آمارها نشان مي دهد زنجان از جمله استانهايي است كه بالاترين ميزان ميانگين استفاده از آب را
به خود اختصاص داده به طوري كه اين موضوع موجب شده تا ازدوسال قبل 113 روستاي آن
با مشكل كمبود آب مواجه شوند.معاون بهرهبرداری و حفاظت آب منطقهای استان زنجان، دراين خصوص مي
گويد:" بروز خشكسالي در كنار نبود مديريت مصرف موجب شده تا هرساله بيش از 70
درصد منابع آبي در استان به هدربرود."منصور گرانمایه مي افزايد:" اين معضل موجب شده تا درحال حاضر ۳۴ روستا در زنجان، ۱۴ روستا در طارم، ۲۵ روستا در خدابنده، ۱۲ روستا
در ماهنشان، پنج روستا در خرمدره ، هشت روستا در ایجرود، ۱۳ روستا در ابهر با مشکل
کم آبی مواجه شوند."
كشاورزي رتبه اول درهدررفت آب
بررسي ها نشان مي دهدنبود استانداردهاي لازم وبكار گيري شيوه هاي نوين
دراستفاده از منابع آبي موجب شده تا كشاورزي درايران بالاترين هدررفت آب را به خود
اختصاص دهد و تنها 30 درصد منابع آبي به
طور صحيح دراين بخش مصرف شده ومابقي هدر
رود.
مهدي حبيبي كارشناس ارشد كشاورزي به "جوان"
مي گويد:" ارائه برق یارانه ای برای مصارف
کشاورزی، نداشتن کنترل جدی دولت بر استفاده از آب های زیرزمینی، نبود اجبار به اصلاح
الگوی مصرف و مسائل مشابه، باعث شده تا کشاورزان انگیزه ای برای مدیریت مصرف آب، تغییر
الگوی کشت و نحوه آبیاری نداشته باشند."
وي مي افزايد :" ارزان وقابل دسترس بودن منابع آبي دركشورازجمله عواملي
است كه مديريت آب دربين كشاورزان را بي اثر كرده است."
پدرعلم کویرشناسی کشور نيز با اشاره به اينكه هنوز الگوي مناسبي براي مصرف آب
درميان بيشتر كشاورزان كشور وجود ندارد به
جوان مي گويد:" تا چند دهه قبل وجود منابع
آبي فراوان در بيشتر مناطق كشور موجب شد تا روش غرقابي به يكي از شايع ترين روش مصرف آب در بين كشاورزان باشد ."
پرفسور پرويز كردواني مي افزايد:" حفر چاه هاي عميق ونيمه عميق نيز
ازجمله راهكارهاي اشتباهي بود كه موجب شد تا علاوه برروستاها شهرها نيز دچار بحران
بي آبي شوند."
وي کنترل و مسدود کردن چاه های غیر مجاز و مقابله با برداشت های نامتعارف را از جمله راهكارهايي
مي داند كه مي تواند به كاهش بحران آب در زنجان كمك كند.
فرسودگي نيمي از شبكه آبرساني زنجان
آمارها نشان مي دهد فرسودگي وقديمي بودن سيستم آبرساني در استان موجب شده
تا 50 درصد آب زنجان از محل تصفيه خانه تا رسيدن به مقصد به هدر برود.
مدیرعامل آب و فاضلاب روستایی استان زنجان دراين خصوص مي گويد:" 50 درصد تجهیزات آب در زنجان فرسوده بوده وبه شدت نيازمند تعويض ونوسازي است
."
محمد حسین مهانفر مي افزايد :" بالغ بر 29 میلیون
متر مکعب آب در استان توليد مي شود كه به علت فرسودگي تجهيزات آبرساني 9ميليون متر
مكعب آن
به هدر مي رود."
درحالي كه با توجه به هدر رفت مقدار قابل توجهي از آب توليدي در زنجان انتظار مي
رود كه نوسازي تجهيزات فرسوده بايد مورد توجه بيشتري قراربگيرد اما مدیرعامل آب و فاضلاب
روستایی استان زنجان اولويت اين مجموعه را چيز ديگر مي داند.
مهانفر ادامه مي دهد:"با اين وجود اولويت اول سازمان آب وفاضلاب روستايي ،آب
رساني به روستاهاي بدون آب است ."
تنش آبي
درانتظار زنجاني ها
مصرف بالاي آب دركنارهدررفت آب درزنجان موجب شده
تا بيشتر كارشناسان ازمدتها قبل دراين خصوص هشدارداده واعلام كنند كه بحران بي آبي
به شدت استان را تهديد مي كند.
درحالي كه تا دهه 50سهم هر ایرانی از آب
، 8 هزار مترمکعب بود، اما با گذشت بیش ازچهار دهه و با افزایش بیش از سه برابری جمعیت،
سرانه آب کاهش چهار برابری داشته است.
به گفته کارشناسان اگر سرانه مصرف آب هر فرد در یک کشور به کمتر از 1700 مترمکعب
برسد، این کشور وارد تنش آبی و بحران خواهد شد، اکنون ايران با سرانه ای کمتر از 2هزار مترمکعب برای هر
فرد وارد تنش آبی شده است.
معاون بهره برداری شرکت آب و فاضلاب شهری زنجان دراين خصوص مي گويد:" درحال حاضربحران بي آبي موجب شده است تا شهرهای ابهر، قیدار، آببر، ماهنشان، سهرورد
در وضعیت قرمز قرار بگيرند."
علی محمد نادرخانی مي افزايد :" با توجه به خشکسالیهای سالهای اخیر سطح سفره
های آب زیرزمینی در استان به شدت کاهش پیدا کرده به طوری که دبی چاههای شهر زنجان ۶۰ درصد و ذخیره سد تهم به همين ميزان کاهش پیدا
کرده است."
وی با اشاره به برنامه های شرکت برای عبورازبحران
آب ادامه مي دهد: " برای تامین آب مورد نیازمردم زنجان برنامه هایی را دردست اقدام
داريم كه مي توان به حفاری چاههای جدید و کاهش برداشت از آب سد تهم با توجه به وضعیت
بحرانی آن اشاره كرد."
معاون بهره برداری شرکت آب و فاضلاب شهری زنجان همچنين ، استفاده از روش هاي نوين آبياري ،مسدود كردن
چاههاي غيرمجاز وجلوگيري ازكشت هاي پرمصرف آبي
را ازبرنامه هاي مديريت منابع آبي در استان اعلام كرد كه با استفاده ازآنها
مي توان مصرف بي رويه آب دركشاورزي را مديريت كرد.
