پارلمان تركيه وضعيت فوقالعاده در اين كشور را براي سه ماه تصويب كرد. اتحاديه اروپا و سازمان عفو بينالملل از دستگيري و بازداشتهاي گسترده در تركيه ابراز نگراني كردهاند.
روزهاي بعد از كودتا در تركيه با قلع و قمع مخالفان رجب طيب اردوغان، رئيسجمهور اين كشور همراه بود. تسويهحسابهايي كه بر آينده سياسي اين كشور تأثيري عميق خواهد داشت. بشار اسد، رئيسجمهور سوريه كه تركيه را يكي از عاملان اصلي تشديد بحران در سوريه ميداند. اسد با اشاره به بازداشتهاي گستردهاي كه در تركيه انجام شده، گفت: «اين كودتا منعكسكننده بيثباتي و آشوب و تنش در داخل تركيه و به شكل اساسي در سطح اجتماعي اين كشور است. احتمالاً اين مسئله تأثيرات سياسي داشته باشد. صرفنظر از اينكه چه كسي در تركيه حكومت را در دست دارد و چه كسي رهبر تركيه است، اين مسئله يك مسئله داخلي است و ما در آن مداخله نميكنيم و با گفتن اين حرف كه اردوغان يا بايد برود يا بماند دچار اشتباه نميشويم. اين يك مسئله مربوط به تركيه است. مردم تركيه بايد تصميمشان را در اين باره بگيرند.» اظهارات اسد مبني بر عدممداخله در امور داخلي تركيه درحالي است كه اردوغان در پنج سال گذشته با مداخله در امور داخلي سوريه از تروريستها در اين كشور حمايت كرده و مرزهاي تركيه را به روي تكفيريها بازگذاشته و آنها را براي جنگ با دولت قانوني دمشق به سوريه اعزام كرده است.
بشار اسد روز پنجشنبه در گفتوگو با خبرگزاري «پرنسا لاتينا» كوبا با اشاره به بگير و ببندهايي كه در تركيه اتفاق افتاده گفت: «مردم تركيه بايد تصميمشان را در اين باره بگيرند اما مهمتر از خود كودتا اقداماتي است كه اردوغان و دارودستهاش طي روزهاي گذشته اتخاذ كردهاند. زماني كه به قضات يورش برده و بيش از 2هزار و 700 قاضي، بيش از 1500 استاد دانشگاه و بيش از 15هزار كارمند بخش آموزش را بركنار كردند، اينها چه ارتباطي با كودتا داشتند؟» رئيسجمهور سوريه با بيان اينكه اردوغان از فضاي به وجود آمده به نفع خود استفاده ميكند، تأكيد كرد: «در نتيجه اين اهداف نيت پليد اردوغان و برخورد نامناسب و اهداف واقعي او را در قبال آنچه رخ داده نشان ميدهد. در حالي كه تحقيقات هنوز به پايان نرسيده است، چگونه تصميم به بركناري اين افراد گرفت؟ او از كودتا براي اجراي دستور كار اخوانالمسلمين در داخل تركيه استفاده كرد و اين مسئله براي تركيه و كشورهاي همجوارش مثل سوريه خطرناك است.» به گزارش بيبيسي، 15هزار و ۲۰۰ آموزگار و خدمه آموزشي اخراج شدهاند، به هزار و ۵۷۷ رئيس دانشكده دستور استعفا داده شده، 8 هزار و ۷۷۷ كارمند وزارت كشور بركنار شدهاند، هزار و ۵۰۰ خدمه وزارت دارايي و ۲۵۷ نفر از كاركنان دفتر نخستوزيري اخراج شدهاند. همچنين بيش از 6هزار خدمه نظامي بازداشت و تقريباً ۹ هزار مأمور پليس اخراج شدهاند. حدود 3 هزار قاضي هم از پست خود معلق شدهاند.
اعلام وضعيت فوقالعاده در تركيه پارلمان تركيه روز جمعه طرح دولت مبني بر برقراري وضعيت فوقالعاده را تصويب كرد. اردوغان نيز در مصاحبه با خبرگزاري رويترز گفت كه ممكن است وضعيت فوقالعاده سه ماه ديگر نيز تمديد شود. رئيسجمهور تركيه تأكيد كرد: «ممكن است اين وضعيت فوقالعاده تمديد شود و سه ماه ديگر به درازا بكشد، زيرا احتمال وقوع كودتاي ديگري وجود دارد اما ديگر چنين اتفاقي به راحتي رخ نخواهد داد.» وي ادامه داد: «كشور هيچگونه ممانعتي براي تمديد وضعيت فوقالعاده ندارد. وضعيت فوقالعاده به معناي حكومت نظامي نيست. مردم به راحتي ميتوانند در اين دوران به زندگي روزمره خود بپردازند.» باتوجه به اينكه تعدادي از افسران ارتش در كودتا عليه دولت مشاركت داشتند، اردوغان گفت كه به زودي ساختار جديدي در ارتش ايجاد خواهد شد. اردوغان گفت: «معتقدم اين ساختار جديد خون تازهاي در رگهاي نيروهاي مسلح جاري خواهد كرد. همچنين فكر ميكنم بر اساس درسهايي كه از اتفاقات گذشته گرفتيم، اين يك روند جاري باشد و هيچگاه متوقف نشويم.»
نگرانيهاي بينالمللي بركناري هزاران مقام زنگ خطر را براي ناظران بينالمللي به صدا درآورده است. سازمان ملل دولت تركيه را ترغيب كرده به حاكميت قانون احترام بگذارد و حقوق بشر را پاس بدارد. اتحاديه اروپا نيز از بازداشت و اخراج گسترده كارمندان دولتي در تركيه انتقاد كرده است. به گزارش دويچه وله، فدريكا موگريني نماينده عالي سياست خارجي و يوهانس هان كميسر اتحاديه اروپا در بيانيهاي گفتند كه نگران تصميم تركيه براي اعلام وضعيت فوقالعاده هستند. دو مقام بلندپايه اتحاديه اروپا اردوغان را ترغيب كردند به حاكميت قانون، حقوق و آزاديها احترام بگذارد. به علاوه آنها در مورد تصميم تركيه براي معلق كردن پايبندي به كنوانسيون اروپايي حقوق بشر هشدار دادند و گفتند كه اين كشور بايد شرايطي كه تعليق را مجاز ميكند رعايت كند. عفو بينالملل هم اين اقدامات را «سركوبي در ابعاد استثنايي» توصيف كرده است. وضعيت اضطراري به رهبران تركيه اختيارات گستردهاي براي اداره امور با حكم حكومتي ميدهد تا مخالفان خود را از سر راه بردارد. برخي ناظران بر اين باورند اردوغان با موجسواري روي كودتاي نافرجام سعي دارد مخالفان داخلي خود را از ميان برداشته و زمينه را براي تحكيم قدرت خود و تغيير قانون اساسي در تركيه فراهم كند. به باور اين ناظران، در واقع يك تصفيه اساسي در ارتش تركيه اتفاق خواهد افتاد، بسياري از سياستمداراني كه مخالف اردوغان بودند به احتمال زياد محاكمه خواهند شد و همچنين امكان دارد كه بخشي از احزاب سياسي مخالف اردوغان فعاليتشان ممنوع شود و نتوانند به شكل سابق به فعاليت بپردازند. علاوه بر اينها، كنترل دولت بر رسانهها افزايش پيدا خواهد كرد و آزادي مجامع سياسي به طور كلي محدودتر خواهد شد. تركيه در نوامبر 2013 نيز براي مقابله با فساد مالي در اين كشور دهها نفر را به اتهام پولشويي بازداشت و از كار بركنار كرد. اردوغان ميگويد كه كودتاي اخير توسط فتحالله گولن، رهبر جنبش گولن كه در امريكا زندگي ميكند، رهبري شده و آنكارا از امريكا خواسته است تا گولن را به تركيه تحويل دهد.
