
هر چند طرح كاهش LEZ اجرا نشده، متوقف شد اما ترافيك شهري كه عامل اصلي آلودگي هوا در كنار خودروهاي فرسوده و آلاينده است همچنان به حال خود رها شده است به گونهاي كه در معابر پايتخت در ساعات صبحگاهي و شامگاهي بار ترافيك سنگين، خودروها را در صف طولاني كيلومتري متوقف كرده است و همين امر سبب افزايش آلودگي و آلايندگي هوا ميشود. به واقع اجراي ناقص طرح LEZ به فرض آنكه تمامي خودروها برگه معاينه فني هم داشته باشند به دليل تعداد بالاي خودروها كه گفته ميشود چند برابر ظرفيت معابر شهري است خود عامل اصلي در كنار ساير عوامل براي افزايش آلودگي هواست كه مسئولان دستگاههاي متولي تاكنون فقط به فكر اجراي طرح كاهش (LEZ) افتادهاند و ساير بخشها همچون توليد خودرو استاندارد، از رده خارج كردن خودروهاي فرسوده و آلاينده، تكميل شبكههاي حمل و نقل عمومي به دليل چند پارگي مديريت در كشور به حال خود رها شده است براين اساس تا زماني كه براي عوامل آلودگي و آلايندگي هوا فكر اساسي نشود با اجراي طرح كاهش و يا زوج و فرد، نه ترافيك و نه آلودگي هوا كاهش نخواهد يافت و همچنان چتر آلودگي و آلايندگي بر سر شهر و شهروندان سنگيني خواهد كرد.
آمادگي براي مقابله با آلودگي هوا هدف اصلي طرح LEZ در شهر تهران محدود كردن منابع آلاينده متحرك است هرچند اين طرح در ماهيت نگاهي ترافيكي ندارد، بلكه هدف اصلي كاهش آلودگي هوا است، بر اين اساس با اجراي طرح كاهش كه مصوبه شوراي عالي ترافيك را دارد، كاهش بار ترافيكي هم در نظر گرفته شده است. با اجراي طرح كاهش LEZ)) تمامي خودروهاي فاقد معاينه فني 50 هزار تومان جريمه خواهند تا شايد با اجراي رسمي LEZ همراه با آغاز فصل پاييز كه تعداد سفرهاي درون شهري به واسطه آغاز سال تحصيلي جديد افزايش مييابد و پديده وارونگي هوا رخ ميدهد از يك سو شاهد تنفس پايتختنشينان در هواي كمتر آلوده و آلايندگي باشيم و از سوي ديگر اجراي صحيح طرح كاهش سبب كاستن از بار ترافيكي در معابر شهري بشود در اين زمينه پوريا محمديان مديركل دفتر حمل و نقل و دبير شوراي عالي هماهنگي ترافيك شهرهاي كشور ميگويد: حدود ۳۰۰ دوربين پردازش تصوير كه قابليت شناسايي پلاك خودروها را دارند، پلاك خودروها را برداشت ميكنند و به بانك اطلاعاتي كه به اين منظور تعبيه شده، ارسال ميكنند؛ اين بانك اطلاعاتي، پلاكها و معاينه فني را مطابقت ميدهد كه در صورت فقدان معاينه فني، صاحب خودرو اعمال قانون خواهد شد.
وي افزود: ما از نيمه آبان و به ويژه آذرماه با پديده وارونگي يا پايداري هوا مواجه هستيم و حجم آلايندههاي توليدي از منابع متحرك ميتواند سلامت شهروندان را با خطر مواجه كند؛ لذا اين يك اقدام پيشگيرانه است تا بتوانيم بخشي از آلايندهها را در آن بازه زماني از طريق كنترل آلايندههاي خودروهاي متحرك به حداقل برسانيم. بر اين اساس در معاينه فني يكي از تستها، كنترل حد مجاز آلايندگي خودروهاست كه بر اساس اعلام سازمان محيطزيست تعيين شده است و در معاينه فني به دقت كنترل ميشود. دبير شوراي عالي هماهنگي ترافيك شهرهاي كشور با اشاره به اينكه طرحLEZ با فراهم شدن بسترهاي لازم از اول آبان ماه براي تمام تهران اعمال خواهد شد، ميگويد: ما در اين حوزه دو موضوع را به صورت جدي پيگيري كرديم؛ بحث اول سامانه يكپارچه معاينه فني كشور بود كه در واقع ۴۴۰ مركز معاينه فني در سطح كشور را از طريق يك سامانه يكپارچه با هم مرتبط كردهايم، به اين معنا كه گواهي كه در جنوبيترين نقطه كشور صادر ميشود، اطلاعات آن در تهران نيز موجود و قابل دسترس است.
طرح( (LEZ اجرا نشده متوقف شد سيدتيمور حسيني، رئيس راهور شهر تهران از توقف اجراي طرح LEZ توسط پليس خبر داد و گفت: از چند روز مانده به اجراي طرح تاكنون شاهد ازدحام تعداد زيادي از شهروندان در مراكز معاينه فني بوديم كه با توجه به كمبود اين مراكز بسياري از شهروندان هنوز موفق به دريافت برگه معاينه فني نشدهاند و هر روز جريمه ميشوند. وي با اشاره به اينكه براي رفع ازدحام ايجاد شده و همچنين آرامش رواني شهروندان، اجراي طرح كاهش موسوم به LEZ موقتاً متوقف شده است، ميگويد: توقف اجراي اين طرح كاملاً موقتي است و به موجب رفع ازدحام، بار ديگر اجراي آن از سر گرفته ميشود.
حسيني تأكيد ميكند: جريمه ثبت شده براي خودروهاي فاقد برگه معاينه فني معتبر تاكنون لحاظ نشده است و خودروهايي كه براي آنها جريمه در نظر گرفته شده، اين جريمه برايشان اعمال نخواهد شد و به زودي با رفع ازدحام در مراكز معاينه فني، طرح LEZ با پايش جديد به اجرا درخواهد آمد.
در همين حال اعضاي شوراي شهر تهران نيز از توقف LEZ انتقاد كردند، رئيس كميته عمران شوراي شهر ميگويد: پليس راهور گفته كه اجراي اين طرح متوقف شده در حالي كه ۶ ماه طول كشيد تا اين طرح به شوراي عالي ترافيك رفت و سپس به اعمال قانون معاينه فني خودروها منجر شد.
به گفته شاكري پليس اعلام كرد LEZ را كنار گذاشته كه نشاندهنده ناتواني نهادهاي مربوطه در زمينه هماهنگيهاي لازمه است. هرچند به نظر ميرسد توقف طرح نيز برخلاف دستور شوراي عالي ترافيك است.
مديرعامل ستاد معاينه فني خودروهاي شهر تهران نيز كه بازوي اصلي اجراي اين طرح است در واكنش به توقف اجراي LEZ ميگويد ملاك عمل بايد ابلاغيه وزارت كشور و دستورالعمل اجراي طرح كاهش باشد و چه پليس راهور قانون را اجرا كند يا نكند، ما (شهرداري تهران ) خودمان را مكلف به اجراي دستورالعمل و ابلاغيه وزارت كشور ميدانيم.
وي تصريح ميكند LEZ - طرح كاهش- در حال اجراست و نسبت به ثبت ورود و خروجهاي خودروهاي فاقد معاينه فني از طريق دوربينهاي ثبت تخلف اقدام ميشود.
حسينيمنش ميافزايد: فراموش نكنيم كه قانون ممنوعيت تردد خودروهاي فاقد معاينه فني مصوبه اسفند 89 است و طي پنج سال گذشته هرگونه تردد خودروهاي فاقد معاينه فني در سطح شهر تهران ممنوع بوده است. اينكه به هر دليلي تاكنون خودروهاي فاقد معاينه فني در شهر تهران تردد ميكردند خود جاي سؤال دارد چه برسد به آنكه اكنون اجراي طرح را به دليل ازدحام مراكز متوقف كنيم!
نقش مديريت خودروها و تقاضاي سفر در كاهش ترافيك معاون حمل و نقل و ترافيك شهرداري تهران ميگويد: مديريت خودروها و تقاضاي سفر ميتواند نقش مؤثري در كاهش ترافيك داشته باشد. مازيار حسيني ميافزايد: ما تنها كنترل يك شرايط اضطراري را برعهده داريم، چراكه ظرفيت ناوگان و معابر متناسب با يكديگر نيست و اگر در محلي عرضه و تقاضا بههم بخورد، تنها ميتوانيم با كنترل و حضور فيزيكي نسبت به تعادلسازي اين معبر اقدام كنيم. او با اشاره به بررسي پكيج شهرداري تهران در كميسيون زيربنايي دولت تأكيد ميكند چند ماه است در مورد لزوم داشتن معاينه فني صحبت ميكنيم، اما تا زمان نهايي شدن LEZ اعلام نشد، مردم به دليل جريمه نشدن به معاينه فني مراجعه نكردند و حالا شاهد صفهاي طولاني در مقابل مراكز معاينه فني هستيم كه بخشي از اين روحيات، خاصيت فرهنگي ماست.
الزام خودروهاي كاربراتوري براي اخذ برگه معاينه فني با اين حال معاون حمل و نقل ترافيك شهرداري تهران با اشاره به اجراي طرح كاهش و خودروهاي كاربراتوري فاقد معاينه فني ميگويد: با اجراي طرح كاهش (LEZ)، تكليف خودروهاي كاربراتوري فاقد معاينه فني مشخص ميشود لذا با اجراي مرحله اول اين طرح در امسال كليه دارندگان خودروهاي كاربراتوري نيز بايد نسبت به اخذ برگه معاينه فني خود اقدام كنند.
مازيار حسيني ميافزايد: طبق مصوبه شوراي عالي ترافيك تا دي ماه 96 كليه خودروهاي كاربراتوري كه داراي برگه معاينه فني هستند اجازه تردد در محدوده زوج و فرد را دارند.
وي با اشاره به توقف توليد خودروهاي كاربراتوري از سال 84 خاطرنشان ميكند از سال 84 تاكنون خودروهاي كاربراتوري در حال تردد هستند و به سن فرسودگي نرسيدهاند و در تلاش هستيم خودروهاي كاربراتوري را از كلانشهرهايي كه آلودگي هواي بيشتري دارند خارج كرده و به ساير شهرستانها انتقال دهيم.
دوشيفته شدن مراكز معاينه فني با اينكه تمامي دستگاهها در انجام طرح كاهش اتفاق نظر دارند با اين حال به دليل ازدحام رانندگاه به مراكز معاينه فني و تشكيل صفهاي طولاني شوراي عالي ترافيك دستور توقف موقت طرح كاهش LEZ)) را صادره كرد تا صاحبان خودروها بتوانند در فرصت داده شده براي آخرين بار نسبت به انجام معاينه فني اقدام كنند. در اين زمينه مديرعامل ستاد مركزي معاينه فني تهران از آغار به كار شيفت دوم مراكز معاينه فني خبر داد. وي با بيان اينكه با توجه به تراكم مراجعه براي دريافت معاينه فني تمامي مراكز معاينه فني تهران به صورت دو شيفت خدمات رساني ميكنند، گفت: تمامي مراكز در دو شيفت ٨ تا ١٦ و ١٦ تا ٢٤ فعاليت خواهند كرد. اين اقدام در جهت كاهش تراكم مراجعه به مراكز صورت گرفته است.
سيدنواب حسينيمنش با تأكيد بر افزايش چند صد برابري مراجعه به مراكز معاينه فني ميگويد: به رغم تكرار مكرر و تأكيد بر اجراي طرح كاهش از ابتداي مهرماه، متأسفانه قشر عظيمي از شهروندان مراجعه به معاينه فني را به دقيقه ٩٠ انداخته و مراكز معاينه فني با افزايش تراكم مراجعان روبهرو شدهاند.
رابطه مستقيم افزايش بار ترافيك با آلودگي هوا د ر حالي همه مسئولان دم از مشكل آلودگي هوا با اجراي طرح موقت و مقطعي همچون ميزنند كه روند خروج و جايگزيني وسايل نقليه فرسوده همچنان با حركت لاكپشتي در حال اجراست. خودروهاي فرسوده و غيراستاندارد همچنان در معابر شهري در حال تردد هستند. از حدود 17ميليون خودرويي كه در كشور در حال تردد هستند حدود 3ميليون خودروي فرسوده در حال توليد آلودگي و آلايندگي هستند. براين اساس بر تعداد خودروهاي فرسوده همچنان افزوده ميشود. از يك سو عمر خودروها در حال افزايش است و از سوي ديگر خودروهاي غيراستاندارد با تكنولوژي قديمي در كشور در حال توليد و عرضه است. كنترل آلودگي ناشي از تردد خودروهاي فرسوده، اصليترين موضوعي است كه مديريت شهري در حال حاضر به دنبال آن است.
به واقع تلاش و پيگيري در جهت استانداردسازي خودروهاي توليدي و وارداتي به كشور تاكنون جواب نداده و اقدامات صورت گرفته نتيجهبخش نبوده است.
ورود خودرو از يكسو و سرعت لاكپشتي خروج خودروهاي فرسوده از سوي ديگر سبب شده است تا بار ترافيك در معابر شهري افزايش يابد و اين روند سبب ميشود اقدامات صورت گرفته همچون طرح كاهش LEZ)) نيز نتواند از ميزان آلودگي هوا بكاهد چراكه بار ترافيك بالا در معابر همچنان عامل و متهم اصلي آلودگي هوا است و تا زماني كه براي ترافيك راهكار اساسي ارائه نشود وضع به همين منوال خواهد بود.
توليد خودروهاي آلاينده را متوقف كنيدبه دنبال اعلام توقف موقت اجراي طرح كنترل آلودگي هوا موسوم به «طرح كاهش» يك عضو شوراي اسلامي شهر تهران در مورد متوقف شدن اين طرح ميگويد: كاهش آلودگي هوا با اقدامات مقطعي و تصميمات احساسي قابل حل نيست و نيازمند روشهاي استاندارد ضد آلايندگي همچون طرح كاهش است كه به كنترل آلودگي هوا ميانجامد. محمد مهدي تندگويان با اعلام اينكه خودروها، بزرگترين منبع توليد آلايندهها در شهر تهران هستند، ميافزايد: علاوه بر خودروهاي فرسوده و آلاينده، خط توليد غير استاندارد بسياري از خودروسازان داخلي، مولد آلودگي هواست كه خط توليد آنها بايد به طور كامل تغيير كند. وي با اشاره به اينكه براي كاهش آلودگي هوا، بايد در پي استاندارد كردن خط توليد خودروهاي داخلي باشيم، تأكيد ميكند: البته اين استانداردسازي، هم به معناي ايجاد تحول اساسي در صنعت خودروسازي و توليد خودروهاي نو است و هم به مفهوم ايجاد تحول اصولي در وضعيت موجود و كنترل تردد خودروهاي آلاينده است. نماينده مردم در شوراي اسلامي شهر تهران با تأكيد بر اينكه آلودگي هوا با اقدامات مقطعي و تصميمات احساسي قابل حل نيست و نيازمند روشهاي استاندارد است كه در سطح بينالمللي تجربه شدهاند، معتقد است طرحهاي ضد آلايندگي همچون طرح كاهش كه به كنترل آلودگي هوا ميانجامد، نه تنها نبايد متوقف شوند كه بايد مورد حمايت نيز قرار گيرند.