اينبار عراقي‌ها مقابل تركيه جدي‌اند

اقدام اخير پارلمان تركيه در تمديد يك‌ساله قانون حضور نيروهاي تركيه در عراق و سوريه و متعاقب آن اظهارات رجب طيب اردوغان رئيس‌جمهور اين كشور مبني بر ابراز تمايل اين كشور براي مشاركت در عمليات آزادسازي موصل و اعلام اينكه بعد از آزادسازي موصل بايد تنها سني‌ها در اين شهر باقي بمانند، با اعتراضات گسترده دولت و نمايندگان فراكسيون مختلف حاضر در پارلمان اين كشور مواجه شده است. وزارت امور خارجه عراق هم با صدور بيانيه‌اي ضمن رد درخواست اردوغان براي مشاركت در عمليات موصل، چنين اظهاراتي را دخالت آشكار در امور داخلي عراق و نقض اصول حاكم بر روابط دوجانبه و حسن همجواري خواند. كميسيون روابط خارجي عراق موافقت پارلمان تركيه با ادامه حضور نيروهاي اين كشور در عراق براي يك سال ديگر را اعلام جنگ دانست و اتخاذ مواضع قاطعانه در برابر اين اقدام را خواستار شد. يكي از فرماندهان نيروي بسيج مردمي با بيان اينكه فرمانده كل نيروهاي مسلح عراق حيدرالعبادي است نه اردوغان خواستار بازنگري اردوغان در محاسبات خود شد و در عين حال تصريح كرد كه دوران عثماني به پايان رسيده است.

واكنش گسترده و خشمگينانه مقامات دولتي و پارلماني و نيروهاي مردمي عراق به تمايل تركيه براي استمرار حضور نظامي خود در بعشيقه و گسترش دامنه آن در پوشش مشاركت در عمليات آزادسازي موصل نشان مي‌دهد كه حفظ تماميت ارضي و يكپارچگي ملي عراق در اولويت دولت و پارلمان اين كشور قرار گرفته است و اين كشور به هيچ وجه حاضر به مصالحه و اغماض در اين زمينه نيست. چند عامل ديگر نيز در ابراز مخالفت گسترده مقامات عراقي با درخواست تركيه موثر بوده است: نخست اينكه امروزه توانايي‌هاي دولت و ارتش عراق به مرحله‌اي رسيده كه ديگر احساس نيازي به قدرت‌هاي خارجي نمي‌كند. دوم اينكه عراقي‌ها نمي‌خواهند با ورود تركيه اتحاد و اجماع داخلي كه بر سر مبارزه با تروريسم تكفيري شكل گرفته است از هم بپاشد، زيرا ورود تركيه مي‌تواند نگراني كردها را در پي داشته باشد، حال آنكه كردها يكي از طرف‌هاي داخلي عراق در مبارزه با داعش و طرح آزادسازي موصل هستند.

اگر تا پيش از اين، تركيه طي بده و بستان با مسعود بارزاني امكان حضور نظامي خود را در شمال عراق فراهم مي‌كرد اما اكنون خود وي نيز در وضعيتي قرار گرفته است كه زير چتر دولت مركزي عراق قرار گيرد و دست از تلاش‌هاي گريز از مركز قبلي خود بردارد. از طرف ديگر مقامات عراقي به نيات تركيه در مبارزه با تروريسم تكفيري مشكوكند و در عين حال مطامع ارضي خود را پنهان نمي‌سازند. عملكرد تركيه در ورود به شمال سوريه و سپس ابراز تمايل خود به گسترش حضور خود در اين كشور يا اعلام تشكيل منطقه امن در شمال سوريه براي استقرار آوارگان سوري، بيش از پيش بر بدبيني و بي اعتمادي عراقي‌ها افزوده است و آنها را بر آن داشته است كه در قبال درخواست‌هاي جديد تركيه با شدت برخورد كنند و به عواقب آن هشدار دهند. در چنين وضعيتي در صورتي كه تركيه بخواهد به تمايلات جديد خود صورت عملي ببخشد امكان دارد نه تنها با واكنش نظامي عراق مواجه شود بلكه چه بسيار امكان دارد فرصت‌هاي اقتصادي خود را نيز در اين كشور از دست بدهد.