فرهنگي معتقدند وضعيت اثاري چون  پل تاریخی باراندوز، خانه دیزج سیاوش، کاروانسرای شرکت نفت، مسجد مناره، باش قلعه و گیژلر قلعه سی نيز در وضعيت خطرناکي قرار دارند و هر چه سريعتر بايد فکري به حال آنها کرد.

نهم فروردین امسال بود که  پس از افزایش بارندگی ها و جاری شدن سیلاب پل قلعه جوق ارومیه به يک قدمي تخريب رسيد. بنايي  زيبا متعلق به دوران قاجار که بنا به گفته کارشناسان درصورت تخريب به هيچ شکلي حتي با صرف هزينه هاي هنگفت نمي توان اين پل ارزشمند را احيا کرد. اما با گذشت نزديک به هفت ماه نه تنها اقدامي براي جبران خسارت و ترميم پل انجام نشده بلکه نگراني در خصوص نابودي کامل آن با بارش هاي پاييزه و زمستانه ادامه دارد. خانه ديزج سياوش هم از توجه مسئولان ميراث تنها يک  تابلو با مضمون"مراقب باشید بنا در حال ریزش است" سهمش شده و ديگر هيچ! اينها تنها دو نمونه از بناهاي قرار گرفته در ليست مرمتي هاست. با توجه به روند موجود از ابتدای سال جاری اگر روال به همین شکل ادامه پیدا کند تا پایان سال باید منتظر از دست رفتن بسیاری از این ظرفیت های بالقوه اقتصادی و سرمایه های فرهنگی کشور باشیم.

پول مرمت نداريم!

به رغم اهميت حفظ اين سرمايه هاي ارزشمند و هشدارهاي مکرر کارشناسان، اما گويي زور بي پولي و کمبود اعتبار بر خواست مسئولان مي چربد. بهانه نخ نماي هميشگي که گاهي تنها در حد توجيه اهمال کاري ها عنوان مي شود و گاهي هم نشان بي توجهي مسئولان دولتي  به اين اثار در تخصيص اعتبار.  

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان غربی با تاييد اين موضوع مي گويد: متاسفانه بودجه تخصیص یافته به مرمت و احیا بافتهای تاریخی در استان بسیار محدود بوده و همکاری های مردم و حمایت های دولت و بویژه نمایندگان مردم درمجلس شورای اسلامی در این زمینه بسیار کارساز خواهد بود. با اين حال شرايط موجود نشان مي دهد در خصوص يافتن راه جايگزين براي تامين اعتبار و ترغيب مردم و مسئولان استاني به تامين منابع مالي مورد نياز هم اقدامي صورت نگرفته است.