دارويي ايراني براي كابوس قرن يعني ايدز؛ اين خبري بود كه سال 85 رسانهاي شد و «آيمود» به عنوان داروي ايراني با منشأ گياهي توانست در كاهش عوارض بيماران مبتلا به ايدز نقش مهمي ايفا كند اما به گفته رئيس مركز ملي پيشگيري از ايدز در ايران فعلاً توليد اين دارو متوقف شده چون بودجه كافي ندارند. اين در حالي است كه اين دارو تقويتكننده سيستم ايمني بدن است و در زمان مصرف، بيمار راضي است و اثربخشي خوبي داشته است.
«آيمود» دارويي با منشأ گياهي است. اين دارو بعد از 90 روز مصرف، سيستم ايمني بدن مبتلايان را تقويت ميكند و تا دو سال پس از قطع مصرف، ميزان سلولهاي دفاعي بدن را بالا نگه ميدارد. اين دارو هرچند درمان قطعي براي ايدز نيست اما بنا به تأكيد مينو محرز، رئيس مركز تحقيقات ايدز كشور مطالعات باليني آن آثار مطلوبي را نشان داده است. با وجود اين دو، سه سالي است كه توليد داروي آيمود متوقف شده است. محرز درباره سرنوشت اين داروي ايراني ميگويد: اكنون اين دارو توليد نميشود و بايد بودجه برايش تعيين شود. هنوز آيمود مصوب وزارت بهداشت نشده اما از سالها پيش بودجه توليد آن توسط دفتر فناوري رياست جمهوري پرداخت و حمايت ميشد اما حدود دو تا سه سال است كه توليد اين دارو متوقف شده است.
نوزاداني كه با ايدز به دنيا ميآيندنخستين مورد ابتلا به ايدز سال 65 در كشورمان اتفاق افتاد. اين مورد كودكي مبتلا به هموفيلي بود كه با استفاده از فرآوردههاي خوني آلوده فرانسوي به اين بيماري دچار شد. حالا اما براساس آمار دانشگاههاي علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني، 29 هزار و 414 نفر افراد مبتلا به HIV/AIDS در كشور شناسايي شدهاند كه 88درصد آنان را مردان و 12 درصد را زنان تشكيل ميدهند.
تاكنون 6 هزار و 990 نفر مبتلا به ايدز شناسايي شده و 6هزار و 202 نفر از افراد مبتلا به اچآيوي فوت كردهاند. به گفته محرز يكي از راههاي انتقال ايدز، انتقال از مادر به نوزاد است. اگر بيماري فرد بيمار تشخيص داده شود، نوزاد گرفتار نميشود اما متأسفانه چون اين مادران آزمايشي نميدهند، ايدز را به كودكانشان منتقل ميكنند و ديگر نميتوان برايشان كاري كرد و اين نوزادان با ايدز به دنيا ميآيند و در بدو تولد راهي براي كنترل ايدز وجود ندارد. اين درحالي است كه متأسفانه ايدز با شير دادن شدت پيدا ميكند. وي تصريح ميكند: ما براي بيماري ايدز مراكز درماني در سراسر كشور داريم و افراد را رايگان تحت درمان قرار ميدهيم اما مهم اين است كه مادر بيمار خودش مراجعه كند تا بيمارياش تشخيص داده شود. متأسفانه اين مادران به دليل رفتارهاي پرخطر جنسي و اعتياد، به ايدز مبتلا ميشوند و به همين دليل به مراكز درماني مراجعه نميكنند و پس از زايمان مجبور ميشوند نوزاد بيمار خود را در خيابانها و بيمارستانها رها كنند.
مكانيسم اثر آيمودداروي آيمود با تمام حرف و حديثهايي كه پس از معرفي در سال 85 به دنبال خود داشت و هرچند درمان ايدز نبود اما بنا به تأكيد رئيس مركز تحقيقات ايدز، دارويي مؤثر براي كنترل اين بيماري به شمار ميآمد و با توجه به افزايش جمعيت مبتلايان به اين بيماري ميتوانست مؤثر باشد. محرز درباره مكانيسم اثر اين دارو اينگونه توضيح ميدهد: آيمود داروي تعديلكننده سيستم ايمني، دارويي گياهي است كه در سال 1384 از سوي پژوهشگران كشور ساخته و در اسفند 1385 رونمايي شد. اين دارو در آلمان و اتريش ثبت شده است. بنا به تأكيد وي، اين دارو براي بيماران مبتلا به ايدز مصرف ميشود و تاكنون از مطالعات باليني دارو نتايج مطلوبي به دست آمده است. محرز ميافزايد: بيماري HIV(ايدز) روي سيستم ايمني تأثير ميگذارد، به گونهاي كه موجب فلج شدن سيستم ايمني در بدن ميشود. در نتيجه سيستم ايمني بدن اين بيماران در مواجهه با عفونتها از كار ميافتد و با سادهترين عفونتها و ميكروبها بيمار ميشوند و در نهايت جان خود را از دست ميدهند. داروي آيمود در مراحل مطالعات باليني موفق بود و سيستم ايمني بيماران نيز ارتقا مييافت اما اين دارو تاكنون وارد پروتكلهاي وزارت بهداشت نشده و هنوز به طور گسترده وارد بازار نشده است.
آيمود نيامده، رفت رئيس مركز تحقيقات ايدز ميافزايد: نكته مهمتر درباره اين دارو اين است كه از سال 1385 به اين پروژه بودجه داده نشد و در دورهاي كل بودجه قطع ميشود، براي همين اين مطالعات ناقص ماند، در حاليكه قرار بود اين دارو از سوي وزارت بهداشت به صورت رايگان در اختيار بيماران نيازمند قراربگيرد اما وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، دارو را خريداري و حمايت نكرد و شركت توليدكننده دارو هم توليد آيمود را از اولويت خود خارج كرد. حتي با تغيير دوز دارو قرار بود در درمان بيماريهاي ديگر مثل رماتيسم هم استفاده شود كه كل پروژه ناتمام ماند و كسي به سرنوشت پروژه اهميت نداد. كارآزماييهاي باليني داروي آيمود به صورت خوراكي يكي از اين پروژهها بود. نوع خوراكي اين دارو چند سالي است كه توليد شده است و در حال حاضر روي بيماران به صورت آزمايشي استفاده ميشود و در آينده ميتواند جايگزين نوع تزريقي اين دارو شود. آيمود روي سيستم حياتي و ايمني بدن بسيار مؤثر عمل كرده و بيمار را از مرحله خطرناك ايدز خارج ميكند. دستيابي به اين دارو بيش از پنج سال به طول انجاميد. به گفته محققان، اين دارو براي كنترل بيماري ايدز مصرف ميشود نه درمان قطعي آن ولي برخلاف نتيجه خوب و موفقيتآميز آن با تأسف پروژه نيمهتمام ماند و متوقف شد و هنوز در دولت يازدهم هم مشكلات بودجهاي به دليل مشكلات مالي خود دولت برطرف نشده است.
