ساعت 9 صبح شده بود. تقريباً حدود يك ساعت و نيم بود كه يك ريز حرف ميزد. داشتم كلافه ميشدم و سعي كردم كه با روشهاي معمول و غيركلامي بهش برسانم كه حرف زدن را تمام كند و ديگر ادامه ندهد، اما هيچ تأثيري نداشت. دقيقاً از ساعت 5/7 كه جلوي ساعتزني محسن را ديدم تا ساعت 9، در مورد همكارهايي كه ميشناختم و نميشناختم انواع و اقسام حرفها را زده بود و غيبت ميكرد و تمام سعي خود را ميكرد من را هم وارد بازي خود كند. صحبتهاي محسن به اينجا ختم نشد و وارد فاز جديدي شد. در اين مرحله گزارشها و نقطه نظرات ديگران در مورد من را آغاز كرد. ديگر نميتوانستم تحمل كنم كه سخنچيني آقا محسن را بشنوم.
بعد از تذكر در مورد كارهاي زشتي كه انجام داده بود اتاق را به نشانه اعتراض ترك كردم. شايد شما هم در طول روز با اين دست آدمها زياد برخورد كنيد. اين آدمها آتشافروزي، خبرچيني و غيبت را در جامعه نهادينه ميكنند. يادمان رفته است كه پرهيزگاري و تقوا رعايت اخلاقيات و حساس بودن به كوچكترين نكتههاي اخلاقي است. حالا كه خداوند متعال يكبار ديگر فرصت داده است تا ماه مبارك رمضان را تجربه كنيم بد نيست به فكر تزكيه نفس باشيم و به بازسازي اخلاق خود بپردازيم.
تقوا، يعني آرامش جامعهجامعهاي كه در مسير تقوا حركت ميكند، فضاي زندگي آن جامعه، فضايي سالم و محبتآميز، همراه با تعاون و همكاري بين آحاد جامعه است. وقتي ياد بگيريم اخلاقيات را سرلوحه زندگي شخصي و اجتماعي خود قرار دهيم مسلماً هم آرامش دروني را تجربه خواهيم كرد و هم آرامش و آسايش را به همنوعان خود هديه ميدهيم.
خيلي از دعواها و دلخوريهايي كه در ميان افراد جامعه ديده ميشود و به كدورتها و كينههاي شتري تبديل ميشود به دليل اين است كه برخي از مسائل اخلاقي را كوچك به حساب ميآوريم.
شايد به نظر برخي افراد از پس غيبت كردن اتفاقي نميافتد و به كسي هم برنميخورد، اما بد گفتن پشت كسي كه غايب است و توان دفاع از خود را ندارد باعث ميشود ديد افراد ديگر به فرد غايب كمكم منفي شود و اين يعني شروع يك نفاق و كدورت ميان دو نفر كه ميتوانند به راحتي دوست باشند.
از اين رو شروع ماه مبارك رمضان و ورود انسانها به ضيافت الهي در بردارنده مفاهيم و نكات مهم گوناگوني است كه توجه به آن براي تكتك انسانهاي مؤمن و متعهد لازم است. از جمله فلسفهها و دلايل روزهداري در اين ماه پر بركت - بر طبق روايات و آيات قرآن - تمرين صيانت از نفس، حفظ تقوا، آلوده نكردن دل و جان به معاصي كوچك و بزرگ و... است.
در واقع ماه ضيافت الهي فرصتي باارزش محسوب ميشود كه در آن بندگان خداوند با التزام به رعايت و توجه به فرامين الهي سعي ميكنند تا نفس خود را براي روزها و ماههاي بعدي سال پرورش داده و مجراهاي ورودي گناه و معاصي را به درون خودشان مسدود نمايند البته بايد همين تمرين كوتاه با تقوا بودن را با حس و حال عميق انجام بدهيم و تنها به فكر رفع مسئوليت نباشيم و بدانيم كه گسترش معيارهاي اخلاقي و صيانت از ارزشهاي اخلاقي نه تنها باعث اتفاقات خوب در روح و جسم ما بلكه باعث نهاديه شدن ارزشهاي انساني و به تبع آن آرامش در جامعه ميشود.
رهبر معظم انقلاب در اين خصوص ميفرمايند: «غالباً وقتي گفته ميشود تقوا، پرهيزگاري، ذهن انسان ميرود به رعايت ظواهر شرع و محرمات و واجباتي كه دم دست ماست؛ نماز بخوانيم، وجوهات شرعيمان را بدهيم، روزه بگيريم، دروغ نگوييم. البته اينها مهم است، همهاش مهم است؛ ليكن تقوا ابعاد ديگري هم دارد كه غالباً ما از اينها غفلت ميكنيم. در دعاي شريف مكارم الاخلاق يك فقرهاي در توضيح اين ابعاد ديگر هست: «اللّهم صلّ علي محمّد و اله و حلّني بحلية الصّالحين و البسني زينة المتّقين»؛ از خداي متعال درخواست ميكند كه پروردگارا! مرا با زيور صالحان زيور بده و با لباس پرهيزگاران ملبس كن. خوب، اين لباس پرهيزگاران چيست؟ آن وقت اين شرح جالب است: «في بسط العدل»؛ لباس پرهيزگاران در گستردن عدالت، «و كظم الغيظ»؛ در فرو بردن خشم، «و اطفاء النّائرة»؛ در فرو نشاندن آتش؛ آتشهايي كه بين افراد جامعه برميافروزند. اينها تقواست. «و ضمّ اهل الفرقة»؛ افرادي كه از شمايند، اما جدا شدند، سعي كنيد اينها را گرد بياوريد. اين جزو موارد تقواست، كه در دعاي شريف مكارمالاخلاق - دعاي بيستم صحيفه مباركه سجاديه - به آن اشاره شده است.»
رمضان را به سادگي از دست ندهيمدقت كردهايد براي يك مهماني مهم كه ميخواهيم برويم لباسهاي متعدد را ميپوشيم ببينيم كدام مناسبتر است. در واقع تمرين ميكنيم كه چه بپوشيم و حتي چه چيزي را بيان كنيم و چگونه رفتار كنيم. ماه رمضان هم فرصتي مناسب براي تمرين خوب بودن و باتقوا بودن است. فرصتي كه گاهي اينقدر درگير صرفاً نخوردن و نياشاميدن ميشويم كه فراموش ميكنيم اصل و ذات روزهداري همان گسترش تقوا و اخلاقيات است.
سفارشهاي دينى ما در ماه مبارك رمضان، همگان را به تقوا، صله رحم و گردهمايى دعوت مىكند تا امت مسلمان، همدل و همجهت بهسوى تكامل خود و جامعه خويش گام بردارند و نيك مىدانيم كه روزهدارى باعث بهبود روابط افراد جامعه و كاهش ملموس آسيبهاى اجتماعى مىشود.
يادمان نرود كه ما با روزهدارى صفات مثبت صبر و استقامت را در شخصيت خود درونى مىكنيم و از همه مهمتر نبايد فراموش كنيم كه وقتي 30 روز در برابر گرسنگي مقاومت ميكنيم بايد تمرين كنيم كه گناهاني مثل غيبت، دروغ، سخنچيني و خيلي گناهان ديگر كه همه از آن خبر داريم را در اين ايام مبارك ترك كنيم و سپري نفوذناپذير در برابر گناهان براي خود بسازيم.
با استناد به آيه 183 سوره بقره كه خداوند در آن ميفرمايد: «خداوند به عنوان قانون بر شما روزه را نگاشت و حكم كرد چنان كه بر كساني كه پيش از شما بودند اين حكم نوشته شده تا شايد شما تقوا پيشه كنيد.» به اين نكته خواهيم رسيد كه تقوا علت اصلي روزه است.
بنابراين لازم است كه ماه مبارك رمضان را ساده از دست ندهيم. ساده از كنار فرصتي عظيم كه خداوند براي ما فراهم نموده است نگذريم. بدانيم اين اردوي چند روزه فرصتي براي آمادگي بيشتر و بازسازي افكار و اعمالي است كه از روي عادت به آنها دچار هستيم. روزهداري پيشدرآمدي است براي اينكه تقوا را در زندگي شخصي و اجتماعي خود ريشهدار كنيم.
