در دانشگاههاي دولتي كمتر شاهد تقلب و خريد و فروش پايان نامه و اتفاقاتي نظير آن هستيم و خريد پاياننامه بسيار نادر است، خريد پاياننامه و مشابه بودن عناوين معمولاً در دانشگاههاي پولي اتفاق ميافتد.
تفاوت دانشگاههاي پولي و دولتي در اين است كه دانشجويان تحصيلات تكميلي در دانشگاههاي دولتي بسيار كمتر است و در حد پنج الي شش نفر زير نظر يك استاد در حال تحصيل هستند، اما يك استاد دانشگاه آزاد ممكن است در آن واحد 20 الي 30 دانشجو در مقطع تحصيلات تكميلي داشته باشد كه طبيعتاً قادر به رسيدگي به آنها نخواهد بود و دانشجو مجبور ميشود جهت پيشبرد سريع كار خود و فارغالتحصيل شدن، تن به خريد پاياننامه داده و سفارش تهيه آن را بدهد. اين امر ممكن است ناخواسته باشد و فرد به ناچار سمت اين موضوع كشيده شود.
با مقايسه نسبت تعداد دانشجويان دانشگاه آزاد اراك به اساتيد در گروهها با اين نسبت در دانشگاههاي دولتي ميتوان دريافت كه نسبت استاد به دانشجو تناسب ندارد.
راهكار اين مسئله به اساتيد مربوط ميشود، نه به دانشجو و به منظور كنترل اين معضل وزارت علوم راهكار كنترلي در اختيار اساتيد قرار داده است كه با استفاده از تارنماي «ايرانداك» بتوان پاياننامهها را كنترل كرد. بنابراين طبيعتاً وقتي كميت در حد معقول باشد، كيفيت حفظ ميشود.
تفاوتي ندارد كه كدام دانشجو و در كدام رشته تقلب ميكند، شايد تقلب در رشتههاي فني كه تخصصيتر هستند و نياز به آمار و ارقام بيشتري دارند نسبت به رشتههاي انساني كه كيفيتر و توصيفيتر است، بيشتر باشد البته آماري وجود ندارد ولي اين وظيفه استاد راهنماست كه بايد جلوي اين مسئله را بگيرد.