هدف از انجام پژوهشي كه از آن سخن ميرود، بررسي اجمالي روند شكلگيري ارتش از بدو پيدايش تاكنون و مقايسه دو رويداد مهم و تاريخي نيروي هوايي است. نخست واقعه پادگان قلعهمرغي تهران در 8 شهريور سال 1320 است كه در جريان آن جمعي از كاركنان، خلبانان و جوانان پرشور و انقلابي نيروي هوايي برخلاف خواست و اراده حاكمان وقت و تدبير فرماندهان ارتش كه در مقابل يورش بيامان بيگانگان تن به سازش و تسليم داده بودند، تصميم به ايستادگي و مقاومت در برابر كشورهاي متجاوز و بيگانه گرفتند. دوم حماسه گسستن بخش عظيمي از كاركنان، همافران و ساير اقشار نيروي هوايي از حكومت شاه و پيوستن آنان به نهضت مردمي انقلاب اسلامي در بهمن سال 1357 به فاصله 37 سال از يكديگر است. هر دو جريان با يك هدف يعني رهايي از وابستگي و سلطه بيگانه، آزادي، استقلال و مردمسالاري تعقيب ميشد.
در ماجراي اول نهتنها دولت و حاكم وقت هيچگونه واكنش و عكسالعملي كه خود وجه شاخصه هر ذيروح مستقل، زنده و پويا در مواجهه و مقابله با تهاجم همهجانبه نيروهاي بيگانه است، از خود نشان نداد، بلكه بر عكس باعث سركوب خيزش كاركناني شد كه بهطور خودجوش در مواجهه با اين متجاوزان قد همت و مردانگي برافراشته بودند و حاكمان وقت در تقابل با اين خيزش از هر بيگانهاي بيگانهتر عمل كردند.
در فصل آغازين اثر موردِمعرفي، درآمد كوتاهي از پيدايش ارتش و سير تكوين نيروي هوايي، نقش و اهميت آن در جنگ و نبردهاي هوايي، شهريور سال 1320، آغاز تجاوز قواي بيگانه به ايران و واقعه 8 شهريور سال 1320 قلعهمرغي تهران همانگونه كه در سطور پيشين گذشت به اجمال آمده است. در اين مقال در حد بضاعت و توان تلاش شده است تا با بهرهگيري از مستندات موجود و انجام تحقيقات ميداني و مكتوب مصاحبه با پيشكسوتان و كاركنان بازنشسته ارتش، افراد انقلابي، شاهدان عيني درگير در واقعه و بهرهگيري از گزارشهاي رسمي تحركات كاركنان يگانها، نشست خصوصي با افسران قديمي و تنها بازمانده از وقايع جنگ جهاني دوم ـ ستوان خلبان ابراهيم شوشتري كه در حين تأليف اين كتاب دار فاني را وداع گفت ـ شرح كامل ماجرا براي خوانندگان بازگو شود.
در فصل دوم تبليغات و عوامل فشار در ارتش و زيربناي فكري و عقيدتي و الگوهاي رفتاري كاركنان و ساختار ارتش در بُعد نيروي انساني و نقش رهبري انقلاب در بيداري افكار نظاميان ارتش كه در نهايت منجر به پذيرش همهجانبه انقلاب اسلامي در بهمن سال 1357 شد، تجزيه و تحليل شده است. در فصل سوم عواملي كه باعث بروز نارضايتيها در نيروهاي مسلح شد و نقش كاركنان ارتش، بهويژه نيروي هوايي در روند پيروزي انقلاب اسلامي به همراه اسناد، مدارك و تصاوير آن، با تقسيمبندي موضوعي براي نخستين بار بيان شده است. در اين فصل نقش رهبري در روند پيروزي انقلاب و بازتاب مبارزات كاركنان ارتش عليه رژيم شاه با استفاده از برخي مطالب مندرج در رسانههاي خاص خبري و جرايد داخلي و خارجي كه به بررسي وقايع و رويدادهاي انقلاب ايران پرداختهاند، به دليل روشنتر شدن قضايا بررسي و كنكاش شده است.
و در فصل پاياني كتاب گلچيني از بيانات بنيانگذار جمهوري اسلامي و مقام معظم رهبري در ديدارهاي سالانه كاركنان نيروي هوايي به مناسبت يومالله 19 بهمن در سالهاي 1368 تا 1390 براي آن دسته از پژوهشگران علاقهمند به برداشتهايي با موضوع 19 بهمن، با ذكر تاريخ براي دسترسي سريع و آسان در باره اين رويداد به عنوان حسن ختام اين اثر آمده است. نگارنده در اين تحقيق به سراغ تني چند از فعالان سياسي نيروي هوايي كه نقش مؤثري در پيروزي انقلاب داشتهاند، رفته است. آناني كه تصميمسازيشان در برههاي از زمان در روند پيروزي تأثير بهسزايي داشت. هر چند خود نخواستند نامشان فاش شود و اگر لب به سخن گشودند بيش از آنكه از خود بگويند از تلاش و ياري مردم انقلابي و همكاري همرزمان ايثارگرشان گفتند و هر چند از اين گمنامان در طول ساليان گذشته كمتر سخني به ميان رفت كه خود هيچ ادعايي نداشتهاند و ندارند. مؤلف اين اثر بنا به رسالت مطبوعاتي و رسانهاي خود با كسب اجازه از آنان براي نخستين بار اقدام به معرفي آنها كرده است.
