نظري بر زمينه‌هاي انتشار و محتواي اثر تاريخي «شهيدي ديگر از روحانيت»

مروري بر يكي از اسناد زنده نهضت اسلامي

39 سال قبل، درآبان ماه 1356و 10 روز پس از شهادت عالم مجاهد شهيد آيت‌الله سيد مصطفي خميني، روحانيون مبارز ايراني ِمقيم نجف تصميم گرفتند تا براي آن شهيد والا‌مقام يادماني را منتشر سازند. يادنامه‌اي كه هم‌اينك از آن سخن مي‌رود، محصول همان تصميم و اراده تاريخي است. اهميت اين اثر در آن است كه بيش از يك سال قبل از پيروزي انقلاب اسلامي و در نجف به چاپ رسیده و بازتاب خواست‌ها و آرمان‌هاي آن دوره مبارزان و به ويژه فعالان روحاني انقلاب در شهر نجف به شمار مي‌رود. در مقدمه اين اثر تاريخي آمده است: «مدت 10 روز از شهادت غمبار و فقدان نابهنگام آيت‌الله مجاهد، آقاي حاج سيد‌مصطفي خميني (طاب ثراه) گذشت و حوزه علميه نجف اشرف در حال تعطيل، عزاداري و برگزاري مجالس بزرگداشت بود. بعضي تصميم داشتند اين برنامه را تا اربعين آن فقيد سعيد ادامه بدهند، ولي مرجع عالي‌قدر، امام خميني (مد ظله العالي) اين تنديس صبر و تقوا فرمود: «درس‌ها نبايد تعطيل باشد. آقايان شروع كنند» و به شاگردان و علاقه‌مندان نزديك استاد علامه كه بسيار متأثر و بي‌تاب بودند، به‌عنوان تسليت و دلداري پيغام داد: «شما بايد زنده‌ساز باشيد و در اين‌گونه امور بي‌تابي نكنيد، به درس، بحث، تكميل نفس و خودسازي بپردازيد و...»، حوزه علميه، امروز سه‌شنبه 18/11/1397 برابر با 10 آبان ماه سال 1356 فعاليت كامل خود را شروع مي‌كند.
امام خميني، اين پدر داغ‌ديده كه خداوند سايه پر‌مهرش را بر سر مسلمين پايدار بدارد، در اين ضايعه اسفناك و دادن فرزند برومند خويش در راه خدا و انسان ابراهيم‌وار صبر كرد و مانند كوه استوار ماند و اين مصيبت بزرگ در برنامه منظم وي كمترين خللي به وجود نياورد. برخورد شكيبانه امام خميني با اين فاجعه اسفبار كه حاكي از روح بلند، ايمان و اطمينان كم‌نظير معظم‌له است موجب شگفتي و حيرت همگان شد. آن حضرت اولين جلسه درس را پس از اين مصيبت كبري به سخنراني پرمحتوا و به تقدير و تشكر از همه طبقات و ملت‌هاي مسلمان كه اظهار همدردي و ابراز احساسات و مجالس ترحيم برگزار كردند و در مجالس شركت جستند يا به‌وسيله تلگراف، تلفن و نامه تأسف و تسليت خود را اعلام كردند، اختصاص داد. اين سخنراني كه از ديد وسيع و همه‌جانبه و اراده قاطع آن رهبر حكايت مي‌كند و بر حقايق آموزنده و سازنده‌اي مشتمل است، در اين شرايط حساس و طاقت‌فرسا جداً جالب و شايان دقت و توجه است.
امام در اين سخنراني نقش عظيم روحانيت را در نهضت‌هاي اسلامي و ملي اثبات مي‌كند و با ذكر نمونه‌هايي از واقعيت‌هاي تاريخي به فرصت‌طلباني كه هميشه نان مبارزه را در زمان صلح مي‌خورند و 14 سال مهر سكوت بر لب زده‌اند و فقط هنگام شرايط مساعد بر صحنه سياست بال مي‌گسترانند و مي‌كوشند نقش عظيم روحانيت را ناديده بگيرند و در برابر واقعيات نسبت به مبارزه، تاريخ، انسانيت و اسلام بي‌انصافي مي‌كنند، جواب قاطع داده است. امام خميني كه با ژرف‌انديشي ويژه خويش اوضاع سياسي جهان را زير نظر مي‌گرفت به موضع رژيم فاسد و ننگين پهلوي اشاره مي‌فرمايد و همه جناح‌ها را در فرصت پيش آمده بسيج مي‌كند تا مفاسد دستگاه را بنويسند و منتشر كنند و با اتحاد، يگانگي، همبستگي و هماهنگي بيشتر در نجات ملت غيور و شريف ايران و ديگر ملل مستضعف جهان بكوشند.  ما به‌منظور استفاده عموم ملت مسلمان اين سخنراني تاريخي را از نوار استخراج كرده‌ايم و به همراه بخشي از تظاهرات پرشور و جنبش عظيم ملت آزاد و بيدار مسلمان داخل و خارج كشور در اين مصيبت كبري كه بيانگر نقش عظيم روحانيت در تحرك جامعه و تأثير روشنگر رهبري و هدايت فكري، رهبران انقلابي شيعه است كه همواره پرچم پر‌افتخار حسيني را به دوش كشيده‌اند و نشان‌دهنده روح همبستگي و پيوستگي ملت با رهبر عالي‌قدر و اظهار تنفر و انزجار از رژيم ديكتاتوري شاه است و به فرموده امام اين تظاهرات در اين فرصت جواب قولي و عملي به ياوه‌سرايي‌هاي چندين ساله اين عنصر نالايق بود... و مختصري از بيوگرافي شهيدي ديگر از روحانيت، آيت‌الله مجاهد سيد‌مصطفي خميني را در اختيار همه قرار مي‌دهيم و اميدواريم جنبش اسلامي را وسعت و محتوايي بيشتر ببخشد و در راه اصلاح خويش و جامعه قدمي به پيش باشد.»