دهستان کسمای در استان گيلان، حمامی تاریخی
را در دل خود جاي داده که یادگاري از جنبش جنگل به حساب ميآيد. نقطه آغازین جنبش جنگل
به رهبری میرزا کوچک خان از «کسما» آغاز شد و «حاج احمد کسمایی» در سال های نخست، تمام
نیروهای مادی و معنوی خود را وقف این جنبش آزادی خواهانه کرد. با اينکه اين مکان
تاريخي- سياسي از اهميت ويژه برخوردار است و در سال ۱۳۸۲ توانسته در فهرست آثار بناهای میراثی کشور به
ثبت برسد اما با بيتوجهي متوليان به سمت ويراني ترمز بريده است.
۱۱۵متر از مساحت اين بناي تاريخي در سالهای
اخیر در اثر تعریض جاده کسما از بین رفت و با اين اينکه حمام تاريخي ثبت ملي شده است اما ترزیق
قطره چکانی اعتبار براي مرمت، هنوز نتوانسته دردي از آن دوا کند. همچنين فرماندار صومعه
سرا و مدیر میراث فرهنگی این شهرستان وعده اين را دادهاند که اين بناي تاريخي را به
عنوان موزه اسناد جنبش جنگل انتخاب کنند.
ترميم يا تخريب آثار تاريخي؟
سال 82 حمام کسما در فهرست آثار تاريخي
ميراث فرهنگي قرار گرفت و قرار بود طي دو سال اين بناي تاريخي به طور کامل مرمت
شود. با اينکه مسئولان تاکنون سه بار هم اقدام به مرمت بنا کرده اند اما هنوز روند
احياي بنا تکمیل نشده است. اين اقدامات چهار بار در سالهاي ۱۳۸۸، سال گذشته و همچنین
پارسال به صورت جزئي انجام شده که به گفته بوميان منطقه مرمتهاي نصفه نه تنها
دردي از بنا درمان نکرده بلکه منجر به آسيب ديدن بيشتر حمام تاريخي هم شده است.
علیرضا مهرگان، مدیر میراث فرهنگی شهرستان
صومعه سرا با بيان اينکه هنوز کار مرمت بنا تکمیل نشده است، ميگويد: برای تکمیل نهایی
به منظور تغییر کاربری حمام کسما، سازمان میراث فرهنگی نیازمند ۱۰۰ میلیون تومان اعتبار
است. البته مشکلات اين بنا فراتر از کمبود اعتبار سازمان ميراث فرهنگي است. به
طوري که حمام تاريخي کسما قبلتر وقف شده و اکنون با موانع حقوقی ملکی هم روبهروست.
هرچقدر به آذرماه نزدیک می شویم، خاطره جنبش
جنگل بیشتر تداعی می شود و خاطره مرد متمکن کسمایی که حمایت های مادی و معنوی خود را
از جنبش دریغ نکرد و اواخر عمر را در فقر و تبعید بسر برد، پر رنگ تر می شود.
حمام تاریخی کسما درحالي که ميتوانست در
ماه پاياني پاييز، بخشی از اسناد نقش کسما در جنبش جنگل را به مردم نشان دهد اما
به دليل موانع حقوقی ملکی و فقدان اعتبارات میراث فرهنگی برای مرمت بنا در حال
فراموش شدن است.
