
آمار صحيح، دقيق و بهنگام در عين حالي كه فرصت پيشگيري از شكلگيري بحران را به برنامهريزان ميدهد بلكه چشمانداز صحيحي را در مقابلديدگان جامعه از آينده كشور ارائه ميدهد، اما به نظر ميرسد برخي مسئولان فكر ميكنند اگر با دستكاري آمار عملكرد خود را مثبت نشان دهند اين كار هزينه براي كشور ندارد در صورتي كه اين امر خطرآفرين است و واقف نبودن بهنگام از شرايط واقعي بخشهاي مختلف كشور ميتواند ضربات مهلكي را به پيكره نظام و كشور وارد كند.
به گزارش «جوان»، اختلاف آماري بين مركز آمار و دستگاههاي مختلف اين سؤال را ايجاد كرده است كه در كشور براساس كدام آمار برنامهريزيها انجام ميگيرد و وضعيت بخشهاي مختلف نشان ميدهد انحراف آماري در كشور موجب شده برنامه و همچنين اقدامات نتيجه پيشبيني شده و مطلوب نظر را به همراه نداشته باشد. آمار لازمه برنامهريزي است از اين رو رهبر انقلاب در سخنان خود دستكاري آمار را گناه كبيره عنوان كردند چراكه با دستكاري آمار ميتوان كشور را به بحران كشاند، حال آنكه آمارهاي حقيقي و دقيق و بهنگام به برنامهريزان فرصت جلوگيري از بروز بحران را ميدهد.
عنوان گزارش آماری عمومی، محتوا محرمانهدر خروجي درگاه اينترنتي دستگاههاي دولتي و همچنين بخشهاي عمومي گاه گزارشهايي از وضعيت بخشهاي مختلف كشور قرار ميگيرد كه روي عنوان آن نوشته است: اين گزارش براي عموم نميباشد، همين امر رانت اطلاعاتي را در كشور رقم زده و اعتماد مردم را به آمارهايي كه از سوي مراكز منتشر ميشود كاهش داده است زيرا استنباط مردم بر اين پايه است كه اين گزارش يا صحيح نيست و داراي انحراف است يا اينكه در عمل اطلاعات براي بازه زماني گذشته است و اطلاعات سوخته است.
انتشار گزارش سال 92 در سال 95 افتخار ندارداز سوي ديگر مراكز انتشار آمار چون بانك مركزي و مركز آمار عمدتاً آمار را با تأخير بسيار منتشر ميكنند كه اين امر نيز بايد اصلاح شود، مثلاً اگر به درگاه اينترنتي بانك مركزي يا مركز آمار مراجعه كنيم، ميبينيم كه در سال 95 با افتخار گزارشهاي آماري از حوزههاي مختلف را كه مربوط به سال 92 و 93 است تازه منتشر كردهاند.
رئيس مركز آمار: نرخ رشد سال ۹۴ تعديل شد و به 0/9 درصد كاهش يافتدر اين بين، در حالي كه مركز آمار نرخ رشد اقتصادي سال ۹۴ را يكدرصد اعلام كرده بود، رئيس مركز آمار ايران گفت: براساس استانداردهاي بينالمللي و با تعديل نهايي، رشد اقتصادي سال گذشته 9/0 درصد بوده است.
اميدعلي پارسا در برنامه گفتوگوي ويژه خبري شبكه 2 سيما اظهار داشت: بر اساس برآوردهاي مقدماتي نرخ رشد اقتصادي سهماهه نخست امسال 4/4 درصد بوده است و بر اساس استانداردهاي بينالمللي و با تعديل نهايي، رشد اقتصادي سال گذشته 0/9 درصد بود.
وي گفت: درباره تعاريف و مفاهيم آماري، چگونگي محاسبه و فرآيند توليد اطلاعات براي يكسان شدن آمار كشور بايد همه دستگاهها به اجماع برسند. پارسا با بيان اينكه ميزان تورم اكنون 8/9 درصد است، افزود: براي محاسبه تورم 230 هزار داده از 58 هزار مغازه در سراسر كشور براي 451 قلم كالاي سبد خانوار جمعآوري ميشود.
وي گفت: دستوري براي دستكاري در آمارها به مركز آمار نرسيده است و كارشناسان اين مركز نيز چنين مسئلهاي را نميپذيرند.
پارسا افزود: بسياري از آمارها در اختيار مركز آمار قرار نميگيرد كه اين مسئله بايد اصلاح شود زيرا مركز آمار محرمانه اطلاعات را حفظ كرده است.
وي گفت: پايه آماري مركز آمار و بانك مركزي در حال رسيدن به سال 90 است.
آمار اشتغال هم مورد دارددر حالي شوراي عالي اشتغال رسماً آمارهاي اشتغال و بيكاري مركز آمار ايران را زير سؤال برده است كه كميته چهار نفره براي بررسي اين موضوع هنوز تشكيل نشده و مركز آمار ايران نيز در برابر اين اتهام بزرگ هنوز هيچ واكنشي نداشته است. پس از انتشار مصوبه شوراي عالي اشتغال كه آمارهاي بيكاري و اشتغال مركز آمار ايران در سالهاي 84 تا 93 را زير سؤال برد، مقرر شد كميتهاي چهار نفره براي بررسي صحت آمار مركز آمار تشكيل شود اما اين جلسات برگزار نشد و حتي روز گذشته يكي از اعضاي اين كميته، وجود اين مصوبه را از اساس انكار كرد و گفت: هيچ جلسهاي در اين خصوص برگزار نشده و هيچ بررسياي صورت نگرفته است.
در هفتادودومين جلسه شوراي عالي اشتغال كه چهاردهم مرداد سال گذشته با رﻳﺎﺳﺖ اسحاق ﺟﻬﺎﻧﮕﻴﺮي ﻣﻌﺎون اول رﺋﻴﺲ ﺟﻤﻬﻮر و با حضور اعضا برگزار شده بود، دولتيها كه ظاهراً از عملكرد مركز آمار ايران در برآورد آمارهاي بيكاري كشور رضايت چنداني نداشتند، طي مصوبهاي اعلام داشتند «پس از ارائه گزارش اطلاعات و آمار بازار كار طي سالهاي 84 تا 93 توسط دبيرخانه شورا و ميزان اشتغال ايجادشده در سال 93 مقرر شد با محوريت جناب نوبخت رئيس سازمان مديريت و برنامهريزي كشور و همكاري آقايان طائي معاون توسعه كارآفريني و اشتغال وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي، نيلي و نجفي مشاوران رئيسجمهور، طي جلساتي ميزان صحت آمار و اطلاعات بازار كار منتشرشده توسط مركز آمار ايران طي سالهاي اخير مورد بررسي قرار گرفته و راهكارهاي لازم براي ارائه آمار صحيح در اين حوزه در جلسه آتي شورا گزارش شود.»
در شرايطي كه چنين كميتهاي تشكيل نشده و دولت يازدهم نيز آمارهاي سال 84 تا 93 را زيرسؤال برده ولي پس از آن دولت تلاشي براي شفافسازي آماري در اين زمينه نكرده است، ضرورت دارد مركز آمار درباره اين مصوبه اطلاعرساني و بهجاي كميته چهار نفره كه پاسخگو نبود، درباره مصوبه شوراي عالي اشتغال شفافسازي كند.
هرچند مسئولان مركز آمار ايران بارها از صحت آمارهاي خود دفاع كردهاند، ولي به نظر ميرسد بايد درخصوص مصوبه رسمي عاليترين نهاد اشتغالزايي كشور پاسخ درخوري داشته باشند تا شفافسازي لازم در اين زمينه صورت گيرد. اهميت زيرسؤال بردن آمارها تا جايي است كه رهبر انقلاب اسلامي، روز گذشته در ديدار مسئولان ستاد سرشماري عمومي نفوس و مسكن، اعضاي شوراي عالي آمار كشور و مديران مركز آمار ايران، «آمار و اطلاعات دقيق، متمركز و علمي» را پايه اصلي در تصميمگيري كارآمد براي كشور خواندند و با اشاره به نادرست خواندن برخي آمارهاي دولتهاي قبلي توسط دولتهاي بعدي افزودند: بايد منشأ اين دوگانگيها مشخص شود يعني يا در آن دوره در بيان آمارها اشكالي وجود داشته است يا در دوره پس از آن و در هر صورت، دستكاري در آمارها كه در معرض قضاوت مردم فهيم نيز قرار دارد، گناهي كبيره است.