در شرايطي كه طي هفتههاي اخير افغانستان شاهد دور جديدي از تلاشهاي طالبان براي تصرف مناطق مختلف و ايجاد درگيري و ناامني بوده، ديروز هم طالبان حمله گستردهاي را به شهر مهم «قندوز» در شمال افغانستان ترتيب داد. هرچند مقامات نظامي افغانستان گفتند كه نيروهاي دولتي توانستند اين حمله را دفع كنند و طالبان را فراري دهند اما اخبار ضد و نقيض از سقوط قندوز به دست طالبان حكايت دارد. دست به دست شدن قندوز بين طالبان و دولت مركزي نشانگر اوضاع حساس و شكننده اين شهر است. اين حمله ساعاتي پس از امضاي توافق صلح حزب حكمتيار با دولت كابل انجام شد كه به نظر ميرسد واكنش به اين توافق ميتواند باشد. فرمانداري ناوه هلمند هم در جنوب افغانستان همزمان به دست طالبان سقوط كرده است.
به گزارش «جوان»، درحالي كه مقامات دولتي افغانستان از شكست حملات طالبان به قندوز، در شمال اين كشور سخن ميگويند اما اخبار ضد و نقيض از سقوط اين شهر به دست طالبان حكايت دارد. به گزارش خبرگزاري جمهور، حملات گسترده طالبان كه از بامداد دوشنبه به ولايت قندوز آغاز شده موجب سقوط اين شهر شده است. مقامات ارشد وزارت دفاع ملي افغانستان ميگويند كه طالبان حملاتشان را همراه با حملات انتحاري از چهار محور آغاز كردند كه در ابتدا با مقاومت سرسختانه نيروهاي امنيتي متحمل تلفاتي شدند اما پس از ساعتها درگيري مداوم ديروز عصر ميدان اصلي شهر قندوز را به تصرف خود درآوردند. ويدئويي كه ذبيح الله مجاهد، سخنگوي طالبان منتشر كرده نشان ميدهد كه عناصر اين گروه در ميدان مركزي شهر در حال انجام سجده شكر هستند و پرچم خود را به اهتزاز درآوردهاند. برخي از مقامات دولتي، سقوط كل ولايت قندوز را رد ميكنند و ميگويند كه جنگ به شدت عليه طالبان ادامه دارد. گزارشها همچنين حاكي است كه حملات هوايي نيروهاي امنيتي افغانستان نيز به اين شهر آغاز شده است. اين درحالي است كه ژنرال مراد علي مراد، معاون ستاد ارتش كشور روز دوشنبه گفت كه حمله طالبان به قندوز شكست خورده و جنگجويان اين گروه پس از متحمل شدن تلفات سنگين مجبور به فرار شدهاند. سال گذشته پس از آنكه مذاكرات صلح افغانستان شكست خورد، طالبان با حمله گسترده قندوز را تصرف كرد و به گفته كارشناسان اين حمله يك پيام سياسي به كابل بود مبني بر اينكه در گفتوگوهاي صلح طالبان جايگاه قدرتمندي خواهد داشت. طالبان در ماههاي اخير چندين بار به قندوز حمله كرده ولي با حملات گسترده نيروهاي دولتي مجبور به عقبنشيني شده است.
واكنش به توافق صلح حكمتيار حمله طالبان به قندوز درست ساعاتي پس از آن انجام شد كه دولت كابل و حزب اسلامي به رهبري گلبدين حكمتيار توافقنامه صلح در افغانستان را به طور رسمي امضا كردند. ملاهيبت الله آخوندزاده، رهبر طالبان پيشتر در بيانيهاي توافقنامه صلح دولت افغانستان و حزب اسلامي را محكوم كرده بود. به گزارش خبرگزاري آوا، آخوندزاده گفته بود كه حكمتيار با پشت كردن به جهاد، مرتكب جرم بزرگي شده است. روز يكشنبه در مراسم امضاي توافقنامه صلح، حكمتيار در پيام ويدئويي خود گفت كه درگيري راه حل نيست، طالبان به صلح بپيوندند و خواستههاي معقولي را ارائه كنند و اگر صلح جواب نداد به كوهها برگردند. باتوجه به بيانيه تند طالبان، به نظر ميرسد حمله اين گروه به قندوز واكنشي به امضاي توافق صلح باشد. از سوي ديگر، دست به دست شدن مكرر قندوز بين طالبان و دولت حاكي از شكننده بودن وضعيت اين شهر است. گزارشهاي منتشر شده حاكي از اين است كه در زمان حمله طالبان به مناطق شمالي، نيروهاي دولتي بدون كمترين مقاومتي شهر را تسليم اين گروه ميكنند. باتوجه به اينكه اكثريت مردم قندوز غيرپشتون و از اقوام ازبك و تاجيك و از طرفداران عبدالله هستند، طالبان پايگاه مردمي قدرتمندي در اين ولايت ندارد و به گفته برخي كارشناسان عقبنشيني مكرر اين گروه از قندوز هم به خاطر اين مسئله است.
نمايش قدرت مقابل داعش از ژانويه 2015 كه گروه تروريستي داعش در افغانستان اعلام موجوديت كرد، رقابت بين دو گروه براي تصرف خاك اين كشور تشديد شده است و حملات گسترده طالبان بخشي از استراتژي اين گروه براي نمايش قدرت در مقابل داعش بوده است. داعش مهرماه گذشته با هدف جذب اعضاي طالبان در بيانيهاي اعلام كرد كه طالبان توان نظامي براي به دست آوردن منطقه جغرافيايي ندارد و بهتر است نيروهايش به داعش بپيوندند تا قندوز را تصرف كنند اما طالبان چند روز بعد با حمله گسترده توانست قندوز را تصرف كند و به گفته كارشناسان اين پيام را به داعش ارسال كرد كه توان تسخير منطقه جغرافيايي را دارد. به نظر ميرسد، حمله ديروز هم نوعي نمايش قدرت در برابر داعش باشد. حملات ديروز درست يك روز پيش از برگزاري كنفرانس مربوط به افغانستان در بروكسل، پايتخت بلژيك انجام گرفت.
سقوط فرمانداري «ناوه» هلمندطالبان علاوه بر حمله به قندوز، در مناطق مختلف افغانستان از جمله استان استراتژيك «هلمند» در جنوب اين كشور نيز حملاتي را انجام دادند. به گزارش خبرگزاري خامه پرس، گزارشها از ولايت هلمند در جنوب افغانستان حاكي است كه فرمانداري ناوه اين استان به دست طالبان سقوط كرده و احمدشاه سالم، فرمانده پليس آن نيز كشته شدهاست. بر اساس اين گزارش، فرمانده پليس ناوه با شمار اندك سربازان در برابر طالبان درگير نبرد بوده و تا آخرين لحظه با طالبان جنگيدهاست.
