علم بهتر است يا ثروت؟ موضوع انشايي است كه خيلي از ماها در دوران تحصيلات ابتدايي و راهنمايي به آن پاسخ گفتهايم. عدهاي در انشاي خود علم را انتخاب ميكردند و آن را مقدس ميدانستند و عدهاي هم كسب ثروت را ميپسنديدند و آنهايي هم كه ميخواستند با موضوع، ديپلماتيك برخورد كنند با هزاران فلسفه بافي و صغري و كبري چيدن ميخواستند بگويند كه ميتوان از علم به ثروت رسيد و بالعكس.
امروز كه سالهاي سال از آن موضوع ميگذرد و دوران دانشجوييمان به پايان رسيده، فهميدهام كه آن موضوع فقط و فقط يك موضوع انشاء بوده است و نه چيز ديگر، چراكه دانشجوي دوره كارشناسي در كشور ما پس از 16 سال تحصيل علم وقتي فارغالتحصيل شد، متوجه ميشود اين تحصيل علمي 16 ساله هيچ ثمرهاي ندارد مگر آنكه او را به يك كارمند ساده در يك اداره، آن هم با كلي دعا، نذر و نياز و پارتي بازي همراه با چاشني شانس تبديل خواهد كرد و ثروتي در كار نخواهد بود و آنها كه هنوز اعتقاد دارند علم بهتر از ثروت است مسير زندگي خود را به سمت تحصيلات تكميلي تغيير ميدهند و انتهاي ماجرا. اما مشكل كجاست؟
اولين مشكل اينجاست كه دانشجوي دانشگاههاي ما از جامعه جدا زندگي ميكند، دانشجويان خوب كه در دانشگاههاي دولتي تحصيل ميكنند درون يك پرديس بزرگ حداقل چهار سال را سپري ميكنند و از جامعه دور هستند بنابراين توقعشان بالا ميرود، درك صحيحي از جامعه ندارند و.... و همه اين موارد باعث ميشود وقتي پس از فارغالتحصيلي به جامعه بازگردند نتوانند به راحتي خود را با مسائل جامعه تطبيق دهند و انتظار داشته باشند كه شغل يا همان ثروت به سراغ آنها بيايد و از همين رو تحصيلكرده بيكار توليد ميشود.
از طرف ديگر اما سيستم آموزشي و دانشگاهي مقصر است، چراكه دانشجو در دوره تحصيلياش را فقط مجبور به پاس كردن تعدادي از دروس تخصصي در همان رشته خاص خودش ميكند و هيچ تكنيكي براي زندگي در جامعه به او ياد نميدهد. مثلاً يك دانشجوي فني يا رشتهاي مثل هنر از اقتصاد چيزي نميداند و بنابراين نميتواند در جامعهاي كه بسياري از روابط آن اقتصادي است امرار معاش يا كار داشته باشد. در دانشگاهها به دانشجو هنر خلاق بودن را ياد نميدهيم در بهترين حالت، اساتيد يك كتاب يا جزوه را تدريس ميكنند و از همان امتحان ميگيرند. نه مسئله نويني ارائه ميشود و نه دانشجو به سمت فكر كردن، كار كردن و خلاق بودن هدايت ميشود. خروجي چنين سيستم آموزشي تعداد بسيار زيادي از فارغالتحصيلان بيكار است كه پس از فارغالتحصيلي بايد بروند در مؤسسات خصوصي دوره ببينند و از جامعهاي كه از آن دور بودهاند درك صحيح پيدا كنند. آن چيزي كه در دانشگاه به كسي ياد نميدهند علم ثروت آفرين است و به شدت كمبود آن احساس ميشود.
*دانش آموخته مهندسي برق
دانشگاه شهيد چمران اهواز
