جدالهاي لفظي كارلوس كرش با مديران فدراسيون فوتبال تمامي ندارد. از زماني كه سرمربي پرتغالي سكان هدايت تيم ملي را به دست گرفته بارها و بارها شاهد درگيري رسانهاي او با مسئولان فدراسيون بودهايم تا جايي كه در برخي موارد غائله تنها با كنار گذاشتن برخي افراد خاتمه يافته است. حال آنكه اين حواشي عملكرد تيم ملي كه براي صعود به جام جهاني 2018 تلاش ميكند را تحت تأثير قرار ميدهد. مديريت ضعيف فدراسيون فوتبال در جمع كردن اين حواشي و برآورده كردن انتظارات كرش از جمله موضوعاتي است كه با سعيد فائقي، معاون اسبق سازمان تربيت بدني در مورد آنها به گفتوگو نشستيم.
درگيريهاي لفظي سرمربي تيم ملي با مديران فدراسيون فوتبال هر روز ابعاد تازهتري پيدا ميكند. به نظر شما اين جنگ و جدلها چه تأثير منفي بر عملكرد تيم ملي فوتبال در رقابتهاي انتخابي جام جهاني روسيه دارد؟وقتي كه مديريت ضعيف باشد يا مديران ضعيف انتخاب ميشوند و سرمربي تيم ملي از لحاظ مديريتي قويتر از مجموعه مديران فدراسيون فوتبال باشد نميتوان بيش از اين انتظار داشت. در واقع در چنين شرايطي اينگونه رفتارها و جدالها طبيعي است. در تمام دنيا سرمربي وظايف تعريف شده و روشني دارد. يك مربي حرفهاي هرگز نبايد به خودش اجازه دهد كه پايش را از اختياراتش فراتر بگذارد. اما زماني كه ميبيند انتظاراتش به دليل ضعفهاي مديريتي برآورده نشده و نميشود پايش را فراتر ميگذارد چراكه مربي به گرفتن نتيجه و رسيدن به هدف ميانديشد. در حال حاضر كرش به صعود به جام جهاني فكر ميكند. به نظر من متأسفانه مشكل اصلي مديريت بالاي فدراسيون است از سرپرست و كميته مربيان گرفته تا دبير و سايرين. اين مديران در مقايسه با سرمربي ضعيفتر هستند. به همين دليل حرف سرمربي ميشود فصلالخطاب و هركاري دلش ميخواهد انجام ميدهد.
فدراسيون فوتبال چطور ميتواند اين چالشها را مديريت كند؟فدراسيون اصلاً نميتواند اين موضوع را مديريت كند. وقتي مدير خودش كاريزما و شاخصههاي يك مدير شايسته را نداشته باشد به نتيجه تيمهاي ملي وابسته ميشود. در حقيقت نتيجه تيم ملي براي مدير تعيينكننده است. به همين دليل مديران فدراسيون براي اينكه تيم نتيجه بگيرد حاضرند به سرمربي باج بدهند. حالا سرمربي خارجي هم به اين وضعيت پي ميبرد و تمام خطرات موجود را به مديران منتقل ميكند و توقعاتش را نيز بالا ميبرد. كميته مربيان اگر قدر باشد و مديريت خوبي و قوي داشته باشد قطعاً سرمربي نيز نميتواند چنين رفتارهايي از خود نشان دهد.
كمبود امكانات، نقص تداركات و مسائل حاشيهاي همواره دلايل اصلي كارلوس كرش براي اعتراض و انتقادهاي بوده است. به نظر شما اين مسائل بهانههاي قابل قبولي براي مصاحبههاي تند عليه مسئولان فدراسيون هستند؟متأسفانه عوامگرايي يكي از مشكلات اصلي ماست. از زماني كه كرش براي اولين بار به ايران آمد و كارش را در تيم ملي شروع كرد چند سال ميگذرد. او وضعيت امكانات سختافزاري ما را بهتر از خودمان ميشناسد. پس درخواستهاي فراتر از اين امكانات اصلاً قابل قبول نيست. كرش با اين كارش خطرات موجود بر سر راه تيم ملي را به مديران منتقل ميكند. وگرنه او از همه بهتر ميداند شرايط ما چگونه است و تا چه اندازه ميتوانيم براي تيم ملي و برگزاري بازيهاي تداركاتي هزينه كنيم. همه اين موارد مشخص است. منتها او هم ياد گرفته كه از اين طريق ميتواند امكانات بيشتري براي تيم ملي كسب كند. اگر خداي نكرده تيم ملي نتيجه نگرفت نيز بگويد من از قبل اطلاع داده بودم؛ مديران امكانات تهيه نكردند و ما هم نتيجه نگرفتيم. البته من به كرش حق ميدهم اعتراض كند چراكه با او هيچ شفاف صحبت نكردهايم. مگر ميشود سرمربي تيم ملي فقط از طريق سايتها و رسانهها با فدراسيون صحبت كند! كجاي دنيا چنين مديريتي را شاهد هستيم؟
كارلوس كرش يكي از مربيان حرفهاي دنياست كه در بهترين تيمهاي باشگاهي و ملي فعاليت داشته. چرا در تيمهاي مطرح جهان شاهد چنين رفتارهايي نيستيم؟كرش در كشور خودش يا منچستريونايتد كه نميتواند چنين صحبتهايي را مطرح كند چراكه ميداند آنجا همه چيز طبق قانون و مقرراتي كه از قبل اعلام شده انجام ميشود. در كشور ماست كه ميتوان به بسياري مسائل اعتراض كرد و از وزير گرفته تا مديران پايينتر را به حاشيه برد. هيچ وقت در فوتبال حرفهاي چنين اتفاقاتي نميافتد. شايد در كشورهاي حاشيه خليج فارس شاهد حواشي اينچنيني باشيم. در كشورهاي عربي چون اغلب مديران فوتبالشان نيز شاهزادههايشان هستند و به خاطر رابطهاي كه با حاكميت دارند نه تخصص و تجربهشان چنين مواردي به چشم ميخورد. چرا راه دور برويم؛ در زمان مديريت مهندس هاشميطبا نيز حاشيههايي از اين دست نداشتيم. چون مديراني كه انتخاب شده بودند همگي شايستگيهاي لازم را داشتند. مشكلات و حواشي كه تيم ملي دارد كاملاً مديريتي است و متأسفانه مديريت فوتبال ايران كوتوله شده است.
راهكار شما براي حل اين حواشي چيست؟ معتقدم بايد از مديران شايسته استفاده كنيم. در ورزش و به ويژه در فوتبال داراييهاي خوبي در حوزه نيروهاي انساني داريم. در واقع بايد از اين داراييها در ردههاي بالاي مديريت بهره برد و به آنها بها بدهيم. مقايسه مديران فعلي فدراسيون با مديران گذشته از نظر عملكرد، تجربه، علم، تخصص و خدماتي كه براي فوتبال انجام دادهاند همه چيز را مشخص ميكند.
در راه صعود تيم ملي فوتبال به جام جهاني 1998 فرانسه حضور فعالي در ورزش داشتيد. آن زمان چطور حاشيههاي موجود را مديريت كرديد؟اتفاقاً آن زمان روحيه ويرا (سرمربي وقت) تقريباً شبيه كارلوس كرش بود. ويرا زياد مصاحبه ميكرد و سعي ميكرد تبليغات رسانهاي كند اما ما در استراليا از همان روحيهاش استفاده مثبت كرديم. يعني مديريت تيم را به بيژن ذوالفقارنسب (دستيار سرمربي وقت تيم ملي) سپرديم و از ويرا هم خواستيم تا فقط روحيه تيم را بالا ببرد. حتي خود ويرا در مصاحبههايش نيز گفته بود كه بيش از اين كاري از دستش برنميآيد. ميروسلاو بلاژويچ نيز چنين شرايطي داشت. بلاژ نيز مربي رسانهاي بود اما مديريت بلد بود. زمان مديريت ما تنها يك بار نتوانستيم شرايط را مديريت كنيم آن هم در زمان روي كار آمدن توميسلاو ايويچ بود. ايويچ مربي بسيار خوبي بود ولي متأسفانه چون تيم خارج از ايران بود در ايتاليا موجي برايش به وجود آوردند و آن حاشيه ايجاد شد. همه ريسكهاي موجود را شناسايي كرده بوديم و با آنها آشنايي داشتيم بهعلاوه اينكه همان روز اول با همه مربيان خارجي اتمام حجت ميكرديم. به آنها ميگفتيم كه از نظر امكانات در چه وضعيتي قرار داريم و همه چيز را شفاف برايشان بيان ميكرديم تا پس از عقد قرارداد مشكلي پيش نيايد. ما هيچ وقت روز اول نميگفتيم فلان امكانات را براي شما فراهم ميكنيم يا قولهايي بدهيم كه هرگز نتوانيم به آنها عمل كنيم. وقتي كه وعدههاي خارج از عرف داده شود براي اينكه فلان مربي را به هر شكل ممكن به خدمت بگيرند و به نتيجه لازم برسند اما وعدهها هرگز عملي نشوند معلوم است كه سرمربي هرطور كه بخواهد جولان ميدهد. نبايد براي كرش خاليبندي كنيم و توقعاتش را بالا ببريم.
در برهه كنوني چطور ميتوان تيم ملي را از حواشي بيرون زمين دور نگه داشت؟به نظر من فدراسيون فوتبال در برهه كنوني بايد با كرش جلسهاي را برگزار كند و به صورت كاملاً شفاف شرايط را براي او روشن كند. به كرش بگويند كه توقعات بيشتر از اين را نميتوانند عملي كنند و اگر با اين شرايط حاضر به ادامه همكاري نيست از او بخواهند استعفا دهد. با اين حال مطمئن باشيد مديران فعلي نميتوانند اينگونه صريح با كرش صحبت كنند. مديريت اين موضوعات به اين سختيها هم نيست اما متأسفم كه مديران ما از مديريت حواشي عاجزند.
