هر دو مجلس نمايندگان و سناي امريكا با اكثريت دو سوم آرا وتوي باراك اوباما رئيسجمهور اين كشور را در منع پيگرد قضايي اتباع و مقامات كشورهاي دخيل در واقعه 11 سپتامبر سال 2001 خنثي كردند و بدين ترتيب راه را براي طرح شكايت خانوادههاي قربانيان اين حملات از اين كشورها باز گذاشتند. 11 نفر از 15 عامل حملات 11 سپتامبر سال 2001 از اتباع عربستان بودند و طبق بخش محرمانه گزارش تحقيق كنگره درباره عاملان حادثه 11 سپتامبر (كه با تأخير 15 ساله به تازگي منتشر شده) ارتباطاتي بين برخي از عاملان اين حملات و مقامات عربستان در امريكا و در رأس آن بندر بن سلطان سفير وقت عربستان در امريكا وجود داشته است و پولهاي كلان بين آنها رد و بدل شده است كه ميتواند دستمزد اين حملات تلقي شود. بر اين اساس عربستان در مظان اتهام اصلي اين حملات قرار دارد.
بعد از آنكه گزارش تحقيق كنگره درباره عاملان واقعه 11سپتامبر سال 2001 منتشر شد حدود 28 صفحه از آن كه به نقش مقامات عربستان اختصاص داشت به صورت محرمانه نگه داشته شد و از انتشار آن جلوگيري شد اما از چند ماه پيش زمزمه انتشار اين بخش مطرح شد و درست در زماني منتشر شد كه وقوع حمله تروريستي در شهر نيس فرانسه آن هم در روز ملي اين كشور و همچنين وقوع كودتاي نافرجام در تركيه به قدري فضاي خبري جهان را تحتالشعاع قرار داد كه به كلي انتشار بخش محرمانه گزارش 11 سپتامبر را در حاشيه قرار داد و بر همين اساس در آن مقطع اين فرضيه كه عربستان در وقوع رخدادهاي فرانسه و تركيه نقش و دست داشته باشد، قوت گرفت. ايجاد چنين فضايي اين امكان را نيز در اختيار دولت امريكا قرار داد كه در راستاي آشتي با عربستان از انتشار اصل گزارش جلوگيري كند و باز بخشهايي از آن را محرمانه نگه دارد. بر اين اساس يكي از نتايج اقدام جديد كنگره ميتواند اين باشد كه زمينه را براي انتشار مجدد بخش محرمانه گزارش 11 سپتامبر فراهم سازد.
نكته قابل تأمل در اين زمينه اين است كه تا پيش از انتشار بخش محرمانه گزارش 11 سپتامبر، اين دولت امريكا بود كه در پي اعمال فشار بر عربستان بود تا اين كشور را با رويكردهاي جديد امريكا در غرب آسيا همراه و همگام سازد اما از زماني كه كاخ سفيد در اين زمينه موفقيت نسبي كسب كرد و كوشيد عربستان را بهرغم توافق هستهاي با ايران در كنار خود نگه دارد، جاي كنگره و دولت امريكا عوض شد و از اين پس اين كنگره بود كه در پي اعمال فشار بر عربستان و بهرهگيري از گزارش 11 سپتامبر برآمد. به نظر ميرسد يكي از عواملي كه در جابهجايي نقش كنگره و كاخ سفيد مؤثر بوده انتخابات رياست جمهوري پيش روي امريكاست كه نامزدهاي هر دو حزب رقيب يعني هيلاري كلينتون و دونالد ترامپ در رقابت تنگاتنگي با يكديگر هستند و وقوع هر اتفاقي ميتواند نتيجه را له يا عليه ديگري تغيير دهد. از اين ديد همراهي كنگره (كه در آن جمهوريخواهان اكثريت را اختيار دارند) با قربانيان 11 سپتامبر ميتواند از اين حزب چهرهاي ضدتروريسم به تصوير بكشد و با تحريك احساسات مليگرايي و يادآوري خاطرات تلخ واقعه سال 2001 افكار عمومي را به سمت خود بكشد. در اين ميان هر مخالفت و مقاومتي كه دولت اوباما در قبال اين تلاشها از خود انجام ميدهد ميتواند به ضرر نامزد اين حزب تمام شود و بدبيني و بياعتمادي افكار عمومي را به مبارزه با تروريسم برانگيزد. همچنين با توجه به اينكه پيش از اين مقامات سعودي به خارج كردن بيش از 800 ميليارد دلار از درآمدهاي خود در بخشهاي مختلف بانكي و اقتصادي امريكا تهديد كرده بودند، از اين رو چنانچه بخواهند تهديد خود را عملي كنند نتايج حاصله از آن ميتواند برگه موفقيت اقتصادي حزب حاكم دموكرات را در انتخابات رياست جمهوري از بين ببرد.
هر چند مسئولان سعودي به روال گذشته در قبال مصوبه جديد كنگره در خصوص پيگرد قضايي عاملان 11سپتامبر جانب احتياط را در پيش گرفتهاند و با رويكردي محافظهكارانه حداقل در 24 ساعت اول از موضعگيري رسمي عليه اين مصوبه خودداري كردهاند اما واكنش روزنامههاي سعودي كه كاملاً از سوي دولت هدايت ميشوند و همچنين واكنش برخي از مقامات بحريني از جمله وزير امور خارجه اين كشور عليه امريكا تهديدآميز بوده و آنها به صراحت امريكا را به عواقب اين مصوبه تهديد كردهاند. حتي از برخي تهديدها بوي تشديد حملات تروريستي به مشام ميرسد. به عبارت ديگر از برخي تهديدهايي كه در روزنامه سعودي مطرح شده چنين برميآيد كه امكان دارد عربستان در واكنش به مصوبه كنگره حداقل همكاريهاي خود را با ائتلاف به اصطلاح ضدداعش قطع كند و مظنونان به حملات تروريستي را از زندانهاي خود آزاد كند. يا اينكه حتي عربستان به فعال كردن هستههاي مخفي تكفيريها در امريكا روي آورد. شايد بتوان گفت محتملترين واكنش عربستان ميتواند خروج سريع سرمايههاي خود از امريكا باشد چراكه با مصوبه جديد كنگره اين سرمايهها هيچ امنيت ندارند و هر آن در معرض دستبرد شاكيان امريكايي و صدور حكم توقيف از سوي دستگاه قضايي اين كشور قرار دارد. علاوه بر اين، عربستان به دلايل مختلف از جمله كاهش بهاي نفت و همچنين هزينههاي سرسامآور مداخلات نظامي خود در كشورهاي مختلف منطقه بهخصوص يمن و سوريه با كسري شديد بودجه مواجه شده به گونهاي كه اين كشور در اقدامي نادر به اجراي سياست رياضت اقتصادي روي آورده است... در چنين شرايطي عربستان بيش از هر زمان ديگر به سرمايههاي خود در امريكا نياز دارد. همچنين از رفتار مسئولان دولت سعودي چنين برميآيد كه آنها به كشمكشهاي داخلي در امريكا چندان توجه ندارند و مصوبه كنگره را بيش از آنكه نتيجه اين كشمكشها بدانند آن را نوعي جنگ زرگري براي بالا كشيدن سرمايههاي خود ارزيابي ميكنند. آنچه اين ذهنيت را در مسئولان سعودي ايجاد كرده اين است كه نمايندگان دموكرات نيز بهخصوص در سنا به مصوبه پيگرد قضايي عاملان 11 سپتامبر رأي دادهاند.
مصوبه كنگره يك نكته ديگر را نيز نشان داد و آن اينكه عربستان نتوانست از مافياي صهيونيستي در امريكا كه يكي از اهداف اين كشور از نزديكي به رژيم صهيونيستي بود بهره لازم را بگيرد و به كمك اين مافيا بتواند خود را از شر گزارش واقعه 11 سپتامبر نجات دهد. شايد يك دليل اين باشد كه مافياي صهيونيستي به عمد جلوي اين مصوبه را نگرفته است تا با تشديد تنش در روابط ميان واشنگتن – رياض از قدرت مانور بالايي براي كسب امتياز از عربستان برخوردار شود. همچنين نبايد از اين احتمال نيز غافل شد كه رژيم صهيونيستي و لابي يهودي در امريكا به اين نتيجه رسيده باشد اكنون زمان قرباني كردن عربستان رسيده است تا اين رژيم از فضاي ناشي از آن براي حيات خود به مدت چند سال ديگر استفاده كند كما اينكه پيش از اين كار را در مورد بقيه كشورهاي منطقه از سودان و ليبي گرفته تا سوريه انجام داده و اكنون ظاهراً نوبت به عربستان رسيده است. اين بدين مفهوم است كه عربستان با نزديكي به رژيم صهيونيستي نه تنها خطر را از خود دور نكرده بلكه درست برعكس خود را به مركز خطر نزديك كرده است.
