افزايش 50 درصدي آتشسوزي در مراتع و جنگلها از يكسو و نبود تجهيزات و امكانات و ناكارآمدي مديريت بحران براي اطفاي حريق از سوي ديگر سبب شده است جنگلها به عنوان ميراث سبز و سرمايههاي ارزشمند طبيعي با جرقه آتشي به تلي از خاكستر تبديل شوند تا دود كمكاري و بيتوجهي مسئولان به چشم ملت برود. در تازهترين حادثه آتشسوزي صدها هكتار از جنگلهاي پاسارگاد با درختان 500 ساله و حيوانات آن به دليل ديررسيدن نيروهاي اطفاي حريق در ارتفاغات به زغال تبديل شدند و وعده معاون اول رئيسجمهور كه گفته بود موضوع آتشسوزي جنگلها بايد با حساسيت ويژه دنبال شود، محقق نشد تا بخشي از سرمايههاي زيستي اين كشور به خاكستر و دود تبديل شود. بر اين اساس نماينده مردم در مجلس دهم، با تأكيد بر اينكه آتشسوزي پاسارگاد بايد براي تمامي دستگاهها درس عبرتي باشد، بر تأمين سريع تجهيزات مهار آتش در جنگلها تأكيد كرد.
فصل گرما از راه نرسيده آتش به خرمن مراتع و جنگلها افتاد و با گذشت دو روز از آتشسوزي در منطقه تنگ بلاغي پاسارگاد، آتش قبل از رسيدن مردم و نيروهاي اطفاي حريق درختان و گياهان و حيوانات اين منطقه را جزغاله كرد.
لاكپشتي كه سرعت حركتش از مديريت اطفاي حريق بيشتر بود در حلقه آتش گرفتار شد و جزغاله شد و افزايش سرعت باد به پرنده و جوجههايش فرصت نداد تا بال پرواز باز كنند. آتش در جنگل و مراتع همه چيز را سوزاند و تا زمان نوشتن اين گزارش همچنان اخبار حاكي از مهار آتش بود ولي آتش زير خاكستر در كمين مراتع و مابقي جنگل اين منطقه است.
35ساعت آتش در دل پاسارگاد دو روز پس از آغاز بحران آتشسوزي در منطقه تنگ بلاغي پاسارگاد آتش همچنان درختان ۵۰۰ ساله را از بين ميبرد و با اينكه گروههاي مختلف مردمي از شهرستانهاي همجوار با امكانات شخصي و محدود در منطقه حاضر شدند اما همچنان محيط زيست طبيعي اين منطقه در آتش ناكارآمدي مسئولان و مدعيان جنگلها و محيطزيست ميسوزد. در اين زمينه به دليل نبود مسيرهاي دسترسي به منطقه بحران، بالگرد اعزامي به منطقه هم به دليل گنجايش كم آن با وسعت آتشسوزي فقط توانست در هر بار پرواز دو يا سه نفر را به منطقه آتشسوزي برساند. نرسيدن كمك سبب شده دامنه آتشسوزي گسترش بيشتر بيابد و ساعات طلايي براي اطفاي حريق از دست برود. هرچند در روز دوم آتش با حضور نيروهاي مردمي و بسيج و امكانات ارسالي مهار شد ولي آتش زير خاكستر همچنان آتش به دامن جنگل ميكشيد.
انسان عامل 95 درصد از جنگلسوزيها در اين زمينه فرمانده يگان حفاظت سازمان جنگلها، مراتع و آبخيزداري كشور درباره مساحت حريق تأكيد ميكند كه حدود 500 هكتار از مراتع درگير حريق بوده و عمده خسارت وارد شده در مناطق مرتفع و جنگلي پاسارگاد است اما مساحت قطعي آن نيازمند بررسيهاي بيشتر است و اخبار منتشر شده مبني بر اينكه مساحت زمينهاي دچارحريق شده بين 2هزار هكتار تا 3 هزار هكتار گزارش شده بود. اين مساحتها نادرست بوده و حتي از مساحت اصلي آن منطقه نيز بيشتر است. سبز علي درباره علت وقوع اين حريق به ايسنا ميگويد: 95 درصد از حريقها عامل انساني دارد كه 70 درصد آن نيز بر اثر سهلانگاري رخ ميدهد. حضور گردشگران و سهلانگاري چوپانان از جمله عواملي است كه سبب حريق در مراتع و جنگلها ميشود و محتملترين علت براي حريق در پاسارگاد نيز همين عامل است. وي همچنين چندي پيش نيز از افزايش ۵۰ درصدى حريق در مراتع خبر داده بود كه در سال ۹۴ نسبت به سال ۹۳ با توجه به افزايش پوشش گياهي از نظر سطح در جنگلها كاهش حريق صورت گرفته، اما در مرتع با مشكلاتي روبهرو هستيم، به طورى كه نزديك به ۵۰ درصد افزايش آتشسوزى را در مراتع داشتيم.
وعده معاون اول رئيسجمهور محقق نشد! سال گذشته معاون اول رئيسجمهور در جلسه بررسي وضعيت آتشسوزي جنگلها و مراتع كشور، جنگلها و مراتع را از سرمايههاي ملي و پراهميت كشور برشمرد و بر رسيدگي به جنگلها و مراتع كشور و جلوگيري از آسيب و خسارت به اين سرمايههاي ملي تأكيد كرد و واكنش نشان داده بود كه حفظ جنگلها از اولويتهاي دولت است و بايد اين موضوع را با حساسيت ويژه دنبال و اعتبارات مورد نياز آن را تأمين كنيم.
دكتر اسحاق جهانگيري اعلام كرد: بايد موضوع آتشسوزي جنگلها و مراتع كشور را به عنوان يك اولويت ويژه دنبال كنيم و البته در اين زمينه كمبودها و محدوديتهايي نيز در بخش اعتبارات و تجهيزات وجود دارد كه انتظار ميرود سازمان مديريت و برنامهريزي كشور تدابير لازم را براي رفع اين محدوديتها اتخاذ كند و در اين زمينه لازم است طرحي جامع براي پوشش هوايي براي اطفاي حريق جنگلها و مراتع با محوريت وزارت دفاع تدوين شود، به گونهاي كه اين طرح در يك دوره زماني مشخص به اجرا درآيد.
درس عبرت از آتش پاسارگاد در اين زمينه نماينده مردم شيراز در مجلس شوراي اسلامي، از عدم احساس مسئوليت دستگاهها در مواقع بحران انتقاد كرده و ميگويد: اگر در ساعات اوليه آتشسوزي وزارت دفاع نسبت به تأمين بالگرد اقدام ميكرد، ميتوانستيم سطح بيشتري از مراتع را حفظ كنيم.
علي اكبري از كمبود امكانات براي مهار آتشسوزي انتقاد كرده و ميافزايد: هرچند سازمان جنگلها با وزارت دفاع براي مدت دو سال براي تأمين بالگرد در مواقع بحران قرارداد داشتند ولي متأسفانه بهرغم تمامي تلاشها، اين دستگاه نسبت به ارائه امكانات تعلل كرد كه به همين دليل مجبور شديم از استان خوزستان تقاضاي كمك كنيم، بنابراين اين دستگاه در اين زمينه قصور كرده و بايد پاسخگو باشد.
وي معتقد است اگر در ساعات اوليه آتش سوزي پاسارگاد وزارت دفاع احساس مسئوليت ميكرد و وارد عمل ميشد، حجم بالايي از جنگلهاي هزاران ساله پايدار پاسارگاد را ميتوانستيم حفظ كنيم.
اين نماينده مردم در مجلس دهم، با تأكيد بر اينكه آتش سوزي پاسارگاد بايد براي تمامي دستگاهها درس عبرتي باشد كه نسبت به تأمين تجهيزات سريعتر اقدام كنند، گفت: اميدوارم با همت تمامي دستگاهها آتشسوزي پاسارگاد آخرين آتشسوزي باشد كه در كشور اتفاق ميافتد و نسبت به تأمين تجهيزات توجه كافي صورت گيرد زيرا آتشسوزي پاسارگاد نشان داد كه براي مقابله با بحرانهاي احتمالي آمادگي كافي را نداريم و از امكانات و تواناييهاي لازم برخوردار نيستيم. وي با تأكيد بر اينكه با امكانات ابتدايي مانند چوب و چماق نميتوان از مراتع و جنگلها محافظت كرد، استفاده از ظرفيت بخش خصوصي را در راستاي تأمين تجهيزات براي مقابله با آتشسوزي جنگلها لازم خواند و يادآور شد: نياز است براي مقابله با آتش سوزيهاي احتمالي نسبت به تأمين امكانات پيشرفته و به روز، تكنولوژي و منابع لازم توجه جدي شود؛ با توجه به اهميت مراتع و جنگلهاي كشور ميطلبد با ايجاد فرصتها و ارائه تسهيلات مناسب به بخش خصوصي از ظرفيت آنها در مواقع بحران استفاده كرد.
