به گزارش بلومبرگ، در ميان زمينهاي باتلاقي پر از مار در مناطق مرزي ايران با عراق، اتاق كنترل رصدكننده فعاليتها در ميدان نفتي آزادگان شمالي تماما توسط تكنيسينهاي چيني اداره ميشود. در مركز تهران، صدها چيني در دفتر شركت هواوي در تهران كار ميكنند. در حال حاضر تعداد زيادي چيني در ايران حضور دارند، به نحوي كه به گفته برخي ناظران، تعداد آنها از تعداد اتباع همه كشورهاي ديگر در ايران بيشتر است.
يك دهه تحريمهاي غرب با هدف متوقف كردن برنامه هستهاي ايران، موجب شده چين به مهمترين سرمايهگذار و شريك تجاري حاضر در بازار ايران تبديل شود. اكنون كه اين محدوديتها به صورت رسمي برداشته شده، دولت عملگراي ايران تلاش دارد وابستگياش به چين را كاهش دهد.
منصور معظمي كه قبلاً معاون وزير نفت ايران بوده و اكنون رياست سازمان توسعه و نوسازي صنايع ايران را بر عهده دارد در اين باره گفت: «چين به اندازه كافي در ايران سرمايهگذاري كرده است... ما فرصتها و شانسهايي را براي ديگران فراهم خواهيم كرد.»
بسياري در امريكا از جمله دونالد ترامپ، كانديداي جمهوريخواهان، ايران را برنده بزرگ توافق هستهاي سال گذشته ترسيم ميكنند، زيرا بعد از تحريمها شركتهاي اروپايي به سمت بازار دست نخورده و جذاب اين كشور هجوم بردهاند اما در تهران، دولت به دليل ناتواني در مقابله با دشمنيهاي همچنان پابرجاي غرب هدف حملات منتقدان قرار گرفته است.
سرمايهگذاران غربي بازگشتي كند به بازار ايران داشتهاند و اين موجب شده ايران بار ديگر به دامان چينيها برگردد. اين وضعيت به ويژه در بخش انرژي صادق بوده جايي كه فشار براي افزايش توليد نفت بالا بوده است. در ساير بخشها، بانكهاي غربي به دليل نگراني از تحريمهاي پابرجاي دولت امريكا از همكاري با ايران امتناع ميورزند و اين بدان معناست كه شركتهای غربي نميتوانند براي پروژههاي خود در ايران تأمين مالي فراهم كنند.
مقاماتي از جمله معظمي در حال نااميد شدن هستند. شركت دولتي تحت مديريت وي ميخواهد تا پايان سال آينده ميلادي، 10 ميليارد دلار براي پروژههاي كشتيسازي و پتروشيمي سرمايهگذاري جذب كند. معظمي گفت: «ما به سرمايهگذاري نياز داريم. آنچه ما انتظار داشتيم هنوز محقق نشده و اين مشكلي است كه انتظار داريم امريكاييها آن را حل كنند.» مشخص نيست كه آيا دستورالعملهاي جديد دولت امريكا در زمينه تحريمها كه روز هفتم اكتبر منتشر شد، وضعيت را تغيير خواهد داد يا نه.
به گفته لي گوفو، تحليلگر انستيتوي مطالعات بينالمللي وزارت امور خارجه چين، يك «حس فريب خوردن» از غرب به آهستگي در حال پيدا شدن در ميان ايرانيهاست. «چين ميداند كه ايرانيها در واقع گزينههايي براي يك معاملات خيلي خوب ندارند.»
تحريمها فرصتي مغتنم براي چينيها بود، زيرا كشورهاي ديگر شركتهايشان را مجبور كردند تا از ايران خارج شوند. چين كه در دوران قبل از تحريمها به اندازه نصف اروپا با ايران مبادلات تجاري داشت، تا سال 2014 مبادلات تجاري خود را به پنج برابر مبادلات اروپا با ايران رسانده است.
به گفته مجيدرضا حريري، معاون اتاق بازرگاني ايران و چين، از بخش نفت گرفته تا بخش خودروسازي و مخابرات، شركتهاي چيني وارد بازار ايران شدهاند و اولين قراردادهاي بينالمللي مهم خود را با ايرانيها منعقد كردهاند. براي مثال اپراتور موبايل هواوي تكنولوژيز در حال ايجاد ارتباطات زيرساختي در ايران است؛ كاري كه اگر چينيها انجام نميدادند، زيمنس آلمان بايد انجامش ميداد.
