لباس و پوشش مسئلهاي بس حائز اهميت است كه در جامعه امروزي بايد بيش از پيش مورد توجه فرهنگسازان واقع شود. به گونهاي كه بخشي از شخصيت و شاكلهاي از افكار و اخلاق و تفكر ما را به منصه ظهور و نمايش ميگذارد. معمولاً افراد جامعه به گونهاي لباس و ظاهر خود را ميآرايند كه به همان گونه نيز فكر ميكنند و به آن معتقد هستند. پس اين روزها اهميت اين مقوله تا اين حد است كه لباس براي ما حكم نماد، فرهنگ و هويت كشورمان را دارد.
تعادل در پوشش
انتخاب لباس بايد متناسب با محيط كار، دانشگاه و مهماني باشد. در اصل اين تعادل خود به نوعي نشان از شخصيت و منش هر فرد دارد. اگر عدم تعادلي بين انتخابهاي ما، رفتار و افكارمان وجود داشته باشد كه البته اين امر در جامعه امروز بسيار مشهود است، اين قضيه ممكن است ذهنيت يا نظرات منفي افراد نسبت به ما را در پي داشته باشد.
البته گاهي نيز قشر نوجوان و جوان جامعه تحت تأثير مدها، تبليغات و فرهنگ جامعه غربي قرار گرفته يا حتي به دنبال پيروي از احساس تنوعطلبيشان، خود را درگير پيروي از مد لباس، ظاهر و... فرهنگ جوامع ديگر ميكنند. حتي به گفته آنتوني گيدنز، جامعهشناس بريتانيايي، هنجارها در ميان فرهنگهاي مختلف و حتي بين خرده فرهنگهاي گوناگون درون يك جامعه فرق ميكند. مثلاً هنجاري كه در يك فرهنگ طبيعي تلقي ميشود ممكن است در فرهنگ ديگر انحراف محسوب شود. حتي كجروي را نيز ميتوان ناهمخواني با مجموعهاي از هنجارها دانست.
در صورتي كه در بسياري از كشورهاي غربي كه خودشان سرچشمه انواع مد و مدگرايي، طرحهاي متنوع براي اقشار جامعه هستند، در مكانهاي علمي يا مذهبي و... پوشش رسمي و مطابق با عرف و قانون كشور خود را دارند و افراد ملزم به اجراي آن در اماكن مختلف هستند. در حقيقت اين اعمال و رفتار ريشه در تناسب نسبي مد جامعه، فرهنگ و محيط آن دارد.
سوداگري با ترويج مد
زماني كه ريشه پيروي از مدگرايي و پوشش و مدلهاي خاص را دنبال ميكنيم، علاوه بر سودهايي كه از اجراي طرحهاي متفاوت و ايجاد مد در جامعه به دست ميآيد، متوجه ميشويم كه اين موضوع در گذشته نيز يكي از اهداف مهم پيروي از مد لباس يا طرح و چهرهاي منحصر به فرد، نشان از داشتن عقايد، اهداف و تفكر مشترك گروه مورد نظر بوده است. يعني پيروي از مد خاص به دنبال اعتراض يا تشويق و حمايت از يك گروه ديگر انجام ميشده و اين امر به اين معناست كه افراد از انتخاب هر نوع پوشش و آرايش ظاهري هدف بارزي داشتهاند. براي همين يكسري از اعمال و رفتارها را انجام ميدادند. يا حتي براي نشان دادن خود به جامعه از نمادهاي خاصي استفاده ميكردند. مثل گروه شيطانپرستان، گروه همجنسگرايان و...
اما امروزه با وجود پيشرفتهاي علمي و فناوري بسيار زياد و روزافزون اينترنت شاهد اين بحران هستيم كه بسياري از نوجوانان و جوانان در حالي در گرداب حاصل از مد، لباسها و آراستگيهاي متفاوت غربي ميافتند كه اين معضل در حقيقت تنها يك تقليد كوركورانه بوده است. مثل كودكي كه بدون تفكر عميق و داشتن اراده و اختيار و توجه به معنا و مفهوم، بسياري از اعمال و رفتارها را انجام ميدهد. در واقع علل اصلي عطشي كه امروزه افراد به دنبال پيروي از مد در سر دارند، علاوه بر حس تنوعطلبي و خودنمايي كه شايد افراد در سنين بلوغ، نوجواني و حتي جواني درگير آن باشند بيشتر به عدم توجه و تفكر درباره استفاده از انواع پوشش برميگردد. به نوعي كه روي بسياري از لباسها و تيشرتهايي كه جوانان و نوجوانان بر تن ميكنند، از انواع فحشها، ناسزاها و نمادهاي غربي استفاده شده است. اين پيروي و استفاده از انواع مارك، لباس و آراستگي ظاهري بدون توجه به معنا و مفهوم آن، خود به نوعي نشاني از خدشهدار كردن هويت والاي انساني است. ميتوان گفت اين كار به نوعي زدن تيشه به ريشه خود و فرهنگ خودمان است. اين كار يعني خودزني.
با مدهاي كور به قهقرا ميرويموقتي نگاه دقيق و موشكافانهتري به اين مدهاي آفتابپرستي مياندازيم، به اين رنگارنگ شدن مدلها و ظواهر و... ميتوان گفت به دنبال پيروي از اين سبك زندگي براي افراد جامعه نه تنها سودي عايدمان نميشود، بلكه به نوعي افراد را از مسير خودشكوفايي و رسيدن به اهداف اصلي آفرينش و كمال، به سير قهقرايي نابودي انسانيت، هويت و عزت نفس خود ميكشاند.
ولي معضل نگرانكنندهتر جامعه امروزي ما، پيروي از خط مشي و مسير بدون هدف و تبعيت بدون تعقل و تفكر از مد است. تا جايي كه در اين ميان بايد با كمك مسئولان مربوطه حوزه فرهنگ و از طريق خوراك متناسب با هويت و شخصيت افراد و همچنين اطلاعرساني بيشتر رسانهها و... بتوانيم آگاهيهاي لازم را در اختيار افراد قرار دهيم.
فراموش نكنيد كه تبعيت از اين نوع پوششها و همچنين توجه به اينگونه آراستگيها اثرات غيرقابل جبراني را بر سيطره فرهنگ جامعه وارد كند. تنها راهحل رفع اين مشكل، حل آن يا پيشگيري از آن هم با همكاري مردم جامعه و اطلاعرساني و آگاهي دادن به افراد جامعه محقق ميشود. بهتر است دست در دست مسئولان، متوليان امر و عوامل فرهنگي مربوطه داده و با همفكري هم بكوشيم تا طراحان و توليدكنندگان داخلي را همياري كرده و در اين راستا آنها را تشويق كنيم. بياييد به دنبال ايجاد طرحهايي خلاق و زيبا براي لباسهايمان باشيم؛ طرحهايي كه در عين حال متناسب با فرهنگ و هويت جامعه اسلامي - ايرانيمان باشد و در تنمان زار نزند!
